Atlantik'te batan Estonya yatı orka saldırısı mıydı?

Estonya bayraklı bir yelkenli, 22 Nisan 2026 sabahı Atlantik Okyanusu'nda, İspanya'nın kuzeybatısındaki Galiçya kıyılarının yaklaşık 155 deniz mili açığında battı. Altı kişilik mürettebat kurtarıldı. Olayın orka saldırısı mı yoksa teknik bir arıza mı olduğu ise henüz netlik kazanmadı.

İspanya'nın Galiçya bölgesinde yayın yapan bir televizyon kanalı, olayı 22 Nisan akşamı haber bültenine taşıdı. Haberde, Vigo kıyılarından yaklaşık 155 mil uzakta yardım isteyen yatın kurtarılması için Pesca 1 adlı helikopterin havadan müdahale ettiği ve altı mürettebatın Peinador Havalimanı'na getirildiği belirtildi.

Yatın kaptanı ve sahibi Madis Rallmann, yaklaşık 13 metrelik Cekritito'yu neredeyse iki yıl boyunca ailesiyle birlikte Karayipler'de yaşam alanı olarak kullandı. Dönüş yolculuğu için ailesi uçakla Estonya'ya döndü; okyanus geçişine ise Estonya Genç Yelken Eğitimi Derneği üyeleri katıldı. Kaptanla birlikte altı kişilik mürettebatta Rimmo Rõõm ve yelken deneyimi birkaç yıla dayanan Eveli Loorits de yer aldı.

Dört saatlik vardiyalar ve ani bir çatlama sesi

Mürettebat, yolculuk boyunca dört saatlik vardiyalarla çalıştı. Üç kişi nöbetteyken diğer üç kişi dinleniyordu. Rõõm, vardiya sırasında dümenin beklenmedik bir tepki verdiğini fark ettiğini ve ilk anda orka olabileceğini düşündüğünü söyledi.

Orka ya da diğer adıyla katil balina, yunusgiller familyasına bağlı en büyük deniz memelisi. Yaklaşık sekiz metreye kadar büyüyebiliyor ve 90 yıla kadar yaşayabiliyor. Son dört yılda Atlantik'in bu bölgesinde orkalarla 472 yakın temas kaydedildi. Bazı olaylar son derece dramatik geçti ve küçük teknelerin batmasıyla sonuçlandı.

Deniz biyoloğu Ivar Jüssi, bu olayları saldırı olarak nitelendirmenin erken olduğunu belirterek bunun daha çok meraklı genç hayvanların oyunu olduğunu söyledi. Jüssi'ye göre bu davranışı sergileyen grup oldukça küçük; belki de yalnızca 15 hayvandan oluşuyor ve çoğunlukla genç erkeklerden meydana geliyor.

Rallmann da Cekritito'nun Karayipler'e ilk geçişinde ve 2025'te Trinidad'da kuru havuza alındığında omurgada diş izine benzer izler tespit edildiğini, dönüş yolunda Azor Adaları yakınlarında orkaları çok yakından gördüklerini aktardı.

Olay günü sabah saat altı sularında mürettebat, teknenin gövdesinde alışılmadık bir çatlama sesi duydu. Kısa süre sonra dümen mekanizmasının kırıldığı ve dümen yatağından su almaya başladığı anlaşıldı. Tekne saatte yüzlerce litre su alıyordu.

Rallmann, en yakın kıyının 155 deniz mili, yani yaklaşık 300 kilometre uzakta olduğunu hesapladı. Aynı hızla ilerlense kıyıya 30 saatte ulaşılabilirdi. Ancak su alımı ve dümenin gövdeye daha büyük bir delik açma riski nedeniyle Rallmann, diğer insanların hayatını riske atamayacağına karar vererek Mayday sinyali gönderdi.

Mayday çağrısına yanıt gecikti

İlk Mayday çağrısına kimse yanıt vermedi. Yaklaşık bir saat sonra Rallmann, Starlink uydu interneti üzerinden Facebook Messenger aracılığıyla Estonya Gönüllü Deniz ve Göl Kurtarma Derneği'ne mesaj gönderdi. Erken saate rağmen mesajı gören yetkili, durumu resmi deniz gözetleme merkezine iletti; merkez de İspanyol meslektaşlarını bilgilendirdi.

Galiçya sahil güvenlik helikopteri, Kaptan Marcos Ogando yönetiminde havalandı. Bölgeye ayrıca Brezilya bayraklı bir kargo gemisi ve Portekiz'e ait bir balıkçı teknesi yönlendirildi. Mürettebat, tekneyi su üstünde tutabilmek için kovalarla su boşaltmaya devam etti.

Helikopterle radyo bağlantısı kurulduğunda ekip, helikopterin 22 dakika sonra bölgede olacağını öğrendi. Mürettebat, helikopter görünmeden kısa süre önce can salına geçti. Dalgalar nedeniyle zorlu geçen tahliyede kimse denize düşmedi.

Estonyalılar karaya çıktıktan birkaç saat sonra yelkenli elektronik haritadan kayboldu. İki direkli yatla birlikte, olayın bir orka saldırısı olup olmadığı sorusu da su altında kaldı. Başlangıçta İspanyol basınında ve muhtemelen İspanyol deniz kurtarma kayıtlarında Cekritito'nun batışı orka saldırısı olarak yer aldı; ancak bugün bu görüşe daha az itibar ediliyor.

Jüssi, hayvanın tekneyi batırmaya ya da zarar vermeye yönelik bir motivasyonu olmadığını belirtti. Rallmann ise en olası nedenin teknik bir arıza olduğunu, bir parçanın yük altında sessizce bozulduğunu düşünüyor. O anda orkaların görülmediğini ve olayın saat altıdan önce, yani hava hâlâ karanlıkken yaşandığını ekledi. Loorits de orkaların suçsuzluk karinesinden yararlanması gerektiğini söyledi.