Estonya, İsveç'le anlaşma için en az 300 cezaevi kapasitesi kiralamalı

Estonya, İsveç ile yapmayı planladığı cezaevi kapasitesi kiralama anlaşması öncesinde PricewaterhouseCoopers'a (PwC) kapsamlı bir analiz yaptırdı. Analiz sonuçları, Estonya'nın bu işten ekonomik olarak kârlı çıkabilmesi için en az 300 cezaevi alanını kiralaması gerektiğini gösteriyor.

Cezaevi Hizmetleri'nin iş organizasyonu başkanı Tiina Unuks, analizin amacının bağımsız bir uzmandan Estonya'nın müzakerelerde fiyatlandırmasını neye dayandırması gerektiği konusunda bir değerlendirme almak olduğunu söyledi. Analiz, cezaevi alanlarının fiyatlandırılmasının hacme bağlı olduğunu ortaya koydu. Unuks, hizmetin sağlanması için yeterli risk marjının oluşması ya da anlaşmanın Estonya için kârlı olması adına belirli bir eşiğin altına inilmemesi gerektiğini belirtti.

Kiralama işleminin ekonomik olarak mantıklı olması için en az 300 yerin kiralanması şart. Bu durumun uluslararası anlaşmada da sabitlenmesi gerekiyor. İsveç'in Estonya'ya fiilen kaç mahkum göndereceğine bakılmaksızın 300 yer için ödeme garantisi verilmeli. Zamanla İsveç'in gerçekte kaç mahkum göndereceği netleşecek. Unuks, İsveç'in her halükarda 300 yer için ödeme yapacağını ve bunun ötesindeki her mahkum için aylık 8 bin 500 avro ödeneceğini aktardı.

Ücretlerde endeksleme ve peşin ödeme

Analiz, fiyatların endekslenmesi gerektiğini ve sözleşme hacminin yıldan yıla aynı kalamayacağını çok net gösterdi. Unuks, mevcut cezaevi kiralama anlaşmasının da İsveçlilerle mutabık kalınan yıllık yüzde 3,5 oranında endeksleme içerdiğini söyledi. Ayrıca, İsveç'in her zaman altı ay peşin ödeme yapması kararlaştırıldı. Sözleşme hacminin 30,6 milyon avro olması durumunda, 15,3 milyon avronun altı ay önceden ödenmesi gerekecek.

Estonya'daki mahkum sayısı azalıyor

2000 yılında Estonya cezaevlerinde yaklaşık 4 bin 700 mahkum bulunurken, 2022 yılı sonunda cezaevleri ve gözaltı merkezlerinde yaklaşık 2 bin 100 kişi kaldı. Son yıllarda bu sayı sürekli düşüş gösterdi. Bu nedenle Estonya'da boş cezaevi alanı sayısı artıyor; geçen yıl sonunda bu sayı 1.443 idi. Estonya, cezaevlerinin yönetim maliyetlerini optimize etmenin yollarını arıyor ve bu yollardan biri de boş kapasiteyi başka bir ülkeye kiralamak.

İsveç, cezaevi hizmetleri için Estonya'ya yıllık 30,6 milyon avro ödüyor; ancak bu tutar aynı zamanda kiralanan cezaevinin işletilmesinden kaynaklanan diğer devlet kurumlarının maliyetlerini de karşılıyor. Tıbbi hizmetler, BT, iç güvenlik, mahkeme sistemi ve diğer devlet kurumlarının maliyetleri dahil. Böylece İsveçli mahkumların barınma maliyeti Estonyalı vergi mükelleflerine yansımıyor.

300 cezaevi alanı için tahmini yıllık işletme maliyeti tabanı 26,77 milyon avro. Ancak bu fark otomatik olarak Estonya'nın geliri olarak görülemez; çünkü hizmetle ilişkili riskler ve olası ek maliyetlerin de dikkate alınması gerekiyor. Analize göre ekonomik olarak makul kiralık yer sayısı en az 300. Bu hacim, mevcut cezaevi altyapısının daha verimli kullanılmasına olanak tanıyor ve daha küçük bir kiralamada cezaevinin sabit maliyetlerinin çok yüksek kalma riskini azaltıyor.

Anlaşmanın etkisi tüm Estonya cezaevi sistemi genelinde değerlendiriliyor; sadece Tartu Cezaevi bütçesi üzerinden değil. Estonyalı mahkumlar Estonya cezaevlerinde kalıyor ve yerleştirilmeleri ile cezaların infazı için hâlâ kaynak gerekiyor. Aynı zamanda diğer cezaevlerinin iş yükü arttığından ek işgücü ve maliyetler doğuyor.

Analiz, Estonya için bir müzakere aracıydı. Maliyetleri, gelir potansiyelini, hacim etkilerini ve riskleri hesaplamaya yardımcı oldu ve Estonya'nın müzakere pozisyonunu şekillendirdi. Analiz, PwC tarafından yapıldı ve Adalet Bakanlığı ile Dijital İşler Bakanlığı, İsveç'le resmi sözleşme müzakerelerine başlamadan önce sipariş etti. PwC'nin analizi 2024 itibarıyla bilinen verilere ve tahminlere dayanıyor. Hesaplamalar, bugünkü gerçek maliyetleri veya anlaşmanın nihai finansal koşullarını yansıtmıyor ve taraflarca imzalanan sözleşmenin fiili finansal sonucunun göstergesi olarak kabul edilemez. Analiz tamamlandıktan sonra, sözleşmenin hazırlanması ve müzakereler sırasında finansal koşullar ve tutarlar netleştirildi; bu ayarlamalar üzerinde anlaşılan hacim ve ilkeler dahilinde kaldı.