ASML yöneticisi: Yapay zeka patlaması daha büyük devrimin başlangıcı

Financial Times gazetesinin haberine göre, Hollandalı teknoloji şirketi ASML'nin başarısı, yeni çözümlerin her zaman Silikon Vadisi'nde doğması gerekmediğini gösteriyor. Şirketin başarısı onlarca yıllık yatırıma dayanıyor ve şirketin CEO'su Christophe Fouquet, mevcut yapay zeka patlamasının daha büyük bir teknolojik değişimin sadece başlangıcı olabileceğini öngörüyor.

ASML, en gelişmiş litografi makineleri pazarında tekel konumunda. Bu makineler, en güçlü yapay zeka çiplerinin üretimi için hayati önem taşıyor. Şirketin merkezi, Hollanda'nın 47 bin nüfuslu Veldhoven kentinde bulunuyor ve şirket, kent nüfusunun yaklaşık yarısına istihdam sağlıyor. Avrupa'nın en değerli şirketinin başında, Fransız fizikçi Christophe Fouquet bulunuyor. Fouquet, ASML'nin mütevazı toplantı odasında 42 yıllık şirketin başarısının nedenlerini anlattı.

İşbirliğine dayalı model ve tedarik zinciri

Fouquet, Financial Times'a yaptığı açıklamada, ASML'nin işbirliğine dayalı iş modelinin Amerikan şirketlerinin agresif yaklaşımından farklı olduğunu belirtti. Fouquet, "Bu başarıyı özetlemem gerekirse, büyük ölçüde müşterilerimiz ve tedarik zincirimiz dahil tüm ekosistemle son derece sıkı işbirliği anlamına geldi" dedi.

Fouquet, şirketin hisse fiyatının son bir yılda yüzde 88 artışına ve 591 milyar euroluk piyasa değerine atıfta bulunarak, "Bence dünyanın büyük bir kısmı, bazı şirketlerin tüm ekonominin geleceği için ne kadar kritik hale geldiğini anlamakta geç kaldı" ifadelerini kullandı.

Yatırımcıların önce Nvidia'nın çip tasarımına hayran kaldığını, ardından Tayvanlı TSMC'nin bu çiplerin üretimindeki önemini anladığını belirten Fouquet, "Sonra TSMC bu çipleri nasıl üretiyor diye düşünmeye başladılar. EUV litografi makinelerinin kullanıldığını öğrendiler ve aniden bu makineleri üreten tek bir şirket olduğunu fark ettiler: ASML" dedi.

Fouquet, şirketin kârının tüm sektörün kârıyla birlikte arttığını vurguladı. ASML'nin tek tedarikçi olarak kalmasını sağlamak için şirketin konumunu kötüye kullanmayı ya da yalnızca kâr marjlarını katı bir şekilde takip etmeyi planlamadığını belirtti.

Fouquet, "Bu soru her gün gündeme geliyor. Ama mesele para değil, işin cazibesi de burada. Birkaç milyar euro harcayıp üretim kapasitesini yüzde 20 artırabilseydim, bunu yapardım. Ancak tedarik zinciri nedeniyle durum çok daha karmaşık" dedi.

ASML'nin EUV makinesi, 200 ana tedarikçi ve toplamda yaklaşık 2000 şirket tarafından tedarik edilen 100 binden fazla parçadan oluşuyor. ASML her şeyi kendi üretmeye çalışmıyor, her bileşen için kendi alanında dünyanın en iyi şirketlerinden yararlanıyor. Örneğin optikler Alman firması Zeiss'tan, lazerler ise yine Alman firması Trumpf'tan sipariş ediliyor.

Bu, şirketin rakiplerinin, özellikle Japon grupları Nikon ve Canon'un üstesinden gelemediği sorunları çözmesine yardımcı oldu; bu şirketler önceki nesil derin ultraviyole (DUV) teknolojisinde kaldı.

Fouquet, "Bunu başarmak için gerçekten dünyanın en iyi markalarına ihtiyacımız vardı. EUV ile ilgili her şeyi kendimiz yapma görevini üstlenmiş olsaydık, bunu kesinlikle başaramazdık" dedi.

Aynı zamanda bu tedarik zinciri, üretimi hızlı bir şekilde artırmayı çok zorlaştırıyor. Tedarikçiler zaman zaman zorluklarla karşılaştığında ASML onları satın aldı; örneğin 2013'te lazer üreticisi Cymer'i bünyesine kattı.

ASML için büyük bir sorun, ABD'nin yüksek teknolojili ekipmanların Çin'e satışını kısıtlama baskısı. Fouquet, aşırı katı ihracat kısıtlamalarının ters etki yapabileceği ve Çin'in kendi çip teknolojisini daha da hızlı geliştirmeye başlayabileceği uyarısında bulunuyor.

Fouquet, piyasaların yapay zeka patlaması nedeniyle tedirgin olduğunu kabul etti. Ancak yapay zeka devriminin henüz başlangıç aşamasında olduğunu düşünüyor. Fouquet, "Yapay zekanın toplum ve endüstri üzerindeki etkisinin tam olarak 10-15 yıl içinde ortaya çıkacağına inanıyorum. Şu anda sadece buzdağının tepesini görüyoruz" dedi.