Estonya, yıllık raporunu sunmayan şirketleri kayıttan çıkarabilir

Estonya'da yaklaşık 67 bin şirket, yasal süresi 30 Haziran'da dolan yıllık raporlarını henüz sunmadı. Yetkililer, yalnızca birkaç ay geciken şirketlerin Ticaret Sicili'nden (Business Register) çıkarılma riskiyle karşı karşıya olmadığını açıkladı.

Yıllık rapor sunma zorunluluğu tüm şirketlerin yanı sıra vakıflar ve kar amacı gütmeyen kuruluşları da kapsıyor. Hiçbir ekonomik faaliyeti bulunmayan şirketlerin de rapor sunması gerekiyor. Salı günü itibarıyla yükümlü kuruluşların yüzde 24'üne denk gelen yaklaşık 67 bin şirket bu yükümlülüğünü yerine getirmedi.

Ticaret Sicili, Tartu İl Mahkemesi'nin kayıt dairesi tarafından yönetiliyor. Mahkemeye göre hem büyük hem küçük ölçekli şirketler sorun yaşıyor. Tartu İl Mahkemesi sözcüsü Siim Saavik, büyük kuruluşların denetim süreçlerinde zorluklarla karşılaşabileceğini, küçüklerin ise genellikle raporu unuttuğunu veya uyarıyı beklediğini söyledi.

Uyarılar fark edilmiyor

İşletme sahipleri mahkemeye genellikle uyarı almadıklarını veya kuruluşa hiçbir uyarı gönderilmediğini ifade ediyor. Saavik, “Dijital dünyada bu tür işlemlerin kaydı tutuluyor. Uyarı gerçekten de gönderildi, ancak yoğun yaşam temposu içinde fark edilmedi. Kuruluşlar iletişim bilgilerinin güncel olup olmadığını ve bildirim alıp alamadıklarını kontrol etmeli” dedi.

2023 yılının başında yürürlüğe giren yasa, kayıt memuruna geç rapor sunan kuruluşları yükümlülüklerini yerine getirmeye zorlama konusunda daha geniş yetkiler verdi. Örneğin, geç rapor sunanlara tekrar tekrar para cezası kesilebiliyor; cezalar 3.200 avroya kadar çıkabiliyor.

Yasa, yıllık raporunu sunmayan şirketlerin son tarihten üç ay sonra Ticaret Sicili'nden çıkarılmasına olanak tanıyor. Bu üç aylık süre 1 Ekim'de doluyor. Adalet ve Dijital İşler Bakanı Liisa Pakosta, bunun, raporunu sunmayan tüm şirketlerin 1 Ekim'de kayıttan çıkarılacağı anlamına gelmediğini açıkladı. Tartu İl Mahkemesi de raporları yalnızca birkaç ay geciken şirketlerin çıkarılma riski altında olmadığını doğruladı.

Şirketlerin kendi çıkarına

Raporları daha uzun süredir geciken ve daha önce kayıttan çıkarılma uyarısı alan şirketler sicilden silinebilir. Pakosta, şirketlerin kişilere veya Vergi ve Gümrük Kuruluna (Tax and Customs Board) borçları varsa ya da devam eden mahkeme süreçlerine taraf iseler kayıttan çıkarılamayacağını vurguladı.

Bakan, devletin raporlama yükümlülüklerine uyumu artırmak için birçok değişiklik yaptığını belirtti. Pakosta, “Yıllık raporun sunulmaması aslında şirketin piyasada veya toplumda faaliyet gösterme kabiliyetini etkiliyor. Potansiyel bir iş ortağı, şirketten bir şey satın almayı veya sözleşme yapmayı düşünüyorsa, yıllık rapor yoksa bu büyük bir risk. Yıllık raporları kamuya açık hale getirmenin amacı, piyasa katılımcılarının kimlerle iş yapmaları gerektiğini bilmesini sağlamaktır” diye konuştu.