Estonya ilk uzay yasasını kabul etmeye hazırlanıyor

Estonya, ülkenin ilk uzay yasasını kabul etmeye hazırlanıyor. Yasa, bugüne kadar çoğunlukla üniversitelerin ve öğrencilerin uydu projeleriyle sınırlı olan uzay faaliyetlerini düzenleyecek. Yakın zamanda özel şirketlerin de uydu fırlatmayı planlaması nedeniyle yasal çerçeveye ihtiyaç duyuldu.

Ekonomi ve İletişim Bakanlığı uzay uzmanı Gloria Kõgel, şu ana kadar uzay faaliyetlerinin yasal olarak gri bir alan olduğunu söyledi. Estonya'nın Birleşmiş Milletler'in Dış Uzay Anlaşması'na taraf olduğunu hatırlatan Kõgel, devletin kendi yargı yetkisi altındaki uzay faaliyetlerinin lisans ve denetim altında yapılmasını sağlama yükümlülüğü olduğunu belirtti. Yeni yasa, uzay faaliyetlerine izin verilmesi, uzay nesnelerinin kaydedilmesi, risklerin değerlendirilmesi ve sorumlulukla denetimin belirlenmesi konularında ilk kez net kurallar getirecek.

Dört ticari uydu misyonu planlanıyor

Şu ana kadar Estonya'nın uzay faaliyetleri ağırlıklı olarak üniversite ve öğrenci uydu projelerinden ibaretti. Ancak önümüzdeki yıllarda ticari amaçlı dört uydu misyonunun yörüngeye gönderilmesi bekleniyor. İlk Estonya ticari uydusunun 2028 yılında uzaya fırlatılması planlanıyor.

Kõgel, son yıllarda uzay sektörünün bilimsel araştırmalardan giderek ticari faaliyetlere kaydığını, bu nedenle kuralları belirleyen bir düzenlemeye ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Zorunlu sigorta 60 milyon avroya kadar

Uzay faaliyetleri yüksek risk taşıdığı için yasa tasarısına göre şirketlerin olası zararları karşılayacak bir sigorta yaptırması gerekecek. Sigorta, 60 milyon avroya kadar olan zararları kapsayacak.

Kõgel, bu sigortanın üst sınırı olduğunu, uzay nesnelerinin üçüncü kişilere – örneğin başka bir ülkenin vatandaşına veya devletine – verdiği zararların karşılanmasına yardımcı olacağını söyledi. Uluslararası hukuka göre bu tür zararlardan devletin sorumlu tutulabileceğini hatırlatan Kõgel, işletmecilerin yeterli sigorta güvencesine sahip olmasının önemli olduğunu vurguladı.

Ancak tüm projeler için aynı kurallar geçerli olmayacak. Kõgel, kuralların risk bazlı olarak belirlendiğini; düşük riskli faaliyetler ile bilimsel ve geliştirme projelerine belirli muafiyetler getirileceğini söyledi.