Vanity Fair: Kushner Körfez parasıyla ABD dış politikasını etkilemiş olabilir

Vanity Fair dergisinin perşembe günü yayımladığı bir kitap alıntısı, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner'ın gizli banka hesapları üzerinden Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Suudi Arabistan'dan para almış olabileceğini ve bunun karşılığında ABD dış politikasını etkilemeye çalışmış olabileceğini öne sürüyor.

Dergi, gazeteci Matthew Cole'un yakında çıkacak "Princes and Thieves: Jared Kushner and Mohamed bin Zayed's Secret Plot to Remake the Middle East" (Prensler ve Hırsızlar: Jared Kushner ve Mohamed bin Zayed'in Orta Doğu'yu Yeniden Şekillendirme Gizli Planı) adlı kitabından bir bölüm yayımladı. Alıntıda Kushner'ın otoriter yabancı liderlerle olası yasa dışı işlemlerine dair iddialar yer alıyor. Yazının odağında banka hesaplarında yaklaşık 2 milyar doların hareket etmesi ve Körfez ülkelerinin bu parayla ABD dış politikasını etkilemeye çalışıp çalışmadığı sorusu bulunuyor.

Hollanda istihbaratının GRU verilerine erişimi

Hikâyenin başlangıcı 2017 yılına uzanıyor. Hollanda askerî istihbarat ve güvenlik servisi MIVD, Rus askerî istihbaratı GRU'nun hackerlarına ait verilere erişim sağladı. Bu veriler arasında Kushner'ın iPhone'una erişim da vardı. Hollandalı istihbaratçılar telefonun kullanımını izleyebildi ve Kushner'ın Dubai'deki bir bankaya bağlı hesaba giriş yaptığını gördü. Bu hesaba Azerbaycan bankası üzerinden yüz milyonlarca dolar aktarılmıştı.

Yazıya göre Kushner, BAE'nin fiilî lideri Mohamed bin Zayed (MBZ) ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Mohammed bin Salman'ın (MBS) çıkarları Trump'ın ilk döneminin (2017-21) başında iç içe geçti. MBS veliaht prens olarak konumunu sağlamlaştırmak istiyordu; MBZ, Başkan Barack Obama döneminde imzalanan İran nükleer anlaşmasını bozmak istiyordu; Kushner ise İsrail için kabul edilebilir bir Filistin anlaşmasına ulaşmaya çalışıyordu.

Aynı dönemde Kushner ailesinin şirketi, Manhattan'daki 666 Fifth Avenue ofis binası için 1 milyar dolarlık krediyi geri ödemekle karşı karşıyaydı.

Yazıya göre MBZ ve MBS başlangıçta Kushner ile 10 milyar dolardan fazla bir fon kurmayı görüştü. Fon, Trump yönetiminin dış politika hedeflerini desteklemek ve aralarında Trump'ın Meksika sınırına yapmayı vaat ettiği duvarın finansmanının da bulunduğu projeleri fonlamak için tasarlanmıştı. Plan öngörüldüğü şekilde hayata geçmedi. Bunun yerine en az 2 milyar dolar, Kushner'la bağlantılı en az iki banka hesabına aktarıldı.

Azerbaycan bankası üzerinden transfer

Yazarın "Alpha" adını verdiği ilk hesap, BAE'nin en büyük bankası First Abu Dhabi Bank'ta bulunuyordu. Bu hesap üzerinden 2017'den itibaren yaklaşık 750 milyon dolar geçti. Hesap resmen BAE hükümeti tarafından finanse edilen hayır kurumu Watani Al Emarat Foundation'a aitti, ancak Kushner'ın bu hesaba erişimi vardı. Yazıdaki kaynaklara göre kuruluşun hayırseverlik statüsü, Orta Doğu ve Afrika'da yürütülen gizli askerî ve istihbarat operasyonlarının, aralarında silah alımlarının da bulunduğu faaliyetlerin finansmanını gizlemek için kullanıldı.

Watani fonunu MBZ'nin yakın arkadaşı Dherar Belhoul Al Falasi yönetiyordu. First Dubai Bank'ı ise MBZ'nin kardeşi Tahnoon bin Zayed Al Nahyan yönetiyor. Cole ayrıca Tahnoon'un, Kushner'ın tartışmalı özel sermaye şirketi Affinity Partners'ın en büyük hissedarlarından biri olan Lunate adlı fonu da yönettiğini yazdı.

