Von der Leyen: AB, Ukrayna'ya desteğini artıracak

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çarşamba günü Avrupa Parlamentosu'nda yaptığı yıllık konuşmada, Avrupa Birliği'nin bu kış Ukrayna'ya desteğini daha da güçlendireceğini söyledi. Von der Leyen ayrıca Ukrayna ile yürütülecek savunma işbirliğine de değindi ve Avrupa Birliği ile benzer görüşteki ülkeleri bir araya getirecek bir Avrupa Güvenlik Konseyi kurulması çağrısında bulundu.

Von der Leyen, "Ukraynalılar kendi ülkelerinin varlığı, kimliği ve özgürlüğü için savaşıyor. Onlar bizim özgürlüğümüz ve kendi kaderini tayin hakkımız için de savaşıyor. Ukrayna'yı mümkün olduğunca güçlü şekilde desteklemeye devam etmeliyiz" dedi.

Von der Leyen, somut olarak neler yapılacağını şöyle sıraladı: "Birincisi, savaşın en sert geçecek kışında Ukrayna'yı öncekinden daha güçlü desteklemeyi planlıyoruz. Ortaklarla birlikte insani yardım sağlayacak, Ukrayna'nın enerji ve ısıtma altyapısını iyileştireceğiz."

İkinci adımın Ukrayna'nın hava savunmasını güçlendirmek olduğunu belirten von der Leyen, geçen hafta ilk kez Amerikan Patriot hava savunma füzelerinin satın alınmasına izin verildiğini, bunların hızla yerine ulaştırılması gerektiğini ifade etti. Von der Leyen bu noktada tek bir tedarikçiye bağımlılığın azaltılması gerektiğini vurguladı. Rus balistik füzelerini önleyebildiği belirtilen Patriot sistemlerini ABD üretiyor.

Freyja sistemi ve yeni savunma programları

Von der Leyen, "Bu nedenle Ukrayna ile işbirliği içinde uygun maliyetli, modüler bir füze savunma sistemi geliştirmek istiyoruz. Bu işbirliğinin merkezinde balistik füze savunma sistemi Freyja yer alıyor. Burada Ukraynalıların savaş deneyimi ile yenilikçiliği, Avrupa Birliği'nin teknolojideki lider konumuyla buluşacak. Elbette kayda değer üretim kapasitemizi de unutmamalıyız" dedi.

Von der Leyen'e göre Freyja yalnızca bir başlangıç. AB, Avrupa güvenlik önlemleri finansman aracından kalan kaynaklarla Ukraynalı şirketlerle ortak projeleri destekleyecek yeni bir program başlatmayı planlıyor.

Von der Leyen bu kapsamda Ukrayna savaşının ortaya çıkardığı kritik önemdeki destek araçlarına, yani silahlı kuvvetleri güçlendiren ve kendileri olmadan güvenilir bir savunmanın düşünülemeyeceğini söylediği stratejik imkânlara dikkat çekti. Hava ve füze savunmasından stratejik nakliye ve havada yakıt ikmaline, uzaydan siber uzaya kadar uzanan bu sistemlerin gerekli olduğunu ve sayılarının artırılması gerektiğini belirtti. Von der Leyen, "Bu hedefe Avrupa ancak birlikte ulaşabilir. Bu nedenle NATO ile tam uyumlu yeni bir Avrupa stratejik imkânlar finansman aracını ilan ediyorum" dedi.

Von der Leyen konuşmasında, Avrupa ülkelerini giderek daha sık hedef alan hibrit saldırılara da değindi. Son olarak Litvanya, Danimarka ve Polonya'da yaşanan saldırıları ve ağustos başında Leipzig'de engellenen insansız hava aracı saldırısı girişimini hatırlatan von der Leyen, bunların yalnızca tek bir üye ülkeye değil tüm birliğe yönelik saldırılar olduğunu vurguladı ve "Buna izin vermeyiz" dedi.

Komisyon başkanı, Avrupa güvenliğini güvence altına alacak yeni bir işbirliği formatı kurulması çağrısı yaptı. NATO kurucu anlaşmasının benzer maddesine atıfla "Avrupa'nın kendi 4. maddesini ya da acil durum güvenlik protokolünü oluşturmanın zamanı geldi" diyen von der Leyen, bir üye ülkenin bunu devreye sokması hâlinde tüm üye ülkelerin bir araya geleceğini söyledi.

Von der Leyen, daha ileri gidilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi. Uzun süredir kıtanın güvenliğine odaklanan bir devlet ve hükümet başkanları toplantı formatı oluşturulmasının tartışıldığını hatırlatan von der Leyen, bu formatta Ukrayna, Birleşik Krallık, Norveç ve Kanada'nın da ortak olarak yer alabileceğini belirtti. Çevremizi saran risklerin niteliği ve ölçeği karşısında bu ihtiyacın giderek aciliyet kazandığını söyleyen von der Leyen, Avrupa Güvenlik Konseyi'ni hayata geçirme fikirlerini paylaştıklarını ve bunun için açıkça acele edilmesi gerektiğini vurguladı.

Avrupa Komisyonu başkanı konuşmasında güvenlik konularının yanı sıra Avrupa ekonomisi, yapay zekâ, çevre ve iklim değişikliği, göç, sosyal medya ve çocukların korunması gibi alanlara da değindi. Konuşmanın odağında ise Rusya'nın Ukrayna'ya karşı sürdürdüğü savaş ve Avrupa'nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi yer aldı.