Estonya, Avrupa Barış Fonu'ndan alınan parayı geri ödemek zorunda kalabilir

Estonya, Ukrayna'ya mühimmat tedariki için Avrupa Barış Fonu'ndan (European Peace Facility) aldığı parayı geri ödemek zorunda kalabilir. Avrupa Komisyonu sözcüsü Christian Wigand, konunun henüz netleşmediğini ancak Estonya makamlarıyla görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.

70 milyon avroluk avans ödemesi

Geçtiğimiz çarşamba günü ortaya çıkan bilgilere göre Estonya, Ukrayna için mühimmat satın almak amacıyla daha önce hiç mühimmat satmamış Hintli bir şirkete toplam 70 milyon avro avans ödedi. Bu ödemenin bir kısmı Avrupa Barış Fonu'ndan karşılandı. Estonya Savunma Yatırımları Merkezi (RKIK), Ağustos 2024'te İtalya'da kayıtlı Datasel S.R.L. firmasıyla ilk satış sözleşmesini imzaladı ve 15 milyon avro avans gönderdi. Ekim 2024'te ikinci bir sözleşme daha yapıldı ve 10 milyon avronun üzerinde bir avans daha ödendi. Yıl sonunda imzalanan iki sözleşmeyle birlikte toplam avans ödemesi yaklaşık 70 milyon avroya ulaştı.

Avrupa Komisyonu süreci takip ediyor

Avrupa Komisyonu sözcüsü Christian Wigand, Avrupa Barış Fonu'nun Ukrayna'ya askeri yardım sağlamada önemli bir araç olduğunu ve bu fonun AB paralarının usulsüz kullanılmaması için gerekli tedbirlerin bulunduğunu belirtti. Wigand, Estonya'nın parayı geri ödeyip ödemeyeceğinin henüz belli olmadığını, konunun araştırılmakta olduğunu ifade etti.

Pevkur'dan açıklama

Perşembe günü hükümet toplantısının ardından basın toplantısı düzenleyen ve istifa ettiğini açıklayan Savunma Bakanı Hanno Pevkur, Rusya'nın da aynı mühimmatı almak istediğini, bu yüzden tedarikin riskli olduğunu söyledi. Pevkur, "Ülkeler güzel ve sevimli değildi; gidip zarifçe satın alabileceğin türden yerler değildi. Bu işlem risk içeriyordu" dedi.

Pevkur, imzalanan tüm sözleşmeler kapsamında yüz milyonlarca avro değerinde ekipman ve mühimmatın Ukrayna'ya ulaştığını belirterek, "Genel kural şudur: Özen yükümlülüğü yerine getirilmiş ve iyi niyetle hareket edilmişse, Estonya vergi mükellefleri için risk olmamalıdır" ifadelerini kullandı. Ayrıca, Ukrayna halkını bilinçli olarak dolandıran ve mühimmat teslim etmeyen şirketler hakkında cezai soruşturma başlatılması gerektiğini sözlerine ekledi.

Öte yandan, RKIK'nin Datasel ile yaptığı sözleşmelerde kullanılan paranın Estonya bütçesinden değil, doğrudan Avrupa Barış Fonu'ndan karşılandığı kaydedildi. Bu durum, Estonya'nın fonun kurallarına göre parayı geri ödeme yükümlülüğüyle karşı karşıya kalabileceği yorumlarına yol açtı.