Estonya kili, çimentonun bir kısmının yerini alabilir
Tallinn ve Tartu üniversitelerinin araştırması, Estonya'dan çıkarılan kilin belirli sıcaklıklarda işlenerek çimentoya kısmi alternatif olabileceğini gösterdi.
Çimento, dünyada sudan sonra en çok kullanılan malzeme olsa da üretimi sırasında atmosfere büyük miktarda sera gazı salınıyor. Tallinn Teknoloji Üniversitesi ve Tartu Üniversitesi'nden bilim insanlarının yürüttüğü deneyler, yerel hammaddelerden elde edilen pişirilmiş kilin, çimentonun bir kısmının yerine kullanılabileceğini ortaya koydu.
Tallinn Teknoloji Üniversitesi'nden Andres Trikkel ve ekibi, Arumetsa ve Aseri ocaklarından çıkarılan killeri inceledi. Malzemeyi özel bir fırında 750, 825 ve 900 derece olmak üzere üç farklı sıcaklıkta ısıtan araştırmacılar, ardından bu kili sönmüş kireç ve kumla karıştırarak üretilen test numunelerinin dayanıklılığını ölçtü.
En iyi sonuç 825 derecede elde edildi
İşlenmiş kil ile hazırlanan tüm karışımlar, beton endüstrisinde bu tür malzemeler için belirlenen dayanım sınırını aştı. Bir malzemenin başarılı sayılması için bir haftalık sertleşme sürecinin ardından en az dört megapaskal basınca dayanması gerekiyor. Bu da sertleşmiş harcın her santimetrekaresinin yaklaşık 40 kilogramlık bir yükü kaldırabilmesi anlamına geliyor.
Ölçümler, en iyi sonucun 825 derecede pişirilen killerden elde edildiğini gösterdi. Bu sıcaklıkta işlenen Arumetsa ve Aseri killerinin yaklaşık yedi megapaskal basınca dayandığı belirlendi. Arumetsa kilinin hafif üstünlüğü, daha fazla kaolinit içermesinden kaynaklanıyor. Bu kil minerali, malzemeyi kimyasal olarak daha aktif hale getiriyor.
Kil bazlı harç, rüzgâra ilk bakışta teslim olmasa da dayanıklılığı klasik çimentonun oldukça gerisinde kalıyor. Örneğin sıradan bir müstakil evin temelinin bile yaklaşık dört kat daha fazla basınca dayanması gerekiyor. Bu nedenle araştırmacılar, kilin çimentoya kısmi bir alternatif olabileceği görüşünde. Mühendislere güven vermek için ise daha fazla teste ihtiyaç duyuluyor.
Kil nasıl sertleşiyor?
Sıradan kilin beton gibi katılaşmasının ardındaki mekanizma, ısının kilin düzenli kristal yapısını bozmasıyla başlıyor. Bu sayede silisyum ve alüminyum açığa çıkıyor; bu elementler kireçle reaksiyona girerek güçlü bir yapıştırıcı jel oluşturuyor. Sıcaklık burada kilit rol oynuyor. Kil yeterince ısıtılmazsa yeterince aktif hale gelmiyor. Ancak sıcaklık 900 derece veya üzerine çıkarıldığında kil parçacıklarından yeni güçlü kristaller oluşuyor, malzemenin yüzey alanı azalıyor ve başlangıçtaki reaktivite kayboluyor.
Bu bulgular, inşaat sektörüne şu ana kadar çoğunlukla tuğla üretiminde kullanılan Estonya killerinin uzun vadede daha çevre dostu beton üretiminde kullanılabileceği umudunu veriyor.
Sonuçlar Journal of Thermal Analysis and Calorimetry dergisinde yayımlandı.
Bu haber ERR Uudised (Estonca) kaynağındaki bilgiler derlenerek Estonya Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler
Ahvenlerin karanlık bataklık göllerine uyumu gen düğmeleriyle
Eston, Litvanya ve İsveçli bilim insanları, tatlı su levreğinin karanlık ve asidik bataklık göllerine uyum sağlarken yeni genlerden çok, mevcut genleri düzenleyen küçük Anahtarların devreye girdiğini buldu.
Kargalar insanlardan iki kat hızlı karar veriyor
Almanya'da yapılan araştırma, leş kargalarının görsel bilgiyi insan ve maymunlardan yaklaşık iki kat hızlı işleyerek karar verdiğini ortaya koydu.
EBU: Meta kamu yayıncılarına içerik muafiyeti tanımalı
Avrupa Yayın Birliği, Meta'nın 20 Kasım'da yürürlüğe girecek yeni iş koşullarının kamu yayıncılarını içeriklerini yapay zekâya açmaya zorladığını belirterek düzenleme talep etti.
TÜ doktora çalışması: biyopsi yerine kan testi mümkün
Tallinn Üniversitesi'nde yapılan doktora çalışması, kan plazmasındaki vesiiküllerin daha iyi ayrıştırılmasını sağlayan bir yöntem geliştirdi.