Von der Leyen'in Avrupa güvenlik konseyi fikri tartışma yarattı

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Strazburg'da yaptığı yıllık konuşmada Avrupa için bir güvenlik konseyi kurulması fikrini gündeme getirdi. Öneri, Avrupa Birliği içinde ve özellikle NATO'nun geleceği konusunda kaygı duyan çevrelerde tartışma başlattı.

Von der Leyen konuşmasında, Kanada, Ukrayna, Birleşik Krallık ve Norveç gibi benzer görüşlü ortaklarla devlet başkanları düzeyinde bir toplantı formatını uzun süredir tartıştıklarını belirtti. Bu formatın kıtanın güvenliğine odaklanacağını söyleyen von der Leyen, "Karşı karşıya olduğumuz risklerin büyüklüğü göz önüne alındığında bu daha da önemli. Bu nedenle Avrupa güvenlik konseyinin nasıl oluşturulabileceğine dair fikirler sunuyoruz" dedi.

Konuşmanın en çok dikkat çeken bölümü, salonda bulunan Kanada Başbakanı Mark Carney'e seslenilen kısım oldu. Von der Leyen, Carney'e hitaben Kanada'nın Avrupa Birliği'nin ilk ortak üyesi olması için kapıyı açmak istediğini ifade etti.

NATO endişesi ve belirsizlik

Ancak önerilen güvenlik konseyinin ne anlama geleceği henüz netleşmiş değil. Politico muhabiri Max Griera, "İrade koalisyonu gibi formatlar var ama bu Ukrayna için. Şimdi von der Leyen, Birleşik Krallık ve Kanada gibi Avrupa'nın kilit ortaklarıyla NATO benzeri bir yapı öneriyor" dedi. Griera, temel sorunun bunun ne anlama geldiğinin hâlâ belirsiz olması olduğunu ve tepkilerin şimdiden çelişkili olduğunu ekledi.

Avrupa Parlamentosu üyesi Riho Terras (Isamaa), "Bence bu açıkça bir ikame faaliyeti. NATO'ya çok kötü bir mesaj. Bu, kaçınmaya çalıştığımız bir şey" diyerek endişesini dile getirdi.

Avrupa Parlamentosu üyesi Jaak Madison (Keskerakond) ise konuşmada ABD'nin hiç anılmadığına dikkat çekti. "Amerika Birleşik Devletleri'nden tam olarak sıfır kez bahsetti. Güvenlik alanında en büyük ortağımız olan, özellikle Estonya için de öyle olan ABD'den. Bu kesinlikle von der Leyen'in odağını gösteriyor; ABD'nin dünyadaki rolünü sanki unutuyor" dedi.

Bazı milletvekilleri ise konuşmayı daha olumlu değerlendirdi. Jüri Ratas (Isamaa), "Avrupa Birliği çok karmaşık bir jeopolitik durumda dostlar bulabiliyor ve bence bu bugünün dünyasında çok önemli" dedi. Sven Mikser (SDE) ise Kanada'nın, jeopolitik oyun alanında rotasını değiştiren ortaklara yönelik sağlıksız bağımlılıkları azaltma konusunda yol gösterdiğini söyledi.

Eski vaatler ve yeni eleştiriler

Genel olarak eleştirmenler, konuşmanın herkese bir şeyler sunan bir açık büfe gibi olduğunu belirtiyor. Önceki yılların konuşmalarındaki vaatlerin ise hâlâ yerine getirilmediğine işaret ediliyor.

Avrupa Parlamentosu üyesi Jana Toom (Keskerakond), "Bu konuşma önceki yılların konuşmalarına kıyasla soluktu, ama asıl mesele yine bir vaatler yığını olması. Bakalım bundan ne çıkacak" değerlendirmesini yaptı.

Strazburg koridorlarında konuşulan bir diğer konu ise beklenmedik bir konuğun, Kanada Başbakanı Mark Carney'in konuşmayı dinlemek için salonda bulunmasıydı.