Estonya'da 485 genç zorunlu eğitimde kayıt dışı kaldı

Estonya'da okul kayıt süresinin dolduğu cuma günü itibarıyla 485 ilkokul mezunu gencin Eğitim Bilgi Sistemi'ne (EHIS) kaydedilmediği açıklandı. Yerel yönetim yetkilileri, ailelerle bireysel olarak görüşerek gençlerin neden okulsuz kaldığını tespit etmeye ve uygun çözümler sunmaya başlayacak.

Perşembe günü, Estonya'daki tüm okulların öğrenci bilgilerini EHIS'e kaydetmesi için son gündü. Eğitim Bakanlığı sözcüsüne göre ülke genelinde 485 genç bu durumda. Bu sayı yüksek görünse de geçen yıl ilkokul sonrası eğitimine devam etmeyen genç sayısından daha düşük. Sözcü, "Geçen sonbaharda ilkokuldan sonra 18 yaş altı 709 genç eğitime devam etmedi" dedi.

En büyük sorun Tallinn ve Tartu'da

En büyük yerel yönetim olan Tallinn'de cuma sabahı itibarıyla 245 okulsuz genç kayıtlıydı. Ancak Eğitim Dairesi Eğitim Düzenleme Bölümü Başkanı Krista Keedus, teknik gecikmeler nedeniyle gerçek sayının daha düşük olabileceğini belirtti. Keedus, "Okulların şu anda öğrencileri EHIS'e kaydetmekte zorlandığını biliyorum, bu nedenle teknik nedenlerle sayı daha az olabilir" diye açıkladı.

Keedus'a göre her okulsuz genç bir sorun olsa da, Tallinn'de daha önce ilkokul sonrası eğitime devam etmeyen genç sayısının 400'ün üzerinde olduğunu, bu nedenle mevcut durumun görece iyi olduğunu vurguladı.

Tallinn'deki gençlerin okulsuz kalma nedenleri arasında birkaç etken var. En önemli sorunlardan biri, gencin öncelikli olarak istediği okul yerini alamaması. Keedus'a göre bu tür durumlarda gençlerin ve ebeveynlerin istekleri ile gerçek sonuçlar arasında çelişki ortaya çıkıyor.

Keedus, "Ebeveynler çocuklarının lisede okumasını istiyor, ancak ilkokul bitirme sonuçları – en sık matematik sınavı sonucu – lisede devam etmek için yeterli olmuyor" dedi. "Elbette bir sınav nesnel nedenlerle başarısız olabilir. Ancak bence ilkokulda yeterince farkına varılmıyor: devam etmek için istikrarlı çalışmak ve iyi sonuçlar almak gerekiyor."

Ayrıca Tallinn'de birçok genç için zayıf Estonca dil becerisi sorun oluşturuyor; özellikle Estonca eğitime geçiş yapan okullardan gelenler için.

Yetkililerden eğitime devam çağrısı

Keedus, şu anda okulsuz olan gençlerin bu sonbaharda eğitimlerine devam etmek için seçenekleri olduğunu belirtti. Bunlardan biri, Eğitim Bakanlığı verilerine göre yaklaşık 200 Tallinn gencinin halihazırda kayıtlı olduğu hazırlık eğitimi. Hazırlık eğitimine sürekli olarak katılmak mümkün ve Keedus'un onayına göre kontenjan yeterli.

Keedus, "Hazırlık eğitimine, örneğin ilkokul sınavını yeniden almak isteyenler için uygundur. Ayrıca Estonca dil becerisi zayıf olanlar için de kesinlikle uygundur. Henüz okul yeri olmayanların çoğu Estonca eğitime geçiş yapan okulların öğrencileri ve birçoğunun zayıf Estonca becerisi sorun olmuştur. Onlar için hazırlık eğitimini önerebilirim" diye açıkladı.

Yurt dışından gelen gençler için, özellikle Ukrayna kökenliler için, Keedus'a göre en iyi ve doğrudan onlara yönelik hazırlık eğitimi Tallinn Tõnismäe Devlet Lisesi'nde (Vabaduse Kool) veriliyor.

Eğer devam edememe nedeni tek bir başarısızlıksa, gencin mesleki eğitime veya mesleki orta öğretime yönelmesi öneriliyor. Keedus, "Teko yani Tallinn Hizmet Okulu'na belirli alanlarda kayıt hâlâ açık, belki genç orada bir şey bulur. Tallinn dışına da bakılabilir, çünkü aslında Estonya genelinde çok sayıda okul yeri var" dedi.

Keedus'un önerdiği üçüncü seçenek ise şu: "Öğretim yılı başında hareketlilik olur ve liselerde tüm kontenjanlar dolmamıştı. Ancak kabul etmek gerekir ki bu tür boşluklar daha çok Estonca eğitime geçen okullarda, Estonca liselerde değil."

Tartu Eğitim Dairesi zorunlu eğitim koordinatörü İrina Uşanova'ya göre Haridussilm verilerine göre Tartu'da okulsuz sadece 10-11 genç var. Uşanova ağustos ayından bu yana tüm okulsuz ailelerle iletişim kurdu ve onlara farklı eğitim yolları önerdi.

Tartu'da da Tallinn'e benzer şekilde gençler için en büyük engel dil bariyeri. Uşanova, okulsuz kalan gençlere bakıldığında en yaygın nedenin yetersiz Estonca bilgisi olduğunu belirtti. "Liseye gidemediler ve meslek okulunda alan eğitimine devam edemediler. Eğitim Estonca ve Estonca bilgileri devam etmek için yetersiz" dedi.

Ayrıca Tartu'da başka nedenler de var: örneğin gencin ilkokul sonrası bitirme sınavlarından birini geçememesi veya başvuruda yedek planının olmaması. Uşanova, "Bir alan seçip başvuran, kabul edilmeyen ve B veya C planı olmayanlar da var" diye diğer durumları anlattı.

Uşanova çözüm olarak hazırlık eğitimini görüyor. Tartu'da gençlere bireysel müfredat sunulan ve özellikle Estonca öğretimine ağırlık verilen hazırlık eğitiminde kontenjan var. Ancak Uşanova, bazı gençleri motive etmenin zor olduğunu ve kimseye zorla yardım edilemeyeceğini kabul etti.

Estonya eğitim sisteminde daha önceki okul zorunluluğu yerini, zorunlu eğitim süresini 18 yaşına kadar uzatan öğrenim zorunluluğuna bıraktı. Aralık 2024'te Riigikogu'da (Estonya Parlamentosu) kabul edilen yasa değişikliğinin amacı, ilkokul mezunlarını eğitime devam etmeye yönlendirmek ve eğitim olanaklarını işgücü piyasasının ihtiyaçlarıyla daha uyumlu hale getirmek.