Estoniya ısınıyor: her küresel derece için 1,5 derece artış

Tartu Üniversitesi bilim insanları, Estonya ikliminin geleceğini yeni bir açıdan ele aldı. Araştırmaya göre, küresel ısınmanın her bir derecesi, Estonya'daki yıllık ortalama hava sıcaklığını yaklaşık 1,5 santigrat derece artırıyor. Çalışmanın başyazarı ve Tartu Üniversitesi atmosfer uzaktan algılama doçenti Erko Jakobson, iklim değişikliğinin etkilerini belirli bir tarihe odaklanmak yerine küresel ısınma seviyesiyle ilişkilendirdiklerini belirtti. Jakobson, "İki derecelik ısınmanın karamsar senaryoya göre 2040'ta mı, yoksa iyimser senaryoya göre 2070 veya 2090'da mı gerçekleşeceği önemli değil. Önemli olan, bu seviyeye ulaşıldığında Estonya ikliminin nasıl etkileneceğidir" dedi.

Kışlar daha hızlı ısınıyor, soğuk günler azalıyor

Araştırmada, Estonya kışlarının yazlardan belirgin şekilde daha hızlı ısındığı ortaya çıktı. Her küresel ısınma derecesi, kış ortalama sıcaklığını 1,9 derece, yaz ortalama sıcaklığını ise 1,3 derece artırıyor. Don olaylı günlerin sayısı her derece başına yüzde 13 azalıyor. Daha ılıman kışlar ısınma maliyetlerinden tasarruf sağlasa da, kış sporları açısından olumsuz etkiler yaratabilir. Jakobson, "Donlu günlerin azalacağını öngörüyoruz, ancak bu günlerde kar yağıp yağmayacağını bilmiyoruz. En kötümser senaryoda bile yüzyılın sonuna kadar Estonya'da kar görülebilir. Ancak uzun süreli çözülmeler yaşanacak ve bu durum kayakçılar için geçmişte kalan bir anı olabilir" dedi. Ayrıca, çiftçiler için sulu karlı havalarla değişen donların, kar örtüsüyle korunan kışlık bitkileri tehdit edebileceğini ekledi.

Yağışlar artıyor, kuraklık riski büyüyor

Isınan iklimle birlikte gezegen genelinde su döngüsü yoğunlaşıyor. Her küresel ısınma derecesi, Estonya'da yağış miktarını ortalama 31 milimetre yani yüzde 4,6 artırıyor. Ek yağışlar özellikle kış ve sonbaharda düşerken, yaz aylarına ilişkin projeksiyonlar belirsizliğini koruyor. Jakobson, Estonya'nın konumunun kritik olduğunu belirterek, "Baltık Denizi bölgesinin tamamına ve daha güneyine baktığımızda, sınırın bizim bölgemizden geçtiği açıkça görülüyor: yazın güneyde kuraklık artarken kuzeyde daha fazla yağış görülüyor" ifadelerini kullandı. Yaz aylarında hidrolojik tablonun daha zıt hale gelmesi bekleniyor: Kısa süreli sağanaklar toprağı ve besin maddelerini sürüklerken, bitkilerdeki kuraklık stresini hafifletmeye yetmiyor. "Sakin yağmurlu havalar yerine, yağışın yarısı birkaç saat içinde düşebilir. Bu su toprağa sızamaz, hemen kanallara ve nehirlere akar ve tarıma yarardan çok zarar verir. Bu nedenle kuraklık sorunu daha da büyüyecek" diye uyardı Jakobson.

Bilim insanları ayrıca rüzgar ve fırtınaların gelecekte güçleneceği yönündeki yaygın inanışa şüpheyle yaklaşıyor. Jakobson, "Bazı modeller rüzgar hızının artacağını gösterirken, diğerleri azalabileceğini öngörüyor. Bu nedenle Estonya'da rüzgarların gerçekten güçleneceğini ve fırtınaların artacağını doğrulayamıyoruz" dedi. Araştırmacılar, iklim modellerinin Antarktika buz tabakasının erimesi veya Gulf Stream akıntısındaki değişimler gibi ani değişimleri hesaba katmadığına dikkat çekiyor. Jakobson, "Buzulların ve donmuş toprakların erimesi büyük miktarda sera gazı salabilir. Bu tür ani değişimler modellere dahil edilmediği için sürprizler yaşanabilir" uyarısında bulundu.

Jakobson, iklim değişikliğiyle ilgili kamusal tartışmaların genellikle yeşil dönüşümün ekonomik sonuçları üzerine odaklandığını, ancak bilim insanlarının görevinin ısınmanın nedenlerini ve hızını ölçmek olduğunu belirtti. "Politikada büyük paralar dönerken, arasına sahtekarlar karışabilir. Ancak politikada bazı şeylerin ters gitmesi, iklim değişikliğinin olmadığı anlamına gelmez" diye konuştu. Araştırma, Boreal Environment Research dergisinde yayımlandı.