Vare: Rusya seçimlerinde Kremlin savaş ekonomisini güçlendirmek istiyor

Estonyalı ekonomi uzmanı Raivo Vare, Rusya'daki seçimlerin temel amacının halkın savaşa verdiği desteği göstermek olduğunu değerlendirdi. Vare'ye göre rejim kâğıt üzerinde istediği sonucu güvence altına alırken, kapalı kapılar ardında azalan kaynaklar ve varlıkların yeniden paylaşımı için bir mücadele yürütülüyor. Bu durum iktidar elitinde de değişimlere yol açıyor.

Akaryakıt fiyatları ve Hormuz Boğazı etkisi

ABD Başkanı, yüksek akaryakıt fiyatlarından Ukrayna'yı sorumlu tutuyor. Ancak Vare'ye göre fiyatlar öncelikle başka nedenlerle, özellikle de Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler nedeniyle yükseliyor. Her iki savaşın da petrol ürünleri piyasasına etkisi var; Rus dizeli de bu kapsamda. Ancak Hürmüz Boğazı'nın payı kat kat daha büyük. Boğazdan sadece ham petrol değil, dizelin de önemli bir bölümü geçiyordu. Boğazın kapanmasıyla arz sıkıntısı ortaya çıktı ve dünya piyasa fiyatları yükseldi.

Ayrıca sonbahar sezonu öncesinde rafinerilerin genellikle bakıma girmesiyle ilgili teknik sorunlar da var. Arz her açıdan azaldı ve fiyatlar yükseliyor. Bu dünya piyasa fiyatları ABD pazarını da etkiliyor. ABD'de karayolu taşımacılığı büyük ölçüde dizelle çalışıyor. Fiyatlar yükselmeye başladı, benzin fiyatları da bir miktar geriden geldi. Ara seçimler yaklaşırken Cumhuriyetçiler ve özellikle Trump bu nedenle sorun yaşıyor. Trump'ın bir suçlu bulması gerekiyor; Hürmüz'de işlerin başlamasından kendisi sorumlu olamayacağına göre suçlu başkası olmalı. Böylece Zelenski suçlu bulundu.

Üstelik Zelenski bu çağrıyı pek ciddiye almadı; Moskova yakınlarındaki büyük bir fabrika gece boyunca vuruldu. Bundan önce iki fabrika daha vurulmuştu. Vare'ye göre Zelenski aslında doğru bir pozisyon aldı; çünkü öncesinde Rusya'nın enerji ve altyapı tesislerine, sadece sivil bölgelere ve konutlara değil, geniş çaplı saldırıları vardı. Zelenski başlangıçta vurulmaması gereken hedeflerin listesinin verilmesini istedi, ancak Rusya tarafından böyle bir liste gelmedi.

Moskova yakınlarındaki rafineri ve seçim zamanlaması

Moskova yakınlarındaki petrol rafinerisinin vurulmasının Rusya'daki seçim hafta sonuyla bağlantısı olup olmadığı sorusuna Vare, bunun bir ölçüde doğru olduğunu söyledi. Kapotnya rafinerisi, Moskova çevresindeki hava savunması aşıldığında kolayca hedef alınabiliyor. Teknik yapısı nedeniyle diğer bazı fabrikalardan daha kolay vurulabiliyor; tüm üretim altyapısı katmanlı inşa edilmiş, diğer fabrikalar gibi dağıtılmamış. Bu, vurulduğunda aynı anda birden fazla birimin isabet alması anlamına geliyor.

Vare'nin anlayışına göre altı ana ünite devre dışı kaldı. Bu ünite fabrikanın petrolünün yüzde 60'ından fazlasını işliyordu; dizel veya benzin üretimi ancak ondan sonra geliyordu. Dolayısıyla fiziksel olarak üretim yapacak bir şey kalmadı ve Moskova'da kıtlık başladı. Benzin istasyonlarında kuyruklar oluşuyor, yakıt karneye bağlanıyor. Bazı istasyonlarda hiçbir şey kalmadı; daha önce 20 litre vaat eden tabelalar bile indirildi.

Vare, Rusya'nın siyasi durumunda halkın tutumunu değiştirebilecek bir şey olup olmadığı sorusuna, Yabloko'nun seçim öncesi devre dışı bırakılmasının çok yüksek bir oranın barış görüşmeleri çağrısını desteklemesi korkusuyla ilgili olduğunu söyledi. Kremlin'in bu oylamayı düzenlemedeki amacı savaşa destek. Katılım oranı şu anda yüzde 53'e ulaştı, yani önceki seçimden yüksek; temel hedef olan yarıdan fazla katılım sağlandı. Gerekli sonuç ve evet oyları da ayarlanacak. Görev tamamlandığı için örneğin Donetsk bölgesinde sandıkların saat ikiden sonra kapanmasına sakin yaklaşılıyor.

Bu, sandık materyallerinin karanlık bastırmadan işlenememesi ve karanlıkta Ukrayna insansız hava araçlarının gelmesi korkusundan yapılıyor. Moskova'da kuyrukların bir nedeni de BT altyapısının çökmesi ve elektronik listelerin oy pusulası dağıtımında kullanılamaması. Bu arada Rusya Merkez Seçim Komisyonu Başkanı Ella Pamfilova her şeyin mükemmel olduğunu söylüyor.

Putin'in gerçek desteğinin ne kadar olabileceği sorusuna Vare, bunu öncelikle Rusya Devlet Başkanlığı Güvenlik Servisi'ne (FSO) sormak gerektiğini belirtti. Onlar Rusya'da az çok güvenilir sosyoloji yapan tek kurum; diğerleri zaten yanlış yanıtlar alıyor. Yabloko devre dışı bırakılmadan önce yapılan son anketlere göre katılımcıların yaklaşık yüzde 60'ı barış görüşmelerine gidilmesi gerektiğini düşünüyordu. Savaşın sonunu isteyenlerin sayısı az değil, ancak bu sayı yeterince büyük değil; Rusya'nın savaşı bitirmesi için sosyal koşullar henüz oluşmadı.

Vare, Putin'in son ana kadar ne olacağının tam olarak anlaşılamadığını belirterek, kararın verildiğinin ve savaş ekonomisinin güçlendirilmesi senaryosuna geçildiğinin görüldüğünü söyledi. Bu, elit, görevler ve yetkililerde değişiklikleri kaçınılmaz kılıyor. Varlıkların yeniden paylaşımı süreci de güçleniyor. Daha önce Rus iş dünyası dünyaya açılabiliyor ve içeride görece tolere edilebilir bir rekabet yaşanıyordu; şimdi yaptırımlar ve kısıtlamalar nedeniyle genişleme mümkün değil. Daha güçlü olanlar varlıkları ülke içinde yeniden paylaşıyor ve çeşitli aktörlerden alıyor.

Telegram kanalımız: t.me/estonahaber