Estonya ile Letonya işbirliği yerel küreselleşmenin hafif bir biçimi

ERR News yazarı Argo Ideon, Estonya ile Letonya arasındaki rekabetin anlamsız olduğunu, iki ülke arasındaki işbirliğinin ise 'yerel küreselleşmenin hafif bir biçimi' olduğunu yazdı. Ideon, 8,3 milyarlık dünyada ve 450 milyonu aşkın nüfusuyla Avrupa Birliği'nde komşularla puan saymanın gereksiz olduğunu vurguluyor.

Ideon'un yazısına konu olan gelişme, Kārums markalı süzme peynirli tatlıyı üreten süt ürünleri fabrikasının başına bir Estonyalının geçmesiyle ilgili. Haberin ardından Estonya'da sevinç yaşanırken, Riga'da ikonik karga logosunun akıbeti konusunda endişe doğdu. Ideon, anlaşmanın henüz kesinleşmediğini, ancak Estonya-Letonya işbirliğinin uzun süredir sorunsuz işlediğini belirtiyor: 'Hindistan cevizli süzme peynirli atıştırmalığın ambalajını açarken, bu ürünün Järvamaa'dan, Estonia Farms'dan süt içerdiğini okudum.'

Estonyalıların Letonya mutfağına hayranlığı

Ideon, Estonyalıların Letonya'da yapılan yiyeceklere duyduğu saygıyı ve eve büyük miktarlarda götürme dürtüsünü hatırlatıyor. Çocukluğunda Riga Hayvanat Bahçesi'ne yaptığı bir aile gezisinde 'saldējums' (dondurma) kelimesini keşfettiğini anlatıyor: 'Bu çok güzeldi, gofret bardaktaki dondurma basit olsa bile.' Yetişkinlikte Riga Merkez İstasyonu'nun yanındaki pazar köşkleri, Lido restoran zinciri ve Rēzekne Et Fabrikası'nın (RGK) salamları dikkatini çekti. Tüketicinin her satın alımda ürünün gerçek sahibini araştırmadığını söylüyor.

Komşularla kıyaslama ve kaybeden kazanan

Ideon, komşudan üstün olma arzusunun gerçek dünyada işe yaramadığını, çünkü sembolik zaferlerin yanına kayıpların da yazılması gerektiğini ifade ediyor. Estonya'nın ikonik Kalev çikolata markasının sahibinin 2010'dan beri Norveçli bir şirket olduğunu, 2015'te Estonian Air'in kapanmasının ülke için bir felaketken Letonya'nın airBaltic'inin uçmaya devam ettiğini hatırlatıyor. Şimdi Letonyalılar mali sıkıntıdayken Estonyalıların yıllardır Letonya vergi mükelleflerinin sırtında ucuz uçtuğu yorumları yapılıyor. Ideon, Letonya'nın Estonya'dan yatırım istemesine Estonya edebiyat kahramanı Tõnisson'un verdiği cevabı hatırlatıyor: 'Geleceğini bilseydim evden hiç çıkmazdım.'

Ideon'a göre, iki ülkenin ortak hazinesi ERR'nin Letonya muhabiri Ragnar Kond, Rail Baltica gibi kafa karıştıran konuları halka anlatıyor. Raylar şimdilik Häädemeeste'de biterse Litvanya'ya otobüsle gidilebileceğini, Elron'un Estonyalıları tren biletiyle otobüs yolculuğuna zaten alıştırdığını ekliyor. Sonuç olarak komşularla puan saymanın anlamsız olduğunu belirten yazar, ortak çalışmanın önemini vurguluyor.

Ideon, Letonyalı bir Instagram kullanıcısının dünyaya tanıttığı 'Letonya burgerini' örnek gösteriyor; bu, iki dilim çavdar ekmeği arasında kızarmış patates ve büyük bir domuz pirzolasından oluşuyor. Estonya'da benzer bir ürünü ilk kapitalistlerin meşhur ettiğini, ancak o dönemde pirzolanın haşlanmış sosisle değiştirildiğini çünkü Sovyet döneminin sonunun sıkıntılı olduğunu belirtiyor.

Yazar, bu düşüncelerin Finler için de geçerli olduğunu, komşularla dalga geçmenin en iyi tedavisinin uzağa seyahat etmek olduğunu, örneğin Miami'deki bir araştırmacı gazetecilik konferansında bir Fin meslektaşla karşılaşınca doğan kardeşliği anlatıyor. Komşuların birbirini yüceltmesi, 'yerel küreselleşmenin hafif bir biçimidir' ve milliyetçi olmanın, futbol maçında kendi takımını tutmanın önüne geçmez. Ideon, 'biz'in Lapland'dan Litvanya'ya uzanmasının harika olduğunu sözlerine ekliyor.