Estonca kitap önerileri: Paasilinna ve Shakespeare soneleri

Estonya Ulusal Kütüphanesi kültür danışmanı Karl Martin Sinijärvi, son kitap önerileri listesinde üç yapıtı okurlara tanıttı. Listede Pantokraator'un Shakespeare soneleri albümü, Boris Vildé'nin hapishane günlüğü ve Arto Paasilinna'nın "Armas mürgikeetja" (Sevgili Zehir Aşçısı) adlı romanı yer aldı.

Shakespeare soneleri Estonya rock müziğiyle buluşuyor

Sinijärvi'nin ilk önerisi, Pantokraator grubunun "William Shakespeare'i sonetid" (2026) adlı çalışması. Aslında bir müzik albümü olan yapıt, karton kapaklı bir kitap olarak da sunuluyor ve içinde bir müzik diski bulunuyor. Sinijärvi, William Shakespeare'in eserlerini Estonya progresif rock müziğiyle buluşturmanın iddialı ama değerli bir girişim olduğunu belirtiyor. 500 yılı aşkın süredir en çok işlenen söz sanatçılarından biri olan Shakespeare'in metinlerinin hâlâ tam olarak tüketilemediğini vurgulayan Sinijärvi, bazı bölümlerin şifreli ve anlaşılmaz kalmasının doğal olduğunu ifade ediyor. Kırk yılı aşkın süredir Estonya rock sahnesinde olan grup üyelerinin sürekli değiştiğini ve izleyiciyi şaşırtmaya devam ettiğini ekliyor. Eserin orijinal dildeki versiyonunun ise önümüzdeki yıl çıkması bekleniyor.

Boris Vildé'nin hapishane günlüğü ve Paasilinna'nın absürt dünyası

İkinci öneri, Boris Vildé'nin "Vanglapäevik ja -kirjad: 1941–1942" (Hapishane Günlüğü ve Mektuplar: 1941-1942) adlı eseri. Loomingu Raamatukogu (Estonya edebiyat dizisi) tarafından yayımlanan kitapta Marek Tamm'ın yazdığı sonsöz, sayfa sayısının neredeyse yarısını oluşturuyor. Sinijärvi, bağlam oluşturmak için önce sonsözün, sonra asıl metnin okunmasını öneriyor. Estonya kökenli ama büyük ölçüde uluslararası bir geçmişe sahip olan Vildé'nin hikâyesini "son derece sinematik ve ilgi çekici" olarak nitelendiriyor. Vildé'nin hapishanede yazdığı metinlerin kısa, çarpıcı ve neredeyse her konuya değindiğini belirtiyor. Örnek olarak Vildé'nin "Baudelaire'i keşfediyorum. Rusçaya ve düzyazıya çevrildiğinde Dostoyevski'yi verirdi" sözünü ve "Dün kitap alamadım ama Pariser Zeitung'u aldım: Japonya ile ABD arasında savaş. Güzel bir katliam olacak" ifadesini aktarıyor.

Üçüncü öneri ise Arto Paasilinna'nın "Armas mürgikeetja" (2026) adlı romanı. Sinijärvi, Paasilinna'nın okuru her zaman Finlandiya'nın derinliklerine götürdüğünü söylüyor. Bu kez yaklaşık kırk yıl öncesine gidilse de bazı şeylerin değişmediğini, değişse bile yavaş değiştiğini belirtiyor. Paasilinna'nın Homerosvari bir gülme ile düşünmeyi aynı anda başarabildiğini vurguluyor. Sadece Paasilinna'nın eserlerinden yola çıkarak Finlandiya hakkında geniş çıkarımlar yapmanın yanıltıcı olabileceğini, ancak yazarın en iyi anlarında Fin kimliğinin özüne çok yaklaştığını ifade ediyor. Kitabın ilk cümlesini de aktaran Sinijärvi, "Meeldiva olemisega vanamutike tüünel maamaastikul, on see vast tore vaatepilt" (Hoş bir yaşlı kadın tipinin bulunduğu kırsal manzarada, ne hoş bir görüntü) sözlerine yer veriyor ve yaşlı kadının sonrasında ne yapacağının okunması gerektiğini ekliyor.