Eski ABD casusu VenRusya istihbaratının yöntemlerini anlattı

Eski ABD Merkezi Haber Alma Teşkilatı (CIA) ajanı Sean Wiswesser'ın kaleme aldığı yeni kitap, Rus istihbaratının yöntemlerini ve yapısını mercek altına alıyor. Estonya'nın Vikerraadio kanalındaki 'Harri Tiido Taustajutud' programında ele alınan kitaba göre, Rusya, kendi ajanlarını yurt dışına göndermenin ve sürekli ajan kullanmanın zorlaşması nedeniyle giderek tek kullanımlık ve istikrarsız kaynaklara yöneliyor.

Wiswesser, 'İstihbarat Yöntemleri, Taktikler ve Kirli Oyunlar: Rus İstihbaratı ve Putin'in Gizli Savaşı' adlı kitabında, Rus istihbarat ve güvenlik servislerinin faaliyetlerine ve yapısına dair kapsamlı bir bakış sunuyor. Wiswesser, uzun yıllar CIA'de operasyonel ajan olarak çalışmış ve özellikle Rusya ve eski Sovyetler Birliği coğrafyası üzerine uzmanlaşmış.

FSB'nin toplum üzerindeki hakimiyeti

Wiswesser'a göre, Rusya'da Ivan Grozni'den bu yana istihbarat örgütleri her zaman güçlü olmuştur. Günümüzde ise KGB'nin halefi olan FSB, toplumu neredeyse tamamen kontrol etmektedir. FSB, dış istihbaratın bazı görevlerini de üstlenmiş durumda; özellikle yakın çevre ülkelerde. Askeri istihbarat GRU ise siber faaliyetler ve uydu istihbaratıyla birlikte resmi tamamlıyor.

FSB, iç baskı ve gözetleme yapısıyla diğer istihbarat servislerini de izliyor. FSB bünyesindeki en büyük ve en etkili birim, karşı istihbarattan sorumlu 3. Müdürlük. Ayrıca, Rusya'da veri dahil tüm iletişim FSB'nin kontrolünde. Bu güç ve itibar, birçok güç ve statü arayanı cezbediyor.

İllegal ajanlardan hazır kaynaklara geçiş

Rus istihbarat servislerinin soğuk savaştan bu yana en büyük sorunlarından biri, illegal ajanların batı toplumlarına sızması olmuştur. Wiswesser, 1990'larda vize rejiminin yumuşamasıyla birlikte Rusya'nın dış istihbaratı için yeni bir fırsat doğduğunu belirtiyor: çifte vatandaşlığa sahip Rusları kullanmak. Bu kişilerin Rus kökenlerini gizleme ihtiyacı yoktu ve Rus büyükelçilikleriyle bağlantılı değillerdi.

Ancak teknoloji geliştikçe, illegal ajan göndermek neredeyse anlamsız hale geldi. Wiswesser'a göre, Rusya artık daha çok 'faydalı aptallara' bel bağlıyor. Batı'da hala bulunan bu kişiler, kişisel egolarıyla hareket ediyor. Ayrıca, Rus istihbaratı giderek daha fazla hibrit yöntemlere odaklanıyor.

Wiswesser, turistlerin Rusya'da tuzak kurularak şantaj yapılabileceğine veya diplomatların 'bal tuzağı' (karşı cins kullanılarak) kompromat altına alınabileceğine dikkat çekiyor. Kazan'da bulunan ve 'kırlangıç' adı verilen kadın ajanların eğitildiği 4 Nolu Devlet Okulu'nun hala faaliyette olabileceğini aktarıyor.

Wiswesser'a göre, Rus istihbaratının batıdaki faaliyetleri artık çok daha tehlikeli; altyapıya ve hayati hizmetlere saldırı ile toplumu istikrarsızlaştırmaya yönelik dezenformasyon ön plana çıkıyor. Bu saldırılarda genellikle yerel politikacıların farkında olmadan yardımı oluyor.