Para bu hesaba bir Azerbaycan bankası üzerinden gönderildi. Buradaki bankalar, yerleşik ancak kamuoyunda pek bilinmeyen bir uygulamayla Suudi riyali veya BAE dirhemlerini eşdeğer tutarda ABD dolarına çeviriyor ve bunun için yüzde 6-7 arasında hizmet bedeli alıyor. Paranın Azerbaycan bankaları üzerinden hareket etmesi, kaynağının izlenmesini zorlaştırıyor.

"Beta" adı verilen ikinci düzenekte ise yazıya göre 2018 baharına kadar BAE'den Azerbaycan üzerinden İsrail'e yaklaşık 1 milyar dolar aktarıldı. Para İsrail Merkez Bankası'na yatırıldı, ancak yazarın bildiğine göre merkez bankası bireysel hesapları yönetmiyor. Bunu İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun önerdiği iddia edildi.

Siyasi bir gizli fondan farklı olarak Kushner'ın bu hesaptaki faaliyeti, paranın onun kişisel kullanımı için ayrıldığına işaret ediyordu. Paraya erişim zor olduğu için Kushner, serbest bırakma taleplerini dönemin ABD Büyükelçisi David M. Friedman aracılığıyla Netanyahu'ya iletti. Ardından parayı Kıbrıs'taki bir hesap üzerinden hareket ettirdi. Eski diplomat, düzenekle herhangi bir bağlantıyı reddetti ve böyle hesapların var olmadığını, hiç olmadığını savundu. Ancak yazıda Kushner'ın olası rolü ve paranın gerçekte nasıl kullanıldığı kesin olarak kanıtlanmış değil.

Ayrıca BAE, İsrail ile gizli savunma işbirliğiyle bağlantılı bir İsrail Merkez Bankası hesabına da gizlice para aktardı. Bu paranın, İran'ın saldırısı ihtimaline karşı "kara gün" savunma fonu olarak kullanılması planlanıyordu. Kushner'ın, İsrail'in İran'ın geniş çaplı askerî saldırısı durumunda BAE'ye yardım etmesini öngören anlaşmanın müzakerelerine yardımcı olduğu iddia edildi.

Cole yazısında olası çıkar çatışmaları ve yasa ihlalleri sorusunu gündeme getirdi. Kushner o dönemde ABD hükümetinde görevliydi ve mali çıkarlarını ve erişimi olan hesapları açıklamakla yükümlüydü. Ancak Kushner, bu hesaplara erişimini ABD vergi dairesine bildirmedi; bu da federal yasanın ihlali anlamına gelebilirdi.

Kushner'ın ayrıca yabancı bir hükümetin temsilcisi olarak faaliyet gösterdiğini beyan etmediği iddia edildi; oysa yabancı liderler ona toplamda yaklaşık 2 milyar dolar vermişti. Eğer para karşılığında bir şey sunduysa – yalnızca kayınpederi Başkan Trump ile görüşmeler dahi olsa – ABD'nin rüşvetle mücadele yasalarını ve yabancı ülke temsilcilerinin faaliyetlerini düzenleyen hükümleri ihlal etmiş olabilirdi.

Trump yönetiminin dört üst düzey yetkilisi – aralarında iki ulusal güvenlik danışmanı, Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü ve CIA eski direktörü – Cole'a, başkanın Kushner'a yabancı bir hükümete ait banka hesabını kullanma izni verdiğini bilmediklerini söyledi.

Kushner'ın temsilcileri suçlamaları reddetti. Avukatı, Kushner'ın Beyaz Saray'da çalışırken yasaları ihlal etmediğini, yabancı liderlerle iletişiminin başkanla koordine edildiğini ve ABD çıkarlarına hizmet ettiğini belirtti. Avukat ayrıca Kushner'ın söz konusu banka hesapları ve Watani fonuyla bağlantısını da reddetti.

Vanity Fair'de yer alan vaka, Kushner'ın Trump'ın hizmetindeyken kişisel çıkarlarını öne çıkarmakla suçlandığı ilk durum değil. Rusya ile yürütülen barış görüşmelerini iş ortaklarına fayda sağlayacak milyarlarca dolarlık bir anlaşma tasarlamak için kullandı; Gazze'deki devam eden İsrail askerî harekâtından önemli kazanç sağlayan bir şirkete yatırım yaptı; ve özel temsilci görevini Orta Doğu'daki yabancı hükümetler ve bireylerden fon sağlayıcı bulma fırsatı olarak kullandı. Bu değerlendirme, Cole'un yazısını aktaran ABD yayını The New Republic tarafından yapıldı.