Zelenski'nin Washington büyükelçisini atamakta zorlandığı bildirildi

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin, Washington büyükelçiliğine yeni bir isim atamakta zorluk çektiği bildirildi. Politico'nun haberine göre, Kiev'in ABD Başkanı Donald Trump yönetimi nezdinde temsil edilmesi için aranan isim, savaşın kritik bir dönemecinde bu 'yıpratıcı' görevi üstlenmekten kaçınıyor. İki eski üst düzey yetkili ve dört parlamenterin aktardığına göre, potansiyel adaylar bu zorlu süreçte görev almak istemiyor.

Önceki büyükelçi Olha Stefanişina'ya vekalet edecek ismin bulunması, Zelenski'nin hükümette başlattığı ve hâlâ süren revizyonu tetiklemişti. Stefanişina, 3 Ağustos'ta görevinden resmen alınmış, kısa süre sonra zimmetine para geçirme şüphesi gündeme gelmişti. Zelenski, büyükelçilik koltuğu için istifa eden Başbakan Yulia Sviridenko'ya teklif götürmüş, ancak Sviridenko bu teklifi reddederek devlet başkanının planlarını boşa çıkarmıştı.

Zelenski, temmuz sonunda düzenlediği basın toplantısında 'Yulia Sviridenko'ya güvendiğimi ve ona ABD büyükelçiliği görevini teklif ettiğimi gizlemeyeceğim' demişti. Devlet başkanı, en yüksek niteliklere sahip, başbakan yardımcısı, bakan veya başbakan seviyesinde bir isim aradığını belirtmişti. Ancak diğer potansiyel adaylar da öngörülemeyen ABD yönetimiyle muhatap olmayı reddediyor.

Güven Sorunu ve Daralan Seçenekler

Ukrayna'da büyükelçilik görevi için yeterli ağırlığa ve donanıma sahip isimlerin bu teklife mesafeli yaklaştığı görülüyor. Muhalefet milletvekili ve eski Başbakan Yardımcısı İvanna Klympuş-Tsintsadze, 'Adaylar, görevlerini gerektiği gibi yapamayacaklarından endişeleniyor. Devlet başkanının desteği ve güveni olmadan bu işin yürümeyeceği kesin' dedi. Bu durum, Zelenski'nin seçeneklerini ciddi biçimde daraltıyor. Klympuş-Tsintsadze'ye göre, aranan isim muhtemelen devlet başkanının yakın çevresinden olmalı ancak bu çevrede gerçekten bu görevin hakkını verebilecek kimse bulunmuyor.

Eski bir Ukraynalı diplomat ise 'Bu işi kimsenin istemediğini söylemek abartı olur. Elbette bu görevi arzulayanlar var, ancak bu yükü kaldırabilecek kimse yok. Zelenski'nin bu makamı dolduracak birini bulması zor' ifadelerini kullandı.

Zelenski'nin Popülaritesi Düşüyor

Washington büyükelçiliği görevinin doldurulamaması, Zelenski'nin karşı karşıya olduğu daha geniş çaplı bir sorunun parçası. Devlet başkanının bir ay önce başlattığı hükümet revizyonu sürerken, destek oranlarında düşüş yaşanıyor. Sosyal Araştırmalar Merkezi Socis'in anketine göre, Ukraynalıların yüzde 55'inden fazlası ülkenin yanlış yönde ilerlediğine inanıyor.

Popüler Savunma Bakanı Mihail Fedorov'un temmuzda görevden alınması sokak protestolarına ve siyasi bir geri tepmeye yol açtı. Birçok kilit pozisyon hâlâ boş durumda. Revizyon, Zelenski'nin ekibini nasıl seçtiği ve yakın çevresinin dışına ne kadar bakabildiği konusunda soru işaretleri doğuruyor.

Lviv milletvekili ve Espreso TV'nin kurucusu Mikola Knyazhitsky, 'Ukrayna halkına hükümetin neden değiştirildiği açıklanmadı. Sviridenko hakkında kamuoyuna yansıyan somut bir suçlama yok. Parlamentoda yaptığı veda konuşması ayakta alkışlandı. Bu kadar başarılı ve takdir edilen birinin neden görevden alındığını anlamıyorum' dedi.

Büyükelçilik görevinin boş kalması, Kiev için kritik bir döneme denk geliyor. ABD, Ukrayna'nın savaş kapasitesini korumasında hâlâ kilit rol oynuyor. Yeni büyükelçi, askeri yardım ve savaşın sona erdirilmesi konusunda sık sık rota değiştiren Trump yönetimiyle başa çıkmak zorunda. Stefanişina, bu yıl Politico'ya verdiği bir röportajda bu görevi 'diplomatik bir atlıkarınca' olarak tanımlamıştı.

Kiev, Trump'ı Ukrayna'ya Patriot hava savunma sistemlerinin üretim lisansı vermeye ikna etmeye çalışıyor. Trump haziranda bu sözü vermiş, ancak temmuzda fikrini değiştirmişti. Bu konu, Rusya'nın enerji ve sivil altyapıya yönelik saldırılarının beklendiği kış ayları öncesinde giderek daha acil hale geliyor. Zelenski, müttefiklerin sağladığı hava savunma füzesi miktarının bu yıl geçen yıla kıyasla üçte iki oranında azaldığını söyledi.

Bu arada Beyaz Saray'ın barış görüşmelerini yeniden başlatmaya hazırlandığına dair işaretler var. Bu da Washington'da kapıları açabilecek siyasi ağırlığa sahip, Zelenski adına müzakere yetkisi olan ve politikası hızla değişebilen bir yönetimde manevra yapabilecek bir büyükelçiyi zorunlu kılıyor. Ayrıca Kongre'de lobi faaliyetleri de gerekiyor.

Görevin boş kalması, diplomatik protokolün çok ötesinde riskler taşıyor. Ukrayna, silah, hava savunma, lojistik ve istihbarat paylaşımı kararlarının alındığı ve olası yeni barış girişimlerinin koşullarının belirlendiği bir dönemde Washington'da etkili bir aktörden yoksun kalabilir. Muhalefet milletvekili Yaroslav Yurchyshyn, 'Zelenski'nin ABD ara seçimlerinden önce kimseyi ataması pek olası görünmüyor. Seçimler tamamlanmadan siyasi tabloya en uygun ismi değerlendirmek zor' dedi.