WSJ: ABD ablukası İran ticaretini zorluyor, enflasyonu artırıyor

The Wall Street Journal'ın haberine göre İran, ABD ablukasını yeni ticaret yolları üzerinden aşmaya çalışıyor ancak kara sınırlarında büyük tıkanıklıklar oluşmuş durumda. Bu durum mal ithalatını ve ihracatını pahalılaştırarak zor durumdaki İran ekonomisi üzerindeki baskıyı artırıyor.

Yüzlerce İranlı kamyon şoförü şu anda İran ile Pakistan sınırında bekliyor. Sürücüler, bürokratik engeller ve ek maliyetlerle karşı karşıya olduklarını, bunların çoğunun kendi hükümetlerinin faaliyetlerinden kaynaklandığını söylüyor. The Wall Street Journal'ın aktardığına göre benzer bir durum İran'ın Türkiye, Türkmenistan ve Afganistan ile olan kara sınırlarında da yaşanıyor.

Kamyon şoförlerine göre gecikmeler nedeniyle büyük miktarda meyve çürüdü; demir cevheri, çimento ve diğer mallara ait sevkiyatlar sınırlarda bekletiliyor.

Bir şoför, "İran durumun sorumluluğunu üstlenmiyor ve mallarımızı boşaltmamıza izin vermiyor" dedi.

Limanlar ve alternatif güzergâhlar

ABD ablukası İran ithalatını güçlü şekilde etkiliyor; zira normal ithalatın yaklaşık yüzde 70'i bloke edilen limanlar üzerinden geliyor. Geçen hafta sosyal medyada paylaşılan videolarda, İran'ın en büyük konteyner limanı olan Şehit Receyi Limanı'nda bekleyen vinçler görülüyor.

İran şimdi malları başka güzergâhlar üzerinden getirmeye çalışıyor. Tahran'a göre Hazar Denizi üzerinden transit taşımacılık son beş ayda yüzde 70 arttı. Veri şirketi Kpler'e göre İran, Rusya'dan büyük miktarlarda buğday, mısır ve yemeklik yağ ithal ediyor. Çin ile demir yolu taşımacılığı da artmış durumda; İran, Çin'den sanayi makineleri, elektronik ve otomobil parçaları ithal ediyor.

Ancak bu alternatif güzergâhlar istikrarlı değil. Örneğin Irak, İran'a açılan bir sınır kapısını geçici olarak kapattı ve bazı mallar ülkeye giremedi.

Maliyet farkı ve tüketiciye yansıması

The Wall Street Journal, kara taşımacılığının deniz taşımacılığından çok daha pahalı olduğunu da vurguluyor. Örneğin Çin'den İran'a kara yoluyla bir konteyner göndermek yaklaşık 12.000 dolar tutarken, deniz yoluyla bu maliyet yaklaşık 3.000 dolar. İran-Çin Ticaret Odası Başkanı Majidreza Hariri, ABD ablukasının yılda 18 milyar dolar düzeyinde ek maliyet yaratacağını öngördü.

Bu maliyetlerin büyük bölümü tüketicilerin üzerinde kalıyor. İran resmi istatistik kurumuna göre gıda enflasyonu ağustos ayında yüzde 128'e kadar hızlandı.