Yuhan Kiviryakh: Gelecek stratejisini hükümete nasıl anlatmalı?

Estonyalı yazar Yuhan Kiviryakh, ülkedeki siyasi sistemin toplumsal araştırmaları görmezden geldiğini savunarak, geleceğe dönük kapsamlı bir stratejinin ancak cumhurbaşkanının himayesinde kurulacak bir 'Gelecek Konvansiyonu' ile oluşturulabileceğini yazdı. Kiviryakh, makalesinde hükümetin sosyal bilimcilerin önerilerine kayıtsız kaldığını ve kararların ideolojik saiklerle alındığını öne sürüyor.

Araştırmalar raflarda kalıyor

Kiviryakh, Estonya'da çok sayıda araştırma ve kalkınma stratejisi hazırlandığını ancak bunların hükümet tarafından dikkate alınmadığını belirtiyor. Hâlihazırda 'Estonya 2035' stratejik planının uygulandığını ve 'Estonya 2050' planının geliştirildiğini hatırlatan yazar, bakanlıkların her yıl önemli bütçelerle anketler yaptırdığını ancak sonuçların büyük ölçüde raflarda kaldığını ifade ediyor. 1995'ten bu yana sosyologların hazırladığı insani gelişme raporlarının da benzer şekilde ihmal edildiğini vurguluyor.

Yazar, 2006-2017 arasında faaliyet gösteren Kalkınma Fonu'nun (Arengufond) toplumsal sorunları tespit edip çözüm önerileri sunma konusunda başarılı olduğunu ancak siyasiler için 'fazla külfetli' hale geldiğini savunarak kapatıldığını öne sürüyor. Bu durumun, siyasi karar alma süreçlerinde bilimsel verilerin göz ardı edildiği yönündeki iddiayı güçlendirdiğini söylüyor.

Bilim insanlarının çağrısı

Kiviryakh, 13 Haziran'da Postimees gazetesinde yayımlanan ve ünlü sosyal bilimciler Erik Terk, Mati Heidmets ve Marju Lauristin tarafından kaleme alınan bir makaleye atıfta bulunuyor. Bilim insanları, 2005 yılında Riigikogu (Estonya Parlamentosu) tarafından onaylanan 'Sürdürülebilir Estonya 21' (SE 21) stratejisinin temel ilkelerini hatırlatarak, 'Estonya Gelecek Konvansiyonu' adlı yeni bir işbirliği mekanizması kurulmasını öneriyor. Yazara göre bu konvansiyon, toplumsal mutabakatın sağlanacağı ve önerilerin parlamentoya iletileceği bir platform olabilir.

Yazar, zamanın kaybedildiğini ancak bu öneriye siyasilerden hiçbir tepki gelmediğini belirtiyor. Estonya'daki siyasi sistemin kamu yararından çok parti çıkarlarını ön planda tuttuğunu savunan Kiviryakh, girişimci ve Avrupa Parlamentosu bağımsız adayı Andres Inn'in eleştirisine yer veriyor: 'Yeterlilik yerine siyasi sadakat ödüllendiriliyor; uzun vadeli strateji yerine kısa vadeli koalisyon uzlaşmaları tercih ediliyor; bakanlar topluma değil parti üst yönetimine hesap veriyor.'

Cumhurbaşkanının rolü

Kiviryakh, SE 21 stratejisinin Arnold Rüütel'in cumhurbaşkanlığı döneminde, iş insanı Aadu Luukas'ın desteğiyle oluşturulan Toplumsal Uyum Vakfı sayesinde hazırlandığını hatırlatıyor. 2013'teki ilk Halk Meclisi'ne himaye eden eski Cumhurbaşkanı Toomas Hendrik Ilves'in de sivil toplumu karar süreçlerine dahil etmeye çalıştığını belirtiyor. Yazar, mevcut siyasi partilerin ise bu tür girişimlere kapalı olduğunu ifade ederek, gelecekte seçilecek cumhurbaşkanının bilimsel araştırmaları himaye etmesi ve Gelecek Konvansiyonu'nun kurulmasına öncülük etmesi gerektiğini savunuyor. Makale, sanatçı Mari-Liis Lill'in 'Bu resimde ne yanlış?' sorusuyla sona eriyor ve edebi bir gönderme yapıyor.