Bolsonaro seçim kampanyasında harcama kesintisi sözü verdi

Financial Times gazetesinin haberine göre, Brezilya'da sağ popülist başkan adayı Flavio Bolsonaro, ekonomik programının merkezine devlet harcamalarında kesinti yapmayı yerleştirdi. Bolsonaro, kampanya sırasında dev boyutlu makaslarla poz vererek kesinti mesajı verdi. Ancak kesintilerin hayata geçirilmesi zor; hükümetin bunun için yasaları değiştirmesi ve parlamentonun onayını alması gerekiyor.

Bolsonaro, hükümet harcamalarını gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH) yaklaşık yüzde 1,5'i, yani takriben 40 milyar dolar azaltmayı vaat ediyor. Planı bakanlık sayısını düşürmeyi, kamu sektörü maaş ve yan haklarında kısıntı yapmayı ve sosyal güvenlik dolandırıcılığını azaltmayı içeriyor.

Bolsonaro, "Gelecek yılın Ocak ayından itibaren büyük makasları kullanmaya başlayacağım. Vergiler kesilecek, bürokrasi azaltılacak ve yolsuzlukla mücadele edilecek" dedi.

Financial Times'a göre, solcu Luiz Inacio Lula da Silva'nın görev süresinde Latin Amerika'nın en büyük ekonomisine sahip ülkenin borcu GSYH'nin yüzde 83'üne yükseldi. Ülkenin bütçe açığı da G20 ülkeleri arasında en yükseklerden biri.

Finans devi Goldman Sachs'ın ekonomisti Alberto Ramos, kesintiler için "Bu çok acil bir konu. Bununla ilgilenilmezse, tik tak eden bir bombayla karşı karşıyayız" değerlendirmesini yaptı.

Piyasalar kesinti sözlerini olumlu karşıladı

Lula'nın eleştirmenlerine göre, artan harcamalar ve bütçe açığı nedeniyle merkez bankası para politikasını sıkılaştırmak zorunda kaldı. Yüksek faiz oranları, kredi maliyetlerini artırarak tüketicileri ve işletmeleri zorluyor.

Bolsonaro, iddialı kesintileri nasıl hayata geçirmeyi planladığını ise henüz açıklamadı. Ekonomik büyümenin yavaşlaması halinde kesintileri uygulamak için yeterli siyasi sermayesi olmayabilir.

Yatırımcılar yine de Bolsonaro'nun kesinti vaatlerini olumlu karşılıyor. Pazar günü yapılan seçimin ilk tur sonuçlarının ardından Brezilya borsa endeksleri yükseldi ve ülke para birimi değer kazandı.

Finans şirketi William Blair'den Jared Lou, "Flavio Bolsonaro'nun zaferiyle gelecek olumlu güven şokunun orta vadede faiz oranlarını düşürebileceğine ve böylece Brezilya'nın bütçe durumunu iyileştirmeye yardımcı olabileceğine inanıyoruz" dedi.

Bolsonaro'nun en büyük sorunu ise Brezilya bütçesinin yaklaşık yüzde 90'ının emekli maaşları ve kamu sektörü maaşları gibi zorunlu harcamalardan oluşması. Bu nedenle hükümet büyük tutarları basitçe kesemiyor; bunun için yasaları değiştirmesi ve parlamentonun onayını alması gerekiyor.

Önemli faiz giderleri hazineye yük olurken ekonomik büyüme yavaşlıyor. Bazı ekonomistlere göre borcun daha fazla artmasını önlemek için GSYH'nin yaklaşık yüzde 2,5'i kadar faiz dışı fazla verilmesi gerekiyor.

Lula ve müttefikleri, Bolsonaro'nun Brezilya'nın sosyal politikalarına ve kamu hizmetlerine ayrılan fonları kısabileceği uyarısında bulundu. Bolsonaro'nun babası Jair Bolsonaro da ücretsiz okul yemekleri ve ilaç finansmanını kısmış, çevre koruma fonlarında da geniş kapsamlı kesintiler yapmıştı.

Bolsonaro destekçileri ise amacın yoksullara yönelik sosyal programlardan kesinti yapmak olmadığını vurguluyor. Bolsonaro'nun müttefiki ve finans devi Credit Suisse'in eski üst yöneticisi Marcelo Kayath, "Bolsonaro'nun sosyal programları kısma ya da bütçe uyum yükünü toplumun en yoksul kesimlerine yükleme niyeti yok" dedi. Ancak Kayath bazı alanları ciddi kesintilerin beklediği uyarısında da bulundu. Kayath, "Başka seçeneğimiz yok. Bunu ya kendimiz yaparız ya da birkaç ay sonra kriz bizi vurur. Uyumu koordineli ve yapıcı bir şekilde hayata geçirmezsek piyasa bunu kontrolsüz biçimde yapar ve bu ekonomik durgunluğa yol açar" ifadelerini kullandı.