Estonya: Rusya'daki veba vakası risk seviyesini yükseltmedi

Estonya Sağlık Kurulu (Terviseamet) bulaşıcı hastalıklar epidemiyolojisi departmanı hizmet müdürü Juta Varjas, Sibirya'da bir laboratuvar çalışanının veba nedeniyle hayatını kaybetmesinin Estonya'daki risk seviyesini yükseltmediğini söyledi. Varjas, Estonya devlet televizyonu ERR'nin "Ringvaade" programında yaptığı açıklamada, vebanın tüm formlarının günümüzde tedavi edilebilir olduğunu belirtti.

Rusya'nın İrkutsk bölgesinde bulunan bir veba araştırma enstitüsünde bir laboratuvar çalışanı, henüz açıklanmayan koşullarda hastalanarak hayatını kaybetti. Olayın ardından yetkililer onlarca kişiyi karantinaya aldı.

Ölüm vakası, sosyal medyada halk sağlığı endişelerine yol açtı. Rusya yetkilileri pazartesi günü durumun kontrol altında olduğunu açıklamış olsa da, Rus sağlık sektöründen bir kaynak, İrkutsk'taki doktorların vebadan açıkça söz ettiğini, ancak bu hastalığın resmi belgelerde geçmediğini belirtti.

Estonya ve Avrupa'da risk değerlendirmesi

Varjas, Rusya'dan doğrulanmış veri elde edilemediğini ve tek bir vakadan kesin sonuç çıkarmanın güç olduğunu ifade etti. Buna karşın risk seviyesinin yükselmediğini vurguladı.

"Ne bizde, ne komşu ülkelerde, ne de Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi'nin risk analizine göre, bu risk seviyesinin normalden yüksek olduğunu düşünmek için hiçbir gerekçe yok" dedi Varjas.

Veba hakkında Sağlık Kurulu'nun geniş bilgiye sahip olduğunu belirten Varjas, hastalığın dünyada tamamen ortadan kalkmadığını, doğal odaklarında hastalık etkeninin bulunduğunu ve bu odaklardan zaman zaman insanlara bulaştığını söyledi. Vebanın Amerika, Asya ve Afrika'da insanlarda teşhis edildiğini, 2025 yılında da bazı ülkelerde vakalara rastlandığını kaydetti.

Veba türleri ve tedavi

Varjas, vebanın günümüzde oldukça kolay tedavi edilebilen bir hastalık olduğunu belirtti. "Veba antibiyotiklerle tedavi ediliyor. Bu ilaçlar Estonya'da da mevcut, dolayısıyla insanları iyileştirmek mümkün. Veba etkeni Yersinia pestis bakterisidir ve doğal odağı çeşitli kemirgen türleri ile pireler tarafından sürdürülür" dedi.

Varjas, Estonya'da böyle bir doğal odağın bulunmadığını ifade etti.

Vebanın üç formu olduğunu anlatan Varjas, bunları şöyle açıkladı: Pire ısırmasıyla bulaşan hıyarcıklı veba formunda ateş, ağır halsizlik ve lenf düğümlerinde şişlik ile ağrı görülür; bu form insandan insana doğrudan bulaşmaz. Septisemik formda bakteri kan dolaşımına girer, organlara zarar verir ve kanamalara yol açar; bu da doğrudan insandan insana bulaşmaz. En nadir görülen üçüncü form ise akciğer vebasıdır; hastalık etkeni solunum yollarındadır, yüksek ateş hızla gelişir, göğüs ağrısı ve öksürük ortaya çıkar. Hasta öksürerek çıkardığı damlacıklarla başkalarına bulaştırabilir. Bu form en seyrek görülen ancak en kötü varyanttır, çünkü enfeksiyon insandan insana yayılabilir.

Varjas, tedavi edilmediğinde ya da özellikle zamanında başlanmadığında ölüm oranının çok yüksek olduğunu söyledi.

Estonya sakinleri için vebaya yakalanma riskinin çok düşük olduğunu vurgulayan Varjas, Estonya sınırlarında salgınla mücadele planlarının bulunduğunu, böyle bir hastalıkla ilgili sinyal gelmesi durumunda nasıl davranılacağının ve kimlerin bilgilendirileceğinin bilindiğini sözlerine ekledi.