Estonya sanat müzayedesi 2,3 milyon avroyla rekor kırdı

Estonya Sanatçılar Birliği'nin (EKL) düzenlediği yardım müzayedesi 2,3 milyon avro ile sona erdi. Bu tutar, Estonya'da tek bir sanat müzayedesi için kaydedilen en yüksek gelir oldu. Müzayedede satışa sunulan 162 eserin 159'u, yani yüzde 98'i alıcı buldu.

EKL'ye göre müzayede sayesinde birlik, dolandırıcılık yoluyla uğradığı zararı planlanandan önce kapatabilecek. Geri kalan gelirin tamamı ise Estonyalı sanatçılara ve ülkenin sanat ortamına destek için kullanılacak.

EKL Başkanı Maarin Ektermann, sonuçların tüm beklentileri aştığını söyledi. Müzayedeyi planlarken 700.000 avroluk zararın tamamının karşılanmasını umut etmeye cesaret edemediklerini belirten Ektermann, sanat müzayedelerinin öngörülemez olduğunu ifade etti. Bu nedenle birliğin giderlerini kıstıklarını ve borç yükünden kurtulmak için başka yollar aradıklarını kaydetti. Sanat koleksiyonundan eser satın alan ve eser bağışlayan kişilere teşekkür eden Ektermann, artık yükümlülüklerini erken ödeyebileceklerini ve üyeleriyle Estonya sanat ortamını en iyi nasıl destekleyeceklerine dair planlar geliştirebileceklerini belirtti.

Koleksiyonun kısmen satışı 'bir kerelik' karar

Ektermann'a göre koleksiyonun kısmen satışı yalnızca bir kez bu biçimde atılabilecek olağanüstü bir adımdı. Başından beri bunun bir kerelik bir karar olduğunu bildiklerini vurgulayan Ektermann, bu yüzden herkesin koleksiyondan 100 avrodan başlayan fiyatlarla eser edinebileceği halka açık bir müzayede düzenlemenin önemli olduğunu söyledi. Uzmanlarla birlikte koleksiyonun bütünlüğünü korumak için eserleri çok dikkatli seçtiklerini belirten Ektermann, müzayedeye başlangıçta planladıklarından çok daha az eserin çıktığını, bunun da sonucu daha da şaşırtıcı kıldığını ifade etti.

Sanatçı bağışlarını koordine eden Jaanus Samma, eserlerini müzayedeye bağışlayan sanatçıların özel bir teşekkürü hak ettiğini söyledi. Samma, tüm eserlerin müzayedeye dahil edilemediğini, kalanların yıl sonunda EKL galerilerinde düzenlenecek ayrı bir sergide satışa sunulacağını kaydetti.

Müzayede ilk gün 23.500 avro, ikinci gün 786.400 avro gelir getirdi. Üçüncü günün resim, heykel ve uygulamalı sanat seçkisinden 80 eser ise toplam 1,5 milyon avroya satıldı.

Cumartesi günü Tiit Pääsuke'nin "Lapi kakk" adlı eseri günün en yüksek fiyatına, 185.000 avroya alıcı buldu. Müzayedenin tamamındaki en yüksek çekiç fiyatı, Jaan Elken'in "Juhikabiin" tablosuna gitti; eser 205.000 avroya satıldı. Bu, yaşayan bir Estonyalı sanatçının yapıtı için müzayedede ödenen en yüksek fiyat oldu. Ludmilla Siim'in "Rõdu" adlı eseri 150.000 avroya satılarak bir Estonyalı kadın sanatçının yapıtı için yeni bir müzayede rekoru kırdı. Olev Subbi'nin "Keskpäev" adlı eseri de aynı fiyata alıcı buldu ve sanatçı için yeni bir müzayede rekoru oluşturdu.

Sanat piyasası uzmanı Tiina Määrmann, eserlerin sanat tarihi açısından taşıdığı önem ile piyasa değerlerinin olumlu yönde örtüşmesinden özellikle memnun olduğunu belirtti.

Müzayede geliri öncelikle ilkbaharda dolandırıcılık nedeniyle oluşan zararın kapatılmasında, bunun içinde bir kredinin geri ödenmesinde kullanılacak. Gelirin bir bölümü de sanatçılara ödenecek: birlik koleksiyonundan satılan eserlerin yaratıcıları ya da mirasçıları çekiç fiyatının yüzde 5'ini, yakın zamanda eser bağışlayan sanatçılar ise yüzde 15'ini alacak. Ektermann, Telif Hakkı Yasası kapsamındaki yeniden satış telif oranının pahalı eserlerde yüzde 3'e düşmesine rağmen koleksiyonlarından satılan eserlerin yaratıcılarına çekiç fiyatından bağımsız olarak yüzde 5 ödeyeceklerini belirtti.

Birlik kalan geliri tüzüğüne uygun olarak kullanacak. Tüzük, EKL'nin görevini Estonyalı sanatçıları ve ülkenin sanat ortamını desteklemek olarak tanımlıyor. Yönetim kurulu, fonların nasıl kullanılacağına ilişkin önerilerini birliğin konseyine sunacak; paranın bir bölümü sanat koleksiyonunun geliştirilmesine ve halka daha erişilebilir kılınmasına ayrılacak. Ektermann, kararların açık biçimde ve üyelerle birlikte alınmasını istediklerini, 16 Kasım'daki olağanüstü genel kurulda daha ayrıntılı planları sunmayı umduklarını söyledi.

Estonya Sanatçılar Birliği, Eesti Kunstioksjonid OÜ işbirliğiyle 8-10 Ekim tarihlerinde olağanüstü bir sanat müzayedesi düzenledi. Müzayedede birliğin koleksiyonundan ve sanatçıların son bağışlarından 162 eser sunuldu. Seçki resim ve grafik sanattan fotoğraf, heykel objeleri ve tekstil sanatına kadar uzanıyordu. Eserler, sanat tarihçileri, eleştirmenler ve sanat piyasası uzmanlarından oluşan bir uzman komitesiyle birlikte belirlendi.