Van Gogh'un 'Yıldızlı Gece'si gerçek bir şafak gökyüzünü gösteriyor

Vincent van Gogh'un dünyanın en ünlü gökyüzü resimlerinden biri olan "Yıldızlı Gece" tablosundaki yıldız desenlerinin, bugüne kadar büyük ölçüde sanatçının hayal gücünün ürünü olduğu kabul ediliyordu. Yeni bir araştırma ise Van Gogh'un tuvaline çok belirli bir yaz sabahında gördüğü gökyüzünü aktardığını savunuyor.

Güney Koreli bilim insanları, bilimsel çalışmalarında Güney Fransa'daki şafak gökyüzünü ve tablodaki yıldızları özel bir astronomi yazılımı yardımıyla analiz etti. Araştırmacılar, fırça darbelerinin boyutu ve kullanılan renkler gibi sanatsal abartıları bir kenara bırakarak yıldızların birbirine göre konumlarına ve biçimlerine odaklandı. Sonuçta tablonun ortasındaki desenin en iyi şekilde Boğa takımyıldızındaki Hyades (Hüadler) yıldız kümesiyle örtüştüğü ortaya çıktı.

Tarihleme tartışması

Sanat tarihçileri bugüne kadar eserin 1889 yılının haziran ortasında yapıldığını, sanatçının o dönemdeki mektuplarına dayanarak düşünüyordu. Ancak öne sürülen bu tarih astronomlarda kuşku uyandırdı; çünkü haziran ortasında gökyüzünde dolgun bir ay görünürken, tabloda ince bir hilal ay yer alıyor.

Bilim insanları şimdi, hilal ayın, Venüs gezegeninin ve Hyades yıldız kümesinin gökyüzünde ancak biraz daha geç, yani 22 Temmuz sabahının erken saatlerinde aynı hizaya geldiğini belirtiyor. Araştırmacılar bu bilgiye, sanatçının daha önceki bir eskizinden ulaştı. Onlara göre bu durum, Van Gogh'un gök cