WSJ: Beyaz Saray'da İran savaşının yıllarca sürebileceği konuşuluyor

ABD yönetiminde görevli yetkililerin The Wall Street Journal'a (WSJ) aktardığına göre, bazı hükümet üyeleri Başkan Donald Trump ile özel görüşmelerinde İran ile savaşın Trump'ın görev süresinin sonuna kadar sürebileceği olasılığını değerlendirdi. Bu değerlendirme, Trump'ın hızlı bir zafer kazanılacağına dair kamuoyu önündeki açıklamalarıyla çelişiyor.

Habere göre Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve diğer yetkililer, Beyaz Saray'ın Oval Ofis'i ile kriz yönetim odasında Trump ile yaptıkları görüşmelerde Tahran'ın ABD baskısına blokaj ve diğer askeri önlemler karşısında direnmeyi sürdürebileceğini konuştu. Adlarının açıklanmamasını isteyen yetkililere göre bu durum, çatışmayı Ocak 2029'da göreve başlayacak yeni başkanın yeminine kadar uzatabilir.

Söz konusu kapalı kapılar ardındaki tartışmalar, Trump'ın çarşamba günü gazetecilere savaşın kasımda yapılacak ara seçimlerin hemen ardından sona ereceğini, çünkü İran'ın daha fazla dayanamayacağını söylemesinin ardından ortaya çıktı.

Blokaj ve yaptırım stratejisi

Yıllara yayılan bir ABD-İran çatışması Washington'ın askeri kaynaklarını zorlayacak ve küresel petrol piyasalarında uzun süreli aksamalara yol açabilecek. Bu durumun ABD'de 2028 başkanlık seçimlerini etkilemesi de muhtemel. Hem Vance hem de Rubio olası başkan adayları arasında gösteriliyor; ancak ikisi de aday olup olmayacaklarını açıklamış değil.

Orta Doğu'da yeni "sonsuz savaşlar" başlatmama vaadiyle göreve dönen Trump, savaşın ham petrol fiyatlarını etkilemesine rağmen Cumhuriyetçi Parti'yi etkileyebilecek siyasi olumsuzluktan endişe duymadığını söyledi. ABD'nin akaryakıt fiyatlarını izleyen kuruluşu AAA'nın verilerine göre çarşamba günü benzinin ortalama galon fiyatı 4,22 dolar oldu; bu bir ay önce 4,01 dolar, bir yıl önce ise 3,19 dolardı.

Yetkililere göre Trump, yardımcılarıyla özel görüşmelerinde savaşa hızlı bir çözüm bulma isteğini sık sık dile getiriyor. Savaş yedi aydır sürüyor ve 18 askerin hayatını kaybetmesine yol açtı. Trump bir yandan da deniz blokajı ve yaptırımlarla İran'a uzun vadeli ekonomik baskı uygulanmasını, İslam rejiminin nükleer programından vazgeçmeye zorlanmasını destekliyor. Hazine Bakanı Scott Bessent, kapsamlı askeri operasyonlara alternatif olarak "Operation Economic Outcast" (Ekonomik Tecrit Operasyonu) adı verilen yeni stratejiyi tanıttı.

Beyaz Saray sözcüsü Olivia Wales, "Başkan Trump İran'ın askeri kapasitesini yok etti ve ülkenin zaten kötü olan ekonomisinden geriye kalanı da dünya tarihinin en güçlü deniz blokajı ve yıkıcı yaptırımlarla felç ediyor" dedi. "Ne yapacağını ve ne zaman yapacağını yalnızca Başkan Trump bilir" ifadelerini kullandı.

Üst düzey yetkililerin özel görüşmelerde askeri çatışmanın yıllarca sürebileceğini kabul etmesi, Trump'ın ABD'nin İran güçlerini zaten yendiği ve rejimin yakında teslim olacağı yönündeki iddialarıyla çelişiyor. Geçen hafta gazetecilere konuşan Vance, blokaj ve aralıklı saldırılar sürmesine rağmen mevcut askeri çatışmayı savaş olarak adlandırmayacağını söyledi. Vance, çatışmaların ne zaman sona ereceğini kesin olarak bilmediğini ekledi ve İran'ın kendi çıkarına kullanabileceği bir takvim vermeyi reddetti.

"Stratejimizi ve takvimimizi, yükümlülüklerini yerine getiremeyen, ticaret gemilerine ateş açmayı bırakamayan bir ülkeye açıklamak sorumsuzluk olurdu" diyen Vance sözlerini şöyle sürdürdü.

İran, ABD öncülüğündeki baskı kampanyasına füze saldırılarıyla yanıt veriyor; bu da Hürmüz Boğazı'ndaki aralıklı askeri çatışmaların önlenmesinin zor olabileceğine işaret ediyor. ABD salı günü, Tahran'ın birkaç ABD savaş gemisini hedef almasının ardından beş İran tankerini imha etti. ABD ordusuna göre İran saldırılarının tamamı başarısız oldu; ancak yetkililere göre bazıları başarıya çok yaklaştı.

WSJ, Savunma Bakanı Pete Hegseth'in bazı ABD güçlerinin Orta Doğu'da kalışını 2027'ye kadar uzattığını hatırlattı. Savaş uzarsa bu durum Trump'a ek askeri imkanlar sağlayacak. Savunma Bakanlığı yetkilisi gelecekteki operasyonlara ilişkin yorum yapmayı reddetti.

Pentagon'un yetkili kaynaklara göre Orta Doğu'da konuşlu bazı hava savunma birliklerinin varlığını belirli bir bitiş tarihi olmadan uzatmayı planladığı belirtiliyor. Bu birlikler, bölgede bulunan yaklaşık 50 bin ABD askeri arasında yer alıyor ve İran'ın ateşlediği füze ile insansız hava araçlarını düşürmek için Basra Körfezi bölgesine yayılmış durumda.

Bir ABD yetkilisine göre üçüncü deniz piyadesi seferi birliği bu sonbaharda bölgeye intikal etmeye hazırlanıyor; bu da savaş gemisi gruplarından hareket eden çıkarma birliklerinin rotasyonunun süreceğine işaret ediyor. 31. deniz piyadesi seferi birliği bölgeye martta ulaşmış, yerini haziranda 11. deniz piyadesi seferi birliği almıştı.

Pentagon ayrıca bölgede ABD Hava Kuvvetleri'nin savaş uçağı filolarını rotasyona tabi tutuyor. Bölgeye daha önce konuşlanan hava kuvvetleri uçakları İtalya'nın Aviano kentindeki ABD üssüne dönerken, onların yerini Ulusal Muhafız F-16 savaş uçakları alıyor.

Uzmanlara göre Trump yönetiminin uzun sürecek bir mücadeleye hazırlanabileceği anlaşılır bir durum. Washington merkezli düşünce kuruluşu Brookings Institution'ın İran uzmanı ve dış politika başkan yardımcısı Suzanne Maloney, "ABD deniz blokajının yakın vadede, hatta orta vadede bile kesin bir sonuç vermesi muhtemel değil; bu nedenle bu aracın tek gerçekçi kullanımı uzun vadeli kuşatma planlarıyla ilgili olurdu" dedi.

Maloney, "O durumda bile başarı şansı tartışmalı; esas olarak istenmeyen sonuçlar nedeniyle" diyerek Basra Körfezi ülkelerinin enerji ve ekonomi hedeflerine yönelik saldırıları örnek gösterdi.

Yıllarca süren blokaj ve ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını sürdürmesinin sonuçlarından biri, kaynakların Avrupa ve Asya'dan başka yönlere kaydırılması olacak. ABD yetkilileri ayrıca İran rejiminin saldırılarını uyarlama, füze, insansız hava aracı, radar ve diğer askeri malzeme stoklarını yenileme kabiliyetinden giderek daha fazla endişe duyuyor.

International Crisis Group'un İran uzmanı Ali Vaez ise "Washington, uygun bir maliyetle İran'ı yıpratmaya devam edebilir; Tahran ise yükün büyük kısmını kendi halkına yükleyip rejimin ayakta kalması için hayati önem taşıyan kurumları korumayı sürdürebilir" değerlendirmesini yaptı. Vaez, "Herkes bedel ödüyor ama iki liderlik de henüz karşı tarafın şartlarını kabul edecek kadar bedel ödemiş değil" diye ekledi.