Estonya Maliye Bakanlığı: Bütçe açığı yüzde 4,4'e yükselecek

Estonya Maliye Bakanlığı'nın yaz dönemi ekonomik tahmin raporuna göre, bu yıl ülke ekonomisinin yüzde 2,5 büyümesi, bütçe açığının ise artan savunma harcamaları ve vergi değişiklikleri nedeniyle gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 4,4'üne çıkması bekleniyor.

Gelecek yılın bütçe kararlarına temel oluşturacak tahmin raporu, GSYH büyümesinin bu yıl yüzde 2,5, gelecek yıl yüzde 2,3 ve 2028'de yüzde 2,4 olacağını öngörüyor.

Maliye Bakanı Jürgen Ligi (Reform Partisi), Estonya ekonomisinin Avrupa'nın en iyi performans gösteren ekonomilerinden biri olduğunu, hızlı büyüme ve düşük enflasyon kaydettiğini söyledi. Ligi, "Bu yılki yüzde 2,5'lik büyüme, ekonomideki geniş kapsamlı aksaklıklara rağmen hâlâ oldukça etkileyici" dedi.

Kamu maliyesindeki zorluklar sürecek

Tahmine göre büyümeyi bu yıl özellikle iç talep ve ihracat sürükleyecek. 700 avroluk tek tip aylık asgari gelir istisnasının uygulamaya girmesi, toplam net ücretlerde yaklaşık yüzde 10 artış sağlayacak. Kamu maliyesi önümüzdeki yıllarda gergin kalmaya devam edecek. Bu yıl artan savunma harcamaları ve gelir vergisi değişiklikleri nedeniyle bütçe açığı GSYH'nin yüzde 4,4'üne çıkacak. Gelecek yıl savunma harcamalarının daha da artması ve hükümet yatırımlarının yüksek seviyesi ile açığın yüzde 4,5'e ulaşması bekleniyor.

Uyum fonlarından ödemeler ve Rail Baltica demiryolu projesinin inşaatının hız kazanmasıyla dış finansman kullanımının yoğunlaşarak süreceği belirtiliyor. Açığın ise 2030'a kadar kademeli olarak GSYH'nin yüzde 2,9'una gerilemesi öngörülüyor. Savunma harcamalarına ilişkin istisna maddesi, bütçe açığının Avrupa Birliği'nin kurucu antlaşmasında öngörülen yüzde 3 sınırını aşmasına izin veriyor. Bu madde 2029'da yürürlükten kalkacak.

Genel hükümet borcunun bu yıl GSYH'nin yüzde 25,9'una çıkması bekleniyor. Bu artışın ana nedeni, devletin borçlanma ihtiyacını artıracak büyük bütçe açığı. Devlet borcunun faiz giderleri bu yıl yaklaşık 239 milyon avro olacak. Süregelen finansman ihtiyacı borç yükünü 2030'a kadar yılda ortalama yaklaşık 3 puan artırarak genel hükümet borcunu GSYH'nin yüzde 38,6'sına çıkaracak.

Estonya'nın genel hükümet borcunun GSYH'ye oranı Avrupa Birliği'nin en düşükleri arasında olmakla birlikte, yaz tahminine göre bu oran AB'nin en hızlı artan oranlarından biri.

İhracat beklentileri ve enflasyon

Bakanlığın maliye politikası departmanı başkanı Raoul Lättemäe, tahminin sunumunda Finlandiya'nın devlet borcunun GSYH'nin yaklaşık yüzde 90'ı olduğunu ve Finlandiyalı uzmanların borç yükünü dizginlemenin tek bir parlamento döneminde başarılamayacak kadar büyük bir iş olduğunu kabul ettiklerini hatırlattı. "Bunun özü siyasi bir soru; ancak uzman bakış açısından bu sürecin zaman alacağı açık" dedi.

Yaz tahminine göre, ana ihracat ortaklarındaki ekonomik koşullar güçlendikçe Estonya'nın ihracat görünümü iyileşecek. Orta Doğu'daki çatışma fiyatlar üzerinde geniş çaplı bir etki yaratmadı. Lättemäe, Şubat sonunda küresel navlun trafiğinin yüzde 20'sinin neredeyse bir gecede kesintiye uğramasıyla ilgili ciddi endişeler olduğunu ancak korkulan kıtlık ve fiyat artışlarının gerçekleşmediğini belirtti. "Fiyatlar yükseldi, ancak yakıtımız tükenmedi ve dünya bu durumla şaşırtıcı derecede kolay ve dayanıklı bir şekilde başa çıktı" dedi.

Tahmine göre fiyat artışı sonbaharda hızlanacak ancak yıl genelinde enflasyon geçen yıla göre belirgin şekilde düşük kalacak. "Enflasyon şaşırtıcı derecede ılımlı oldu. İlkbaharda yüzde 4 enflasyon bekliyorduk; şimdi bu rakam yüzde 3,2" dedi.

Maliye Bakanlığı tahminine göre hane halkı tüketimini gelir vergisi sistemindeki değişiklikler, yavaşlayan fiyat artışı ve iyileşen tüketici güveni destekleyecek. 700 avroluk tek tip vergi istisnasının devreye girmesi ortalama net ücretleri artıracak ancak ücret artışı farklı gelir gruplarında değişkenlik gösterecek. İşsizlik oranının önümüzdeki yıllarda doğal seviyesi olan yüzde 6 civarına gerilemesi bekleniyor. Yatırımlar önümüzdeki yıllarda uzun vadeli ortalamasının hafif altında kalacak; yeni konut yatırımlarının özellikle zayıf olacağı öngörülüyor. Tahmine göre konut kredilerindeki ortalama faiz oranı 2021-2022'de başlayan hızlı fiyat artışı döneminden önceki seviyelerin üzerinde kalacak.