Avukat, e-postaların delil olarak kullanılmasına denetim istiyor

Estonya'da avukat Kristjan Tuul, telekomünikasyon şirketlerinden kişilerin e-posta kutularının içeriğinin yasal dayanak olmaksızın ve mahkeme izni alınmadan talep edilmesi konusunda savcılığa yeni bir başvuru yaptı. Tuul, daha önce aynı talebi İçişleri Bakanlığı'na iletmiş ancak bakanlık, denetim yapamayacağını belirterek kendisini savcılığa yönlendirmişti.

Tuul'un başvurusu, eski bir davayla bağlantılı. Kaitsekaitse (Estonya İç İstihbarat Servisi), 2015-2018 yılları arasında dolandırıcılıkla suçlanan Toomas Tamme'nin e-posta kutusunu telekomünikasyon şirketi Telia'dan mahkeme kararı olmadan talep etmişti. Hem yerel mahkeme hem de bölge mahkemesi, sanıkları beraat ettirdi ve Yüksek Mahkeme de kararı büyük ölçüde onadı. Yüksek Mahkeme, soruşturma makamlarının bir kişinin e-posta kutusunun içeriğini mahkeme izni olmadan talep etme hakkı olmadığına hükmetti.

Avukat: "Yaygın bir uygulama olabilir"

Tuul, savcılığa yazdığı mektupta, bu tür bir uygulamanın iki ceza davasında kabul edilemez delil olarak değerlendirildiğini vurguladı. Yüksek Mahkeme kararının 25. maddesine atıfta bulunan Tuul, kararda soruşturma makamlarının bu uygulamasının 'olağan' olduğuna dair ifadeler yer aldığını belirtti. "Bir avukat olarak, kişilerin özel hayatını ve iletişim gizliliğini ihlal eden bu tür geniş kapsamlı veri toplama uygulamalarının hukuki dayanaktan yoksun olması beni derinden endişelendiriyor" dedi.

Tuul, savcılıktan bir dizi soruya yanıt bekliyor: Bu tür bir uygulamanın bilinip bilinmediği, Yüksek Mahkeme kararının ardından iç denetim yapılıp yapılmadığı veya soruşturma makamlarına talimat verilip verilmediği ve benzer uygulamalardan kaç soruşturmanın etkilenmiş olabileceğinin analiz edilip edilmediği. Ayrıca, mahkeme izni olmadan elde edilen delillerin hukukiliğinin denetlenmesi ve bu konuda yeni talimatlar verilmesi gerekip gerekmediğini de soruyor.

Denetim yetkisi konusunda tartışma

Tuul, savcılığın Kaitsekaitse üzerinde idari denetim yapamayacağını, bunu yalnızca İçişleri Bakanlığı'nın yapabileceğini vurguladı. Ayrıca, devletin bu konuda pasif kaldığını ve sorumluluk almadığını söyledi. "Adalet ve Dijital İşler Bakanlığı da savcılık üzerindeki denetim görevini yerine getirmiyor. Ne yazık ki mevzuat yetersiz" dedi.

Savcılık sözcüsü Helen Uldrich, ERR'e yaptığı açıklamada, başvurunun alındığını ve yasal olarak 15 gün içinde yanıt verileceğini, savcıların şu anda bu materyal üzerinde çalıştığını söyledi.