Estonya sanat oksiyonundan rekor gelir: 2,3 milyon euro

Estonya Sanatçılar Birliği (Eesti Kunstnike Liit, EKL) tarafından geçen hafta sonu düzenlenen destek oksiyonu 2,3 milyon euro toplayarak rekor kırdı. Birliğin başkanı Maarin Ektermann, ERR'in "Terevisioon" programına verdiği demeçte, bu gelir sayesinde birliğin taşınmazlarının bir kısmını satma planlarını daraltabileceklerini söyledi.

Oksiyonda, birliğin tarihi koleksiyonundan ve sanatçıların bağışladığı toplam 162 eser satışa sunuldu; yalnızca üç eser alıcı bulamadı. Satılan eserlerden elde edilen gelir, dolandırıcıların açtığı 700 bin euroluk açığı neredeyse üç katıyla kapattı.

Ektermann, oksiyonu başarılı geçmesi nedeniyle Estonya sanatı, sanatçıları ve sanat alıcılarını tebrik etti. Oksiyonda eserlerin fiyatları birkaç kat arttı: bazı eserlerin değeri dört kat, bazılarının ise 13 kat yükseldi. "Sanat oksiyonumuz biraz sıra dışıydı. Eserleri geniş kitlelere ulaştırmak istedik; başlangıç fiyatları 100 euro ile 40 bin euro arasında değişiyordu. Sanata, sanatla birlikte yaşamaya ve sanat edinmeye daha geniş kesimlerin dikkatini çekmeyi amaçladık. Bu artışlar da bunu gösteriyor" dedi. Ektermann, oksiyonun sonuçlarını önceden tahmin etmenin çok zor olduğunu ekledi.

Krizden çıkış planı ve rekor satışlar

Ektermann, yaz aylarında bu projeye başladıklarında bunun bir krizden çıkış planı olduğunu belirterek şunları söyledi: "Planı hazırladıktan sonra yarı yolda bırakamazdık. Alıcılara ve ilgililere bu sayıda ve çeşitlilikte bir oksiyon düzenleyeceğimizi vaat ettiysek, bunu yapmalıydık. Bağışlar beklediğimizden fazla geldiği için sonuçta koleksiyondan 106 eser aldık."

Oksiyonda Jaan Elken'in "Juhikabiin" adlı eseri 205 bin euroyla en yüksek fiyata satıldı. Bu, yaşayan bir sanatçının eseri için ödenen en yüksek fiyat oldu. Tiit Pääsuke'nin "Lapikakk" eseri 185 bin euro, Ljudmilla Siimu'nun "Rõdu" eseri 150 bin euro ve Olev Subbi'nin "Keskpäev" eseri de 150 bin euroya alıcı buldu. Siimu'nun eseri, yaşayan bir kadın sanatçının eseri için ödenen en yüksek fiyat olarak kayda geçti.

Ektermann, satılan eserlerin kamuoyundan tamamen kaybolmayacağı görüşünde. "Estonyalı sanat koleksiyoncuları, Estonya sanatına, sanatı destekleyenlere ve daha geniş anlamda sanat yaşamına büyük birer yurtseverdir. Bu eserlerin bir dolabın arkasında kaybolmayacağını umuyorum. Büyük müze sergilerine baktığımızda eserlerin bir kısmı kamu koleksiyonlarından, bir kısmı da 'özel koleksiyon' etiketiyle geliyor. Koleksiyoncuların araştırmacılar ve sergi kurumlarıyla işbirliği yapma isteği oldukça yüksek. Eserlerin dolaşımda kalması ve yeni katmanlar kazanması onların da çıkarına" diye konuştu. Sözleşmede işbirliğine açık olma şartı bulunduğunu da ekledi.

Birlik oksiyon pazarına girmeyi planlamıyor

Ektermann, birliğin oksiyon pazarına girme niyetinde olmadığını vurguladı. "Koleksiyonumuzla sanat satış pazarına girmek gibi bir planımız yok. Bu olağanüstü bir durumdu. Finansal dolandırıcılığın ardından hızla devletten yardım istememeye karar verdik; kendi gücümüzle üstesinden gelmeye çalıştık. Sanat koleksiyonu, paraya çevirmemiz gereken varlıklardan biriydi" dedi.

Oksiyonun, sanat satın alma ve sahip olma konusunda ilgi uyandırmasını umduğunu belirten Ektermann, "Daha önce bu tür etkinlikleri elitist bulan ve kendilerine orada yer olmadığını düşünen insanlar da gelecek oksiyonlara katılmak için cesaret bulmuş olabilir" diye ekledi.

Rekor kıran 2,3 milyon euroluk oksiyon, gerekli sınırı 1,6 milyon euroyla aştı. Ektermann, öncelikle sanatçılara vaat edilen payların ödeneceğini açıkladı: koleksiyondan gelen eserler için yüzde 5, yeni bağışlar için yüzde 15. Ardından düzenleme masraflarının gözden geçirileceğini, krediler geri ödenip birlik finansal istikrara kavuştuktan sonra yönetim kurulunun, bu olağanüstü gelirin sanatı ve sanat yaşamını desteklemek için en iyi nasıl kullanılacağına dair önerileri konseye sunacağını söyledi.

"Birliğin tüzüğüne göre bu bizim temel amacımız. Umarım bu yönlerden bazılarını kasım ortasında yapılacak olağanüstü genel kurulda açıklayabiliriz" dedi. Ektermann, başarılı oksiyon sayesinde birliğin planladığı taşınmazların bir kısmını kesinlikle satmaktan vazgeçebileceğini, geri kalanına ilişkin net yanıtların da olağanüstü genel kurulda verileceğini sözlerine ekledi.