Estonya 2.569 yabancı vasıflı işçi alımına hazırlanıyor

Estonya'da İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan yasa tasarısı, iş gücü açığı yaşanan sektörlerde çalışmak üzere gelecek yıl ülkeye 2.569 yabancı vasıflı çalışanın getirilmesine imkân tanıyor. Tasarı, Yabancılar Yasası'nda gelecek yıl yürürlüğe girecek ve yabancı uyruklulara Estonya'da çalışmak için süreli oturma izni verilmesini düzenleyen değişiklikleri kapsıyor. Amaç, nitelikli iş gücünün kıt olduğu alanlara dışarıdan çalışan çekerek iş gücü açığını hafifletmek ve bu sırada güvenlik risklerini en aza indirmek.

Süreli oturma izni, işverenin ana faaliyet alanının hükümetin belirlediği iş gücü açığı listesinde yer alması hâlinde verilebiliyor. Tasarıya göre bu liste 12 alanı kapsıyor: elektronik ve elektrikli cihaz üretimi; motorlu taşıt, römork ve diğer ulaşım araçları üretimi; makine ve teçhizat üretimi; ulaştırma ve depolama; kimyasal madde ve ilaç üretimi; kâğıt ürünleri üretimi; inşaat malzemeleri üretimi; ağaç işleri; dokuma sanayi; metal ve metal ürünleri üretimi; kauçuk ve plastik ürünler üretimi ile makine ve teçhizat onarımı ve montajı.

Yıllık kota nüfusun yüzde 0,2'si ile sınırlı

Hükümet bu alanlara dayanarak beş yıl geçerli olacak 20 faaliyet alanlık bir liste belirleyecek. Ekonomi büyüdüğünde iş gücü açığı istisnası kapsamında yılda Estonya'nın daimi nüfusunun yüzde 0,2'sine kadar süreli oturma izni verilebilecek; diğer ekonomik koşullarda bu sınır nüfusun yüzde 0,1'i olarak uygulanacak.

Maliye Bakanlığı'nın son ekonomik tahminine göre bu yıl GSYH'nin reel büyümesi yüzde 2,5 düzeyinde. Bu, Estonya ekonomisinin büyüme evresinde olduğu anlamına geliyor ve gelecek yıl verilecek oturma izni sayısının nüfusun yüzde 0,2'sine kadar çıkabileceğini gösteriyor. 1 Eylül itibarıyla ülke nüfusu 1,284 milyondu; buradan hareketle en fazla 2.569 süreli oturma izni verilebilecek.

Tasarının gerekçesinde, ek iş gücünün ülkeye daha elverişli koşullarla getirilmesinin yerinde olduğu belirtiliyor. Gerekçede, "Estonya'nın iş gücü arzı, demografik değişimler nedeniyle işletmelerin artan nitelikli çalışan ihtiyacını karşılayamıyor: çalışma çağındaki insan sayısı azalıyor, iş gücü piyasasından ayrılanların sayısı girenlerden fazla ve ekonomi için önemli birçok alanda vasıflı çalışan açığı derinleşiyor" deniliyor.

Otomasyon ve eğitim yeterince hızlı değil

Sorunun hafifletilmesi için otomasyona, eğitime ve yeniden eğitime yatırım yapılacağı, ancak bu önlemlerin yeterli sayıda yeni çalışanı yeterince hızlı sağlamadığı ifade ediliyor. Tasarının gerekçesinde, "Bu nedenle iş gücü açığı çekilen faaliyet alanlarına gerekli yabancı iş gücünü daha esnek biçimde işe alma imkânı yaratılıyor; ücret koşulu ve oturma izni sayısındaki sınır korunarak Estonya iş gücü piyasası korunuyor ve ucuz iş gücünün geniş çaplı göçü önleniyor" deniliyor.

İş gücü açığı listesi üç ölçüt esas alınarak hazırlandı: OSKA iş gücü ihtiyacı tahmini, faaliyet alanının satış gelirinde ihracatın payı ve alanın yıllık ortalama brüt maaşı. Bu hesaplamaya göre Estonya'da en büyük iş gücü açığı elektronik ve elektrikli cihaz üretiminde; bunu motorlu taşıt, römork ve diğer ulaşım araçları üretimi ile makine ve teçhizat üretimi izliyor.

Bu ölçütlere göre listeye programlama da girebilecekken, bilişim alanında çalışacak yabancılar için göç kotası hesaplamasında zaten bir istisna uygulandığından bunun eklenmesi planlanmıyor. Ayrıca Estonya için stratejik önem taşıyan enerji sektörü de listeden çıkarıldı; bu sektörde çalışmanın yüksek güvenlik riskleri barındırdığı belirtiliyor. Gerekçede, "Alanın hayati hizmetlerin sürekliliğini sağlamadaki rolü ve ülkenin güvenlik çıkarları dikkate alındığında, bu faaliyet alanına yabancı iş gücü alımında ek istisnalar uygulanması yerinde değil" ifadesi yer alıyor.

İçişleri Bakanı Igor Taro, tasarıyı görüş bildirmeleri için diğer bakanlıklara ve ilgili gruplara gönderdi. Görüş bildirme süresi 13 Kasım'da sona erecek.