Avrupa'da büyük veri merkezlerine tepki artıyor

Avrupa Birliği, yapay zekâ gelişimini desteklemek ve ABD ile Çin'e teknolojik bağımlılığı azaltmak için 2035 yılına kadar veri merkezi kapasitesini üç katına çıkarmayı planlıyor. Ancak bu enerji yoğun tesislerin kurulması, Avrupa genelinde artan bir toplumsal direnişle karşılaşıyor. Politico'nun haberine göre, Fransa, İtalya ve Avusturya'da büyük veri merkezi projelerine karşı protestolar düzenleniyor.

Bu projeler büyük miktarda elektrik ve doğal kaynak tüketiyor. Örneğin, Google'ın Avusturya'nın Kronstorf köyünde inşa ettiği dev veri merkezi tam kapasiteye ulaştığında, ülkenin mevcut enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 7'sini tüketecek. Bu durum, köyün elektrik tüketiminin tüm Viyana hanelerinin toplamından fazla olabileceği anlamına geliyor.

Kronstorf'ta yerel direniş

Kronstorf'ta bir grup aktivist, Google'ın veri merkezinin genişletilmesine karşı mücadele veriyor. Yurttaş girişiminin kurucularından Harald Müllner, "Onlara gerçekten zorluk çıkarmak istiyoruz. İnsanların bundan memnun olmadığını görmeleri gerekiyor." dedi. Aktivizm, ABD'deki benzer hareketleri de yansıtıyor; demokratlar ara seçimler öncesinde veri merkezlerine yönelik artan tepkiyi kullanırken, Başkan Donald Trump büyük şirketlerin yanında yer alarak veri merkezlerinin ekonomiye katkı sağladığını savunuyor.

Avrupa'da ise hükümetler, yapay zekâ yarışında geri kalmaktan endişeli. Avusturya Enerji Bakanlığı yetkilisi Elisabeth Zehetner, "Yapay zekâda Avrupa'nın daha fazla egemenliğini talep ederken, aynı zamanda bu teknolojinin dayandığı altyapıya engeller çıkaramayız." şeklinde konuştu.

Çevresel ve ekonomik kaygılar

Ancak yerel halk ikna olmuş değil. Ekolojist Christina Gruber, bu tür dev veri merkezlerinin sürdürülemez olduğunu belirterek şunları söyledi: "Dev bir veri merkezi doğası gereği sürdürülemez. Sadece çok büyük. Tarım arazisinin kullanım dışı kalması, devasa enerji talebi, su tüketimi gibi birçok faktör var ve hepsinin üzerinde daha büyük bir soru var: ne için? Buna değer mi?"

Proje, mevcut Avusturya yasalarına göre kapsamlı bir çevresel etki değerlendirmesinden geçmek zorunda olmadığı için tepkiler daha da büyüyor. Sosyal Demokratlar ve Yeşiller yasaların değiştirilmesini isterken, hükümetin muhafazakâr kanadı daha sıkı düzenlemelere karşı çıkıyor.

Google ise çevresel etkiyi azaltmak için çatıya güneş paneli kurmak gibi önlemler aldığını söylüyor; ancak yerel halk bu açıklamalardan tatmin olmuş değil ve bölgedeki nehir üzerindeki etkilerden de endişe ediyor. Aktivistlerin ana kaygısı enerji tüketimi. Projenin ilk aşaması yaklaşık 150 megavat, genişletilmiş hali ise 500 megavata kadar enerji gerektirebilir.

ABD'deki bazı şirketler kendi fosil yakıtlı santrallerini kurarken, Kronstorf'taki veri merkezi Avusturya elektrik şebekesine bağlanacak. Avusturya'da elektriğin yaklaşık yüzde 90'ı yenilenebilir kaynaklardan üretiliyor; ancak aktivistler, büyük ölçüde kuraklığa duyarlı hidroelektriğe dayanan bu kapasitenin artan talebe yetişemeyebileceğinden korkuyor. Gruber, İrlanda'da olduğu gibi veri merkezlerinin elektrik fiyatlarını yükseltebileceği endişesini de dile getirdi.

Avusturya Enerji ve Ekonomi Bakanlığı ise elektrik şebekesinin yeni veri merkezinin ihtiyaçlarını karşılayabileceğini açıkladı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, "Veri merkezlerinin genişlemesi temel olarak yenilenebilir enerji üretimi, yüksek kapasiteli elektrik şebekeleri, enerji depolama çözümleri ve esneklik gelişimi ile el ele gitmelidir." denildi.