Estonya hükümeti bütçe için muhalefetten destek arıyor

Estonya'da hükümet, gelecek yılın devlet bütçesini kabul ettirebilmek için olağan dışı bir durumla karşı karşıya. Ülkenin parlamentosu Riigikogu'da yıllar sonra ilk kez, hükümetin bütçe oylamasında muhalefetin desteğine ihtiyaç duyduğu bir tablo oluştu. Bu, ek oy toplayabilmek için hükümetin muhalefetin taleplerini de dikkate alması gerektiği anlamına geliyor.

Başbakan Kristen Michal, gelecek yılın bütçesini salı günü parlamentoya sundu. Michal'a göre bütçe sorumlu bir anlayışla hazırlandı ve kaynaklar dikkatli kullanılıyor. Başbakan, "Bu bütçe Estonya'nın geleceğine karşı dürüst bir yaklaşım" diyerek, makul tüm önerilere açık olduklarını ancak parlamento içinde bütçe dengesinin değiştirilemeyeceğini hatırlattı.

Azınlık hükümeti için zor denklem

Azınlık hükümetinin başında bulunan başbakan, bu yıl zorlu bir durumda. Devlet bütçesinin kabulü için basit çoğunluk yeterli olsa da muhalefetin oyları olmadan bunu sağlamak güç görünüyor. Muhalefet partileri ise bütçeye farklı gerekçelerle karşı çıkıyor.

Merkez Partisi (Keskerakond) milletvekili Lauri Laats, bütçeyi desteklemenin zor olduğunu belirterek gıda ürünlerinde katma değer vergisinin düşürülmesini istedi. Laats, bunun halkın geçimine katkı sağlayacağını söyledi. Bir diğer taleplerinin de akaryakıt fiyatları olduğunu belirten Laats, başka ülkelerin akaryakıt özel tüketim vergisini (aktsiis) düşürdüğünü hatırlattı.

Isamaa partisinden Aivar Kokk ise bütçe hazırlanırken vergi indirimlerinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Kokk, gazda da katma değer vergisinin düşürülebileceğini ifade etti. Geçen yıl planlanan vergi artışının ertelendiğini hatırlatan Kokk, aynı adımın şimdi de atılması gerektiğini savundu. Kokk, "Enerji fiyatlarının ne hale geldiğini görüyoruz" diyerek gelecek yılın 1 Mayıs'ında özel tüketim vergilerinde çifte artış öngörüldüğünü belirtti.

Koalisyonun umudu sosyal demokratlarda

Parlamento koridorlarında, koalisyonun gerekli ek oyları Sosyal Demokrat Parti'den (Sotsiaaldemokraatlik Erakond) alabileceği konuşuluyor. Sosyal demokratların özel bakım hizmetlerine ayrılan ek kaynak gibi bazı kazanımları kendi başarıları olarak gösterebileceği belirtiliyor. Parti, pazarlık yapmadığını açıkladı.

Sosyal Demokrat Parti lideri Lauri Läänemets, özel bakım alanının iyi bir örnek olduğunu belirterek bu alan için en az 30 milyon euro gerektiğini söyledi. Läänemets, muhalefetle yapılacak müzakereler için ayrılan sosyal alan rezervinin ise 7,5 milyon euro olduğunu vurguladı. "Bu yaklaşım ve bütçenin hazırlanışı, hükümetin azınlık hükümeti olduğunu ve birileriyle konuşması gerektiğini kavramadığını gösteriyor" dedi. Läänemets, partisinin kararını kasım ya da aralık ayında vereceğini sözlerine ekledi.

Muhalefetteki EKRE'nin lideri Martin Helme ise bütçenin popülist vaatlerle dolu olduğunu savunarak partisinin her koşulda bütçeye karşı oy vereceğini açıkladı. Helme, Estonya için en iyisinin bütçenin hiç kabul edilmemesi olacağını söyledi. Helme'e göre bu durumda gelecek yılın ilk aylarında, Riigikogu seçimlerine kadar bu yılın harcama kalemleriyle idare edilebilir ve yeni borçlanmanın önüne geçilebilir. Bu senaryoda bütçenin hazırlanması, mart ayındaki seçimleri kazanan yeni hükümetin görevi olacaktı.