Estonya savunma kurumları sorunları kabul etti, istifa sinyali yok

Estonya Ulusal Denetim Ofisi'nin (Riigikontroll) Cuma günü yayımlanan raporu, Savunma Bakanlığı'nın sorumluluk alanındaki büyük sorunları ikinci yıl üst üste gözler önüne serdi. Denetim, özellikle savunma yatırımları ve ordu yönetimindeki usulsüzlüklere dikkat çekti. Savunma kurumları sorunları kabul etmekle birlikte, bunların istifa için yeterli gerekçe olmadığını savunuyor.

Denetim raporu, Estonya Savunma Yatırımları Merkezi (RKIK) ve Estonya Savunma Kuvvetleri'nin (EDF) çalışma prosedürlerindeki eksikliklerin giderilmediğini ortaya koydu. Geçen yılki denetimde de benzer sorunlar tespit edilmişti. O dönemde Denetim Ofisi, savunma sektöründeki işleyiş eksikliklerinin varlıkların, giderlerin ve alacakların kayıtlarını olumsuz etkilediğini belirtmişti.

Bütçe dışı 70 milyon euroluk risk

Bu yılki raporda, Savunma Bakanlığı'nın devlet bütçesinde yer almayan taahhütler üstlendiği ifade edildi. Denetim Ofisi, devletin bütçe dışı harcamalarda 70 milyon euroya kadar yükümlülük altına girebileceğini bildirdi. Savunma Bakanlığı Genel Sekreteri Kaimo Kuusk, bu potansiyel giderin bir tedarikçinin yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklandığını ve konunun yargıya taşındığını belirtti.

Eski Savunma Bakanı ve Riigikogu (parlamento) Bütçe Kontrol Komisyonu Başkanı Urmas Reinsalu, Savunma Bakanlığı'nın bu tür harcamalara bir daha girmeyeceğine dair açık söz verdiğini ve dolayısıyla yalan söylediğini öne sürdü. Kuusk ise bu eleştiriye, "Bunu düzelteceğiz. Açıklayıcı memorandumda bu varsayımsal riskin belirtilmesi gerekirdi." yanıtını verdi.

RKIK'te imza ve yolsuzluk riski eleştirisi

Denetim, Savunma Bakanlığı'nın yanı sıra, sorumluluk alanındaki iki kurumu da mercek altına aldı. RKIK'te bazı belgelerin imzalanmadığı veya yetkisi olmayan kişilerce imzalandığı tespit edildi. Kurumun başkanı Elmar Vaher, dış finansman kullanımında tüm risklerin belgelenmediğini kabul etti. Vaher, imza eksikliğini "küçük bir gözden kaçırma" olarak nitelendirirken, onlarca veya yüz milyonlarca avroluk işlemlerde bu durumun yolsuzluk riski oluşturduğu yönündeki sorulara, "Bugün itibarıyla değerlendirmem, burada bir suç işlenmediği yönündedir." şeklinde cevap verdi.

EDF Lojistik Dairesi Başkanı Albay Valdo Veski ise bu yılki denetimde ordu varlıkları ve muhasebesiyle ilgili sorun bulunmadığını memnuniyetle karşıladı. 2025 yılına kadar geçerli olan muafiyet gereği ekipmanların tek tek kaydedilmesine rağmen parasal değer biçilmesi zorunlu değildi. Bu muafiyetin sona ermesiyle 1,2 milyar euroluk muhasebe açığı oluştu. Veski, karmaşık tedarik süreçlerinde fiyatlandırmanın sonradan yapıldığını ve bunun kayıtlara nasıl geçirileceğinin sorun oluşturduğunu ifade etti.