WSJ: Ukrayna ve Rusya'nın hava savaşı yeni bir aşamaya girdi

The Wall Street Journal'a göre Rusya ile Ukrayna arasındaki hava savaşı yeni bir aşamaya ulaştı. Her iki tarafın da hava cephaneliğinin genişlemesine rağmen yetersiz hava savunması, çatışmaları daha yıkıcı hale getirirken sivil kayıpları da artırıyor.

Geçtiğimiz hafta Kiev bölgesine yönelik Rus füze ve insansız hava aracı saldırılarında bir çocuk hastanesi, okul, apartman ve depo hedef alındı; en az 16 kişi hayatını kaybetti. Ukrayna'nın Patriot hava savunma sistemlerinde yeterli önleyici füze bulunmadığı için Rus balistik füzelerinden hiçbiri düşürülemedi.

Ukrayna'nın bu haftaki misillemesi kapsamında Nijniy Novgorod yakınlarındaki büyük bir Rus petrol rafinerisine çarşamba günü geniş çaplı bir İHA saldırısı düzenlendi ve ciddi bir yangın çıktı. Ayrıca Rusya'nın orta kesimindeki Tambov bölgesinde e-ticaret sitesi Wildberries'e ait bir depoda da yangın çıktı.

Taraflar farklı stratejiler izliyor

Rusya, Ukrayna toplumunun direncini kırmayı hedeflerken; Ukrayna, Rusya'nın savaş ekonomisini çökertmeye yönelik saldırılarıyla bu hedefi baltalamaya çalışıyor. Ancak her iki taraf da geri adım atmaya istekli görünmüyor. Gazeteye göre savaş giderek daha acımasız ve yıkıcı bir hal alırken, sonunun yaklaştığına dair belirti yok.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna'nın petrol tesislerine yönelik saldırılarına karşılık olarak hedef çeşitliliğini genişletme tehdidinde bulundu. Putin, “Kiev yönetimi ekonomimize zarar vermeyi hedefledi, ancak kendi Pandora kutusunu açtı” dedi.

Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırı kampanyası ilk olarak 2022 sonbaharında, askeri ilerleyişin yavaşlamasıyla başladı. Son dört kış boyunca Ukrayna, altyapısını koruyarak ve onararak kentleri işler halde tutmayı başardı. Ancak her yıl enerji şebekesindeki hasar önemli ölçüde arttı.

Patriot füzelerinin küresel çapta tedarik sıkıntısı, Kiev'de karamsarlık yaratıyor. Yaz boyunca düzenlenen Rus saldırılarında yüzlerce sivil öldü, çoğu Rus yapımı İskender-M füzelerinin kurbanı oldu. Halk arasında, Rusya'nın su ve kanalizasyon altyapısını hedef alarak insani kriz yaratması endişesi yaygın. Bazı Kiev sakinleri kış aylarında şehirden geçici olarak taşınmayı değerlendiriyor.

Hava savunmada iki tarafın da zafiyetleri

Avusturyalı askeri analist Franz-Stefan Gady, hava bombardımanının toplumların direnci üzerinde etkisiz olduğunu söyledi. Gady, “Sürekli hava saldırıları toplumları kırmak yerine daha çok direnç kazandırır” diye konuştu. Ukrayna'ya yönelik anketler de halkın Rusya'ya toprak tavizlerine sıcak bakmadığını gösteriyor.

Ukrayna savunma sanayisi, dağınık ve gizli tesislerinde yılda milyonlarca İHA üretim kapasitesine ulaştı. Kendi sınırlı kaynakları ve Batı'nın sınırlı Patriot desteği nedeniyle Kiev, daha yaratıcı çözümler arıyor. Ukrayna İHA'ları, Rusya'nın güney sınır bölgelerindeki hava savunma sistemlerini hedef alıyor ve İskender-M fırlatıcılarını vurmaya çalışıyor. Analistlere göre bu taktik, Rus füze birliklerini daha geriye çekilmeye zorluyor; ancak kesin bir çözüm sunmuyor.

Ayrıca Rusya, Ukrayna'nın hava savunmasını yıpratmak amacıyla İran yapımı Şahid'e dayanan Geran-5 ve daha ucuz Banderol seyir füzelerini yaygın biçimde kullanmaya başladı.

Ukrayna'nın uzun menzilli saldırı kapasitesi ise son bir yılda önemli ölçüde gelişti. Hedefler arasında petrol rafinerileri, enerji ihracat altyapısı ve füze üretim tesislerinin yanı sıra Karadeniz'deki deniz ticareti ve Wildberries ile Ozon gibi büyük e-ticaret şirketlerine ait depolar yer alıyor. Bu saldırılarda da Rus tarafından sivil kayıplar yaşanıyor.

ABD merkezli düşünce kuruluşu tahkiminde görevli uzman Hanna Notte'un belirttiğine göre uzun menzilli saldırıların Rusya'nın iç huzuruna etkisi, Putin'in savaş hesapların etkileyecek düzeyde onun savaşını etkilemeli. Ancak bazı Rus analistler bu saldırıların cephedeki ilerleme eksikliğinden daha az endişe verici olduğunu düşünüyor. Savaşın kaderini belirleyecek eken ise sahadaki insan gücü olacak. Putin'in önümüzdeki aylarda geniş çaplı seferberlik ilan edip etmeyeceği kritik görünüyor.

Gady, “Her iki taraf da hava saldırılarını sürdürüyor çünkü kara ve deniz savaşlarının durgunlaştığı durumda geriye kalan tek aktif mücadele alanı bu. Bu saldırılar giderek yıkıcılaşsa da kesin bir sonuç getirmiyor” değerlendirmesinde bulundu.