Estonya'da 546 milyon avroluk tarım fonunun dağılımı tartışılıyor

Estonya'nın yeni bütçe döneminde tarım sektörüne ayrılan 546 milyon avronun nasıl kullanılacağı tartışılıyor. Avrupa Birliği fonlarının dağıtımında Estonya'nın tarımsal destek seviyesinin düşük olması nedeniyle hesaplanan bu tutarın, ülkenin kararına bırakılması sektörde farklı yorumlara yol açtı. Rakamlar, fonların bir kısmının çevre ve kriz önlemlerine ayrılacağını, ancak asıl ihtiyacın üretim kapasitesinin artırılması olduğunu gösteriyor.

Fonların dağılımı nasıl şekilleniyor?

Maliye Bakanlığı bünyesinde 17 uzmandan oluşan bir çalışma grubu, bakanlıkların taleplerini değerlendirerek ilk dağıtım önerisini hazırladı. Öneriye göre tarım ve gıda üretiminin geliştirilmesi için sektöre 295 milyon avro ayrılacak. Bu tutarın 245 milyonu gıda güvenliğine, 50 milyonu ise gıda sanayisine aktarılacak. Maliye Bakanı Jürgen Ligi, paranın tarım alanında kalması için çaba gösterdiğini belirtmişti. Ancak bütçe kalemlerinin içeriği farklı amaçları barındırıyor.

İklim Bakanlığı faaliyetleri için tarım fonlarından 117 milyon avro ayrılması planlanıyor. Bu kaynak, Natura 2000 alanlarındaki özel ormanlarda biyolojik çeşitliliğin artırılması, geleneksel çayırların bakımı, su ve toprak koruması ile ormancılık yatırımlarına gidecek. Bu kalemler çevresel hedefleri karşılıyor ancak doğrudan tarımsal üretimi artırmıyor. Bu nedenle sektörde, çevre yükümlülükleri için tarım bütçesinin kullanılmasının üretim kapasitesini artırmayacağı eleştirisi var.

Sektörün öncelikleri üretimde

Gıda güvenliğine ayrılan 245 milyon avronun 85 milyonu, kendi kendine yeterlilik ve kritik üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik. Bu kapsamda domuz yetiştiriciliği, kümes hayvanları, bahçecilik, patates, sera üretimi, sulama, depolama ve ıslah çalışmaları desteklenecek. 110 milyon avro ise verimlilik ve rekabet gücü için kullanılacak; bu alanda teknoloji, kaynak verimliliği, biyogaz, yenilenebilir enerji ve katma değerin artırılması hedefleniyor. 50 milyon avro ise kriz dayanıklılığına ayrılacak; biyogüvenlik, arazi ıslahı, stoklar, lojistik ve gıda güvenliği gibi alanları kapsıyor. Gıda sanayisi için yedi yıllık dönemde öngörülen 50 milyon avro, önceki dönemin 78,1 milyon avrosunun oldukça altında.

Tarım sektörünün durumu, bu kaynakların önemini artırıyor. 2024 yılında Estonya'daki tarım işletmelerinin bina, makine ve ekipman değeri hektar başına 1567 avro iken, Avrupa Birliği ortalaması 2456 avro. Üretim değeri ise Estonya'da hektar başına 1350 avro, AB'de ise 3025 avro olarak kaydedildi. Geçen yıl tarım ürünleri ve gıda ticaretinde 539 milyon avroluk açık verildi. Uzmanlar, bu tablonun ancak üretim ve işleme kapasitesinin artırılmasıyla düzelebileceğini vurguluyor.

Şubat ayından bu yana 546 milyon avroluk fonun tarım ve gıda üretimine yönlendirilmesi gerektiğini savunan Milletvekili Hendrik Johannes Terras, Başbakan Kristen Michal'ın da bu görüşü desteklediğini hatırlattı. Ancak Terras, fonların dağıtımında çevre ve kriz önlemlerinin üretim yatırımlarının önüne geçmemesi gerektiğini belirtiyor. Hükümetin önümüzdeki dönemde 546 milyon avronun nasıl kullanılacağına karar vereceği süreçte, sektör temsilcileri üretim kapasitesini artıracak adımlar atılmasını bekliyor.