Beyaz Saray: Ukrayna ile Rusya arasında anlaşma çok zor

ABD yönetimi, Ukrayna ile Rusya arasında bir barış anlaşmasına varılmasının son derece zor olduğunu kabul ediyor. Beyaz Saray yetkilileri, tarafların pozisyonlarını yakınlaştıracak yaratıcı çözümler bulunmasını umuyor. Ancak Amerikan siyaseti şu sıralar öncelikli olarak yaklaşan Kongre ara seçimlerine odaklanmış durumda.

ABD Başkanı Donald Trump, birkaç hafta önce Rusya ile akaryakıt anlaşması imzalandığını duyurmuştu. İlk tanker, Primorsk limanından New York'a doğru yola çıktı. Yaklaşık 40 bin ton dizel yakıtın 7 Kasım'da, yani Kongre ara seçimlerinden dört gün sonra varması bekleniyor. Anlaşmanın başlangıçtaki amacı, Amerikalılar sandık başına gitmeden önce dizel fiyatını düşürmekti. Trump'a göre anlaşma bunun yerine, Rusya'da Ukrayna adına savaşmakla suçlanan bir ABD vatandaşının serbest bırakılmasına katkı sağladı.

Hubbard'ın serbest bırakılması ve tepkiler

Trump, “Buna daha önce başlamıştım, ama geçenlerde Vladimir Putin ile Ukrayna savaşının sona ermesi konusunu görüşürken, Stephen Hubbard'ı serbest bırakıp bırakamayacağını sordum. Kabul etti” dedi. Hubbard, ABD Başkanı'nın özel temsilcisi Steve Witkoff'un Rus lider Putin ile görüşmesinin hemen ardından serbest bırakıldı. Witkoff'un Putin'e sarf ettiği “O 75 yaşında bir adam. Başkanım Trump'ın insancıl biri olduğunu çok söylüyorsunuz. Siz de insancılsınız efendim” sözleri, Kongre'deki Cumhuriyetçiler arasında da tepkilere yol açtı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise eleştirileri reddetti. Vance, iki noktaya odaklanılması gerektiğini söyledi: ABD vatandaşının eve dönmesi ve Ukrayna barış süreci. “Böyle şeyleri denemek gerekiyor. Ne gibi adımlar atılabileceğine bakmak, sonra yeniden denemek. Bazen işe yarar, bazen yaramaz” diyen Vance, zor işleri denemeleri nedeniyle Witkoff'u, diplomatik ekibi ve başkanı takdir ettiğini belirtti.

Donbass ve güvenlik garantileri

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, müzakerelerin çok zorlu olduğunu vurguladı. Rubio'ya göre görüşmelerin özünde Donbass anlaşmazlığı yatıyor. Rusya'nın talep ettiği ancak cephede kazanamadığı Donbass topraklarının şu anda Ukrayna'nın elinde olduğunu ve Ukrayna'nın bu bölgeyi tüm beklentilere rağmen cesurca koruduğunu söyledi. Rubio, bu kez tarafların pozisyonlarını yakınlaştıracak yaratıcı fikirler önerildiğini, ancak sonunda her iki tarafın da çözüme onay vermesi gerektiğini kaydetti. Ukrayna'nın temel isteğinin uzun vadeli güvenlik ve emniyet garantisi olduğunu, böylece gelecekte bir daha saldırıya uğramamasının amaçlandığını ifade etti.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Ukrayna'ya yönelik tutumun değişmediğini yineledi. Hegseth, ülkeye kendi stokları tükenme pahasına yardım edildiğini belirterek, “Savunma füzeleri konusunda askerlerimiz için gerekli her şeyin hazır olmasını istiyoruz. Başkan Volodimir Zelenski bunu biliyor. Bu konuda onunla çok açık görüşmeler yaptık” dedi.

Kongre'deki Demokratlar ise yönetimin İran savaşının hem silah stoklarına hem de akaryakıt fiyatlarına etkisini tamamen göz ardı ettiğini savunuyor. Ayrıca Elon Musk'a ait uydu iletişim sistemi Starlink'in son haftalarda Ukrayna birliklerinin faaliyetlerini etkileyen hız sınırlamalarına ilişkin daha net bir yanıt isteniyor. Temsilciler Meclisi Demokrat üyesi Jason Crow, seçilmemiş ve hesap vermeyen bir teknoloji oligarkının ulusal güvenlik üzerinde büyük kontrol sahibi olmasını eleştirdi.

Beyaz Saray'ın hız sınırlamaları konusunda Musk'tan önceden bilgi almadığı belirtiliyor. Rubio, başkanın özel bir şirkete emir veremeyeceğini söyledi. Temsilciler Meclisi Cumhuriyetçi üyesi Mike Turner ise Starlink olayını daha geniş bir karar alma sorunu olarak değerlendirdi. Turner, silah sistemlerinin sevkiyatının durması, paranın yerine ulaşmaması ve istihbaratın paylaşılmaması gibi kararların arkasında Pentagon'daki isimsiz yetkililerin olabileceğini ve bunun araştırılması gerektiğini savundu.