Estonya çocuk istismarcılarının fotoğrafını kayıtlara ekleyecek

Estonya Adalet Bakanlığı, çocuklarla çalışma yasağı bulunan kişilerin fotoğraflarının ceza kayıtları veritabanında gösterilmesini öngören bir yasa tasarısını onaya sundu. Tasarıya göre, söz konusu kişilerin kimlik belgesi tarzındaki fotoğrafları veritabanında yer alacak.

Ceza kayıtları veritabanında fotoğraf gösterilmesi, işverenlerin, çocuğun yasal temsilcisinin ve Sosyal Sigorta Kurumu'nun (Sotsiaalkindlustusamet) sorgu sonucunun doğru kişiye ait olduğundan emin olmasına yardımcı olacak. Değişiklik özellikle, bir ebeveynin çocuğu için özel ders öğretmeni tuttuğunda ve öğretmenin kişisel kimlik kodunu kamuya açık kaynaklardan bulduğunda önem taşıyor. Fotoğraf ayrıca, bir iş başvurusunda bulunan kişinin kimlik kodunu belirtmesi ancak kimlik belgesi sunmaması durumunda da kişinin tanımlanmasına yardımcı olacak.

Çocuklarla çalışma yasağı, çocuğa karşı temaslı cinsel suç işleyen kişiler için geçerli. Tasarının amacı, çocukları cinsel ve diğer tehlikeli suçlulardan öncekinden daha iyi korumak. Mevcut durumda işverenler, çocuklarla çalışan bir kişinin çocuklarla çalışma yasağı olup olmadığını ceza kayıtları veritabanından yılda en az bir kez kontrol etmek zorunda.

Kontroller otomatik ve daha sık hale gelecek

Yeni düzenlemeyle işveren, çocuklarla çalışan bir kişinin adını ve kimlik kodunu yılda bir kez veritabanına girmek zorunda kalmayacak. Bunun yerine sistem, çocuklarla çalışan kişileri ayda bir otomatik olarak kontrol edecek. Otomatik kontrol istihdam kaydına bağlanacak ve işveren hangi çalışanların çocuklarla doğrudan temas halinde olduğunu belirtmek zorunda olacak.

İşveren, kontrol sonucunu basit bir evet-hayır yanıtı olarak alacak. Bir çalışanın çocuklarla çalışma yasağı varsa, Sosyal Sigorta Kurumu da bilgilendirilecek ve işverenin yasağa uyup uymadığını kontrol edecek.

Çocuklarla çalışan kişi, işi veya faaliyeti nedeniyle bir çocukla doğrudan temas halinde olan kişi anlamına geliyor. Bu, çocukla iletişim kurmak, yönlendirmek, öğretmek, bakımını üstlenmek, danışmanlık yapmak veya hizmet sunarken çocukla ilgilenmek anlamına geliyor. Bu kişiler arasında öğretmenler, antrenörler, anaokulu personeli ve görevleri gereği çocuklarla doğrudan temas gerektiren diğer kişiler bulunuyor. Bir kişi, yalnızca çocuklara yönelik olmayan bir kurumda çalışsa bile işi nedeniyle çocuklarla doğrudan temas halindeyse yine çocuklarla çalışan kişi sayılabiliyor.

Ancak çocuklarla karşılaşan herkes çocuklarla çalışan kişi olarak kabul edilmiyor. Örneğin bir mağaza görevlisi, müşteri hizmetleri çalışanı veya normal bir şehir otobüsü şoförü, işi çocuklarla doğrudan ve sürekli etkileşim gerektirmediği için genellikle çocuklarla çalışan kişi sayılmıyor. Belirli bir çocuk grubunu taşıyan ve işi nedeniyle onlarla daha doğrudan temas kuran okul servisi veya gezi otobüsü şoförü için durum farklı. Nihai değerlendirmeyi, kişinin görevlerini ve niteliğini dikkate alması gereken işveren yapıyor.

Tasarıda, uygulamada çocuklarla çalışma yasağı bulunan kişilerin okul kapıcısı veya otobüs şoförü olarak çalışabildiği durumlar yaşandığı belirtiliyor. Otomatik kontroller yalnızca çocuklarla doğrudan temas halinde olduğu pozisyonlarda çalışan kişileri kapsayabiliyor. Bu nedenle bir kişi, bu tür işi bıraktığı anda kontrol edilecek kişiler listesinden çıkarılmalı.

Kayıtlar veritabanı kamuya açılmayacak

Bakanlık, tasarıda kamuya açık cinsel suçlu kayıtlarının tekrarlanan suçları azaltmada olumlu etkisi olmadığını gösteren araştırmalara atıfta bulunuyor. Bazı araştırmalar kamuya açık bir kaydın ilk kez suç işleme riskini azaltabileceğini gösteriyor. Bakanlığa göre fotoğraf eklenmesi, insanların tehlikeli bir kişiyi tanımasına ve yakınlarını uyarmasına yardımcı olabilir. Ancak fotoğraf eklenmesi kaydı kamuya açık hale getirmiyor. Sorgular hâlâ yalnızca yasada belirtilen kişiler tarafından yapılabilecek: işverenler, çocuklarla çalışmak için faaliyet lisansı veren kurumlar ve çocuğun yasal temsilcileri. Yasanın yürürlüğe girmesi için planlanan tarih 1 Haziran 2030.