AB, kısa süreli kiralık konutlara karşı düzenleme hazırlıyor

Avrupa Birliği, Avrupa'nın popüler şehirlerinde konut giderlerini düşürmek için kısa süreli kiralık konut platformlarına karşı harekete geçiyor. Brüksel, yerel yönetimlere Airbnb ve benzeri şirketleri denetleme yetkisi verecek yeni bir yasal çerçeve hazırladı.

Çarşamba günü Avrupa Komisyonu tarafından onaylanması beklenen Uygun Fiyatlı Konut Yasası kapsamında, bir bölgede konut krizi olup olmadığını değerlendirmek için Avrupa genelinde ortak kurallar belirlenecek. Böylece ulusal, bölgesel ve yerel makamlar, konut sıkıntısını hafifletmek için hedefli önlemler alma konusunda yasal dayanağa sahip olacak.

Enerji ve Konut Komiseri Dan Jørgensen, "Kısa süreli kiralama Avrupa'daki konut krizine yol açmıyor" dedi. "Ancak bazı bölgelerde, özellikle büyük şehirlerde bu faaliyetin sorunu derinleştirdiği açık."

Kayıtlı kısa süreli kiralık konutlar resmi olarak Avrupa Birliği konut stoğunun yalnızca yüzde 1,2'sini oluşturuyor. Ancak Portekiz'in Porto kenti gibi turizm merkezlerinde bu oran yüzde 20'ye kadar çıkabiliyor.

Danışmanlık firması AirDNA'nın verilerine göre, Paris'te geçen yıl yaklaşık 60 bin aktif kısa süreli kiralık ilan bulunuyordu. Porto'nun merkezinde bu ilanlar boş kiralık konut stoğunun yaklaşık yüzde 40'ını, Madrid'in bazı mahallelerinde ise uzun süreli kiralık konutların yüzde 56'sını oluşturuyordu.

Jørgensen, "Zaten aşırı yüklenmiş bir emlak piyasasından binlerce konutun çekilmesinin konut fiyatlarına ve erişilebilirliğine etkisini inkar etmek imkansız" ifadelerini kullandı. "İnsanların ev olarak gördükleri bölgelerde yaşayabilmeleri gerekiyor."

Şehirler kendi önlemlerini alıyor

Barselona, 2028 yılına kadar yaklaşık 10 bin ruhsatlı turistik dairesini kademeli olarak kaldırmayı planlıyor. Amsterdam, Floransa ve Paris'te ise ruhsat zorunluluğu, kira tavanı veya yeni kısa süreli kiralık konut açılmasına yönelik kısıtlamalar getirildi.

Bu girişimler sıklıkla mahkemeye taşındı. Floransa'da ev sahipleri ve turizm işletmecileri kısıtlamalara karşı dava açtı. Airbnb, platformda yasadışı ilanların tespit edilmesi nedeniyle İspanya'da kendisine kesilen 64 milyon euroluk para cezasına itiraz etti. Mahkemeler yerel yönetimlerin lehine karar verse de uzun süren ve maliyetli davalar idareleri yordu.

Jørgensen, yeni yasamanın "hazır yerel yönetimlere durumu dava riski olmadan etkili şekilde çözme imkanı vereceğini" söyledi. Komiser, sektörün kısıtlamaların turizme bağımlı ekonomiyi ve kira geliriyle geçinen mülk sahiplerini olumsuz etkileyeceği yönündeki iddialarını reddetti. "Konut temel bir haktır, sadece bir meta değil" diyen Jørgensen, "İnsanların refahı, kâr hırsından daha önemlidir" diye ekledi.

Ayrıca Komisyon'un emlak alanındaki yetkisini aştığı eleştirilerini de geri çeviren Jørgensen, yeni planlara göre ulusal, bölgesel ve yerel makamların hangi bölgelerde konut krizi olduğuna ve oraya nasıl müdahale edileceğine karar vereceğini belirtti.

"Amaç Brüksel'den kısıtlama getirmek değil" diyen Jørgensen, "Ancak konuta erişim Avrupa'nın en acil sorunlarından biri ve Avrupa kurumları vatandaşların günlük kaygılarını görmezden gelemez" şeklinde konuştu. "Krizi çözmemek, insanların demokratik kurumlara olan güvenini kaybetmesine yol açabilir" diyen Jørgensen, bunun da aşırı siyasi güçlerin yükselişini körükleyebileceğini sözlerine ekledi.

Yasa tasarısı, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in AB'deki konut sıkıntısını "toplumsal bir kriz" olarak nitelendirip sorunla ilgileneceğini açıklamasından yaklaşık bir yıl sonra sunuldu.

Jørgensen, yeni yasa tasarısının "hızlı çözüm sunmak isteyen şehirler, bölgeler ve ülkeler için önemli bir adım" olduğunu ancak bunun bir "her derde deva ilaç" olmadığını vurguladı. "Konut krizi çok yönlü bir sorun" diyen Komiser, AB'nin yatırımlar, kuralların basitleştirilmesi, yeni konut üretimi ve mevcut konut stoğu üzerindeki baskının azaltılması konularında da çalışmaya devam etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.