Eston uzman: ABD'nin savaş bilançosu ve İran krizi

Estonya kamu yayıncısı ERR'nin "Välisilm" adlı dış haber programına konuk olan Riigikogu (Estonya Parlamentosu) Ulusal Savunma Komisyonu Başkan Yardımcısı ve Irak Savaşı gazisi Leo Kunnas, ABD'nin katıldığı savaşlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Programda, ABD'nin hangi savaşları kazandığı ve kaybettiği ele alındı. Kunnas'a göre ABD, 20. yüzyılın başından bu yana Güney ve Orta Amerika'da yürüttüğü küçük ölçekli askeri operasyonların tamamını kazandı. Ülkenin küresel üstünlüğü de Birinci ve İkinci Dünya Savaşları ile Soğuk Savaş'ı kazanmasına dayanıyor.

Ancak Kunnas, Vietnam ve Afganistan örneklerinin bu tabloyu tersine çevirdiğini belirtti. Savaşın kazanılıp kaybedilmesinin, siyasi hedeflere ulaşılıp ulaşılmamasına göre değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Kunnas, Kore Savaşı'nın berabere bittiğini, Vietnam'ın ise "çok açık bir kayıp" olduğunu söyledi. Kunnas'a göre Vietnam'ın ardından ülke komünist oldu ve bu, büyük kayıpların ilki olarak kayda geçti.

Afganistan ve İran değerlendirmesi

İkinci büyük kaybın Afganistan olduğunu ifade eden Kunnas, "20 yıl boyunca müttefiklerle birlikte savaştık" dedi. Kunnas, bu savaşta da hiçbir siyasi hedefe ulaşılmadığını, Taliban rejiminin eski haliyle yeniden iktidarda olduğunu belirtti. Afganistan yenilgisinin totaliter rejimleri, özellikle Çin ve Rusya'yı ciddi biçimde cesaretlendirdiğini savunan Kunnas, "Eğer bu çok başarısız geri çekilme olmasaydı, Rusya muhtemelen Ukrayna'ya yönelik kapsamlı bir saldırıyı göze alamazdı" diye konuştu.

Programda ABD'nin İran'a yönelik tutumu da masaya yatırıldı. Kunnas, mevcut durumda da siyasi hedeflere ulaşılamadığının görüldüğünü, asıl sorunun bu siyasi hedefin ne olduğu olduğunu söyledi. İsrail'in hedefinin net olduğunu belirten Kunnas, İsrail'in İran'ın nükleer silah üretme kapasitesine sahip olmasını engellemek istediğini kaydetti. Kunnas, "İsrail Estonya topraklarının yarısı kadar küçük, birkaç nükleer saldırı İsrail devletini sona erdirir" ifadelerini kullandı. ABD'nin bu savaştaki hedeflerinin ise Trump yönetimi tarafından net biçimde formüle edilemediğini belirten Kunnas, bu nedenle kendisinin de hedefleri tanımlamakta zorlandığını dile getirdi.

Kunnas, Beyaz Saray kaynaklarını İran'a yönlendirirken dünyanın fiilen yeni bir Soğuk Savaş'ın içinde olduğunu ve karşı tarafta pragmatik Çin'in bulunduğunu vurguladı. Yeni Soğuk Savaş'ı öncekiyle karşılaştıran Kunnas, totaliter ülkelerin lideri Çin'in ekonomik olarak Sovyetler Birliği'nden çok daha güçlü olduğunu, bu nedenle karşıtlığın daha zor ve sonucunun daha öngörülemez olduğunu söyledi.