Almanya hükümeti istihbarat kısıtlamalarını gevşetmeyi planlıyor

Almanya hükümeti, istihbarat servislerine yönelik kısıtlamaların önemli bir bölümünü kaldıran yasa tasarısını onayladı. Parlamentonun onayına sunulacak tartışmalı düzenleme, iç ve dış istihbarat servislerinin taleplerini büyük ölçüde karşılıyor. İstihbarat birimleri uzun süredir Almanya'nın müttefikleri ve rakiplerinin gerisinde kaldığını savunuyordu.

İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, Bild gazetesine yaptığı açıklamada "İstihbarat servislerimizi gerçek gizli servislere dönüştürüyoruz" dedi. Dobrindt, "Rekabetçi olmanın ve dünya genelindeki partner servislerle aynı seviyeye gelmenin tam zamanı. Bu, çağdaş devlet terörü ve aşırılık yanlısı gruplarla daha etkin mücadele için operasyonel kapasite ve aktif yetkiler gerektiriyor" ifadelerini kullandı.

Tasarı, Temmuz sonunda Berlin'de düzenlenen Onur Yürüyüşü'ne araçla düzenlenen ve birden fazla kişinin öldüğü saldırının ardından gündeme geldi. Saldırgan, yetkililerce önceden bilinen ve Almanya doğumlu bir İslamcıydı. Geçtiğimiz hafta ise Leipzig Havalimanı'nda patlayıcı yüklü bir insansız hava aracı bulunması, savunma lojistiği açısından kritik bu tesisin güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı.

BND ve BfV'ye genişletilmiş yetkiler

Şansölye Friedrich Merz liderliğindeki koalisyon hükümetinin, vatandaşların güvenliğini artırırken anayasal hak ve ilkeleri de koruması bekleniyor. Aylardır hazırlanan ve defalarca gözden geçirilen reform planı, Çarşamba günü kabineye sunuldu.

Plana göre, Almanya'nın dış istihbarat servisi BND'ye yapay zeka desteğiyle ve daha az kısıtlamayla yeni tehditlere karşı koyma yetkisi verilecek. Bu tehditler arasında Rusya ve Çin kaynaklı riskler öne çıkıyor. Alman makamları, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'ya başlattığı topyekün işgalin ardından tehdit seviyesinin belirgin şekilde arttığını belirtiyor. Moskova ile bağlantılı ajanların, kritik altyapı ve askeri teçhizat üreticilerine yönelik defalarca sabotaj, casusluk ve siber saldırı düzenlediği öne sürülüyor.

BND Başkanı Martin Jäger, Almanya'nın rakiplerine "benzer şeyleri yapabileceğimizi göstermesi" gerektiğini, böylece diğer tarafın da sonuçları hissedeceğini söyledi. BND bugüne kadar ağırlıklı olarak savunma odaklı çalışıyor ve bilgi toplama görevi üstleniyordu.

Yasa tasarısı, BND'nin yanı sıra iç istihbarattan sorumlu Anayasa Koruma Teşkilatı'nın (BfV) da bilgi toplama, saklama ve analiz kapasitesini artırmayı öngörüyor. Servisler, yapay zekayı kullanarak daha büyük veri setlerini daha uzun süre işleyebilecek. 700 sayfayı aşan tasarı, saldırganların iletişim altyapısına sızma ve izleme operasyonlarını sürdürebilmek için patlayıcıları gizlice etkisiz hale getirme yetkisi de tanıyor.

Siber müdahale ve veri paylaşımı

Kurumlara, siber uzayda sıkı koşullara bağlı olarak saldırganların BT sistemlerine girme, verileri kopyalama veya silme ve yabancı operasyonlarda kullanılan araçları etkisiz hale getirme yetkisi verilecek. Bu yetki, büyük çaplı siber saldırılar gibi belirli tehdit durumlarında da kullanılabilecek.

Tasarı, devlet casusluk yazılımlarının çevrimiçi kullanımına ilişkin yeni kurallar da getiriyor. İletişim şirketleri, dijital platformlar, ulaşım operatörleri ve finansal aracılar, istihbarat servislerine veri sunmakla yükümlü tutulabilecek. Saldırıları engellemek için, yabancı hükümetler tarafından belirli görevler için geçici olarak istihdam edilen düşük düzeyli "tek kullanımlık" ajanlara yapılan dijital ödemelerin de engellenebilmesi öngörülüyor.

Alman istihbaratçılarının yurt dışında silahlı güç kullanması hâlâ yasak olacak. Bu yönüyle Almanya'nın kurumları, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), İsrail'in Mossad'ı veya Fransa'nın Dış Güvenlik Genel Müdürlüğü'nden (DGSE) belirgin şekilde ayrışıyor. Yasa tasarısı, 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek ve geniş çapta fazlasıyla kısıtlayıcı bulunan veri koruma kurallarını gevşetecek.

Reformlar yaygın biçimde gerekli görülse de bazı siyasetçiler yetkilerin aşırı genişletilmesine karşı uyarıyor. Federal Veri Koruma Sorumlusu Louisa Specht-Riemenschneider, BND üzerindeki denetim yetkisinin ellerinden alınacağını belirterek, yurt içinde ve dışında kamusal alanlardaki güvenlik kamerası kayıtlarına erişimin genişletilmesini eleştirdi.

Yeşiller Partisi'nin istihbarat denetimi sözcüsü Konstantin von Notz, değişiklikleri zorunlu olarak nitelendirdi ve BND'nin daha güçlü yetkilere sahip olmasını destekledi. Ancak tasarının fazla ileri gittiğini savunan von Notz, özellikle BfV'ye verilen yetkilerin, istihbarat ve polis yetkilerinin ayrılığı ilkesiyle uyumlu olmadığını söyledi. Eleştirmenlerin yeni yasayı mahkemede test etme olasılığı da bulunuyor.