Estonya, Silmet'ten Rus hammaddesinden vazgeçme planı bekliyor

Estonya hükümeti, Sillamäe'de (Estonya'nın kuzeydoğusundaki sanayi kenti) faaliyet gösteren Silmet tesisinin ana şirketi Neo Materials'tan, yıl sonuna kadar Rus hammaddesinden vazgeçmeye yönelik net bir plan sunmasını bekliyor. Şirket, hükümete bu konuda henüz ayrıntılı bir yol haritası iletmiş değil. Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, verilen süreye temkinli yaklaşıyor ve devletin desteğinin sınırsız olmadığını vurguluyor.

Silmet'in Rusya'nın Solikamsk kentindeki magnezyum tesisine bağımlılığı, geçtiğimiz hafta Estonya'nın söz konusu tedarikçiyi Avrupa yaptırımlarından muaf tutulmasını talep etmesiyle gündeme gelmişti. Tsahkna'ya göre devlet, Silmet'i Rus hammaddesini bırakmaya yönelik uzun süredir baskı altında tutuyor ve şirketten bugüne kadar farklı taahhütler alındı. Çarşamba günü açıklanan yıl sonu hedefi umut verici olsa da bu takvime gerçekçi bakmak gerektiğini belirtiyor.

Tesisin "Silmet 2.0" projesi Avrupa stratejik listesinde

Tsahkna, nihai ticari kararı Silmet'in kendisinin vereceğini, çünkü şirketin özel bir işletme olduğunu söylüyor. Ancak mesajın açık olduğunu da ekliyor: Belirlenen süre içinde gerekli adımlar atılmazsa Estonya, söz konusu şirketi kendi yaptırım listesine ekleyecek.

Silmet'in üretimi Avrupa sanayisi için kritik önem taşıyor. Sillamäe tesisinin modernizasyon programı olan "Silmet 2.0", Avrupa stratejik projeleri listesine alındı. Bu adım, şirket açısından idari işlemlerin kolaylaşması ve daha fazla destek anlamına geliyor.

Avrupa Komisyonu Estonya temsilciliği başkanı Ave Schank-Lukas, "Silmet 2.0"ın stratejik projeler listesine girmesinin otomatik olarak finansman sağlamayacağını, ancak Avrupa Komisyonu'nun uygun finansman imkânlarının bulunmasına ve planlama sürecinin hızlandırılmasına katkı sunabileceğini ifade ediyor. Bu desteğin hem Avrupa Komisyonu hem de Estonya devleti tarafından sağlanabileceğini, böylece tesis genişlemelerinin mümkün olduğunca hızlı hayata geçebileceğini belirtiyor.

Yeni madencilik kaynakları ve yatırım ihtiyacı

Enerji ve Çevre Bakanı Erkki Keldo'ya göre tesis ne kadar hızlı yenilenip yeniden yapılandırılırsa Rus hammaddesinden vazgeçilmesi de o kadar kolay olacak. Avrupa Komisyonu düzeyinde değerli nadir toprak elementlerinin çıkarılabileceği yeni maden sahaları aranıyor. Ancak bu kaynakların bileşimi farklı olduğu için Silmet'in bunları işleyebilmek adına yeni yatırımlar yapması gerekiyor.

Tsahkna, tedarik zincirlerinin dönüştürülmesinin çok maliyetli teknolojik yatırımlar gerektirdiğini söylüyor. Estonya'nın amacının yalnızca Avrupa ölçeğinde Rus hammaddesinden kurtulmak olmadığını, aynı zamanda üretim tabanını ve yenilikçiliği genişletmek olduğunu belirtiyor. Bu kapsamda Estonya'nın Avrupa Birliği içinde ve Çin'in dışında dünyada en büyük oyuncu olması hedefleniyor.

Tüm bu adımların Neo Materials'ın belirlediği takvim içinde mümkün olup olmadığı ise şu an için net değil. Şirkete perşembe günü ulaşılamadı.