EKRE seçim depozitosunun düşürülmesini istiyor

Estonya'da muhalefet partisi EKRE'nin (Estonya Muhafazakâr Halk Partisi) Riigikogu'daki (Estonya parlamentosu) grubu, seçimlere katılmak için ödenen depozitonun düşürülmesi için yasa teklifi sundu. Teklif, aday başına ödenen tutarın 946 avrodan 220 avroya, tam aday listesi için ödenen tutarın ise 118 bin 250 avrodan 27 bin 500 avroya indirilmesini öngörüyor.

Parti, mevcut tutarın çok yüksek olduğunu savunuyor. EKRE'nin hazırladığı teklif metnine göre mevcut kurallarda aday başına depozito, seçimlerin ilan edildiği yılın aylık asgari ücretine eşit. Ekim 2026 itibarıyla bu tutar 946 avroya denk geliyor. Bir parti en fazla 125 aday gösterebildiği için tam liste için 118 bin 250 avro ödenmesi gerekiyor.

Teklifte, "Böyle bir tutar, devlet finansmanı ve birikmiş mali rezervleri olmayan yeni ve küçük siyasi güçler için aşırı bir engeldir. Bu durum seçimlere katılım imkânlarını fiilen kısıtlıyor ve siyasi rekabeti azaltıyor" ifadesi yer alıyor.

Depozito asgari ücretten ayrılacak

EKRE'nin sunduğu yasa tasarısı, depozitoyu aylık asgari ücretten ayırarak Sosyal Refah Yasası kapsamında Devlet Bütçesi Yasası'nda belirlenen geçim eşiğine bağlamayı amaçlıyor. Parti, asgari ücretin işgücü piyasası ve ücret politikası değerlendirmeleriyle belirlendiğini, artışının seçimlere katılım koşullarıyla bağlantılı olmadığını belirtiyor. EKRE'ye göre bu nedenle depozito, yasa koyucunun bilinçli bir kararı olmadan da artıyor.

Parti, geçim eşiğinin belirgin biçimde daha düşük ve daha istikrarlı olduğunu vurguluyor: 1 Ocak 2026'dan itibaren bu eşik ayda 220 avro. Değişiklik yürürlüğe girerse depozito aday başına 946 avrodan 220 avroya, tam aday listesi için 118 bin 250 avrodan 27 bin 500 avroya, yani yaklaşık yüzde 77 oranında azalacak. Teklife göre bu, depozitonun açıkça dayanaksız aday listelerine karşı caydırıcı etkisini korurken yeni siyasi güçlerin dezavantajlı duruma düşmemesini sağlayacak.

Adalet Şansölyesi farklı görüşteydi

Öte yandan dönemin Adalet Şansölyesi Ülle Madise, görevdeyken seçim depozitosunu orantısız saymak için bir neden bulunmadığını söylemişti. Madise, ücretin temel amacının, seçim barajını geçemeyen bir liste veya adaya oy veren çok sayıda seçmenin Riigikogu'ya girememesi nedeniyle temsilsiz kalması durumunun önüne geçmek olduğunu açıklamıştı.

Estonya'da depozito, seçime katılan siyasi partilerin ciddiyetini güvence altına alan bir araç olarak uygulanıyor. Tutarın asgari ücrete endeksli olması, seçim maliyetlerinin ücret artışlarıyla birlikte kendiliğinden yükselmesi sonucunu doğuruyor. EKRE'nin önerisi bu bağlantıyı kopararak tutarı geçim eşiğine sabitlemeyi hedefliyor.