Estonya Sanatçılar Birliği'nde rekor müzayede 700 bin euroluk dolandırıcılık kaybını kapattı

Estonya Sanatçılar Birliği (Eesti Kunstnike Liit, EKL), ilkbaharda uğradığı 700 bin euroluk dolandırıcılık kaybının ardından düzenlediği sanat müzayedesinde yaklaşık 2,3 milyon euro toplayarak rekor kırdığını açıkladı. Birlik, bu gelir sayesinde planladığı bazı taşınmaz satışlarını iptal edebilecek.

Birlik başkanı Maarin Ektermann, ETV kanalının "Terevisioon" programına yaptığı açıklamada, üç gün süren hafta sonu müzayedesinin, ilkbaharda dolandırıcılık nedeniyle kaybedilen miktarın yaklaşık üç katını topladığını söyledi. Bu gelir, birliğe mali açıdan toparlanma konusunda daha geniş imkânlar sunuyor.

Birliğin tarihi koleksiyonundan ve sanatçıların bağışladığı toplam 162 eserden yalnızca üçü satılamadı. Açık artırmalar 100 eurodan başlayıp 40 bin euroya kadar çıktı; böylece müzayede geniş bir kitleye hitap etti. Bazı eserlerin fiyatı başlangıç bedelinin 13 katına kadar yükseldi.

Bazı eserler altı haneli fiyatlarla alıcı buldu. Jaan Elken'in "Juhikabiin" adlı tablosu 205 bin euroyla satılarak, yaşayan bir Estonyalı sanatçının eseri için ödenen en yüksek fiyat rekorunu kırdı.

Birlik devletten yardım istemedi

Ektermann, "Bu işe yazın başladığımızda, mali krizden çıkış planlarımızdan biri buydu" dedi. Başarılı müzayede sayesinde birliğin, satmayı planladığı bazı taşınmazları kesin olarak elinde tutabileceğini belirtti. Kalan ayrıntıların kasım ortasında yapılacak olağanüstü genel kurulda paylaşılacağını ekledi.

Ektermann, yine de birliğin sanat müzayedesi pazarında düzenli bir aktör olma niyeti taşımadığını vurguladı. "Mali dolandırıcılıktan sonra devletten yardım istememeye hızla karar verdik; kendi başımıza üstesinden gelmeyi denemek istedik" diyen Ektermann, sanat koleksiyonunun satılması gereken varlıklardan biri olduğunu kaydetti.

Birlik başkanı, bu bağış müzayedesinin, sanatı daha önce elitist bulan ya da müzayedelerin kendilerine göre olmadığını düşünenler arasında da sanat satın alma ve koleksiyon yapma ilgisini artırmasını umuyor.

Birlik öncelikle sanatçılara anlaşılan paylarını ödeyecek: koleksiyondan gelen eserler için yüzde 5, yeni bağışlanan eserler için yüzde 15. Ardından müzayedenin işletme maliyetleri gözden geçirilecek. Birlik, kredilerini geri ödeyip mali istikrarını yeniden sağladıktan sonra, kalan fonların Estonya sanatını desteklemek amacıyla en iyi nasıl kullanılacağına dair konseyine öneriler hazırlayacak. Ektermann, önceliklerin bir kısmını gelecek ayki toplantıda ana hatlarıyla açıklamayı umuyor.

Haus Gallery'nin sahibi Piia Ausman, Elken'in rekor kıran satışını değerlendirirken, fiyatın sanatçının hiperrealist dönemine ait eserlerinin nadirliğini ve bilgili alıcılar arasındaki rekabeti yansıttığını söyledi. Ausman, "Bugünkü Estonya sanat piyasasında bir esere 100 bin euroya kadar, bu örnekte ise 200 bin euronun üzerinde ödeme yapmaya istekli olan herkes neye para verdiğini bilir" dedi. Sanatçının kendisinin bile o döneme ait eseri kalmadığını belirtti.

Ausman, müzayedenin aldığı geniş medya ilgisinde birliğin yaşadığı büyük dolandırıcılık kaybının da etkili olduğunu söyledi. "Bu olağanüstü bir müzayedeydi" diyen Ausman, 700 bin euroluk dolandırıcılık skandalının tüm bu etkenleri bir araya getirerek müzayedeyi başlı başına bir olgu haline getirdiğini ifade etti.

Galeri sahibi, müzayedenin gelirin ötesinde kalıcı bir etki yaratabileceğini, birliğin yönetimini ve kamuoyundaki profilini iyileştirmesine vesile olabileceğini belirtti. Ausman ayrıca birliğin tarihi sanat koleksiyonunu çevrimiçi ortamda daha erişilebilir kılmaya, muhtemelen eserlerin piyasa değerine ilişkin bilgileri de eklemeye yatırım yapmasını umuyor. "Bunun Estonya toplumunun en kârlı kayıplarından biri olduğunu söyleyebilirsiniz" diye ekledi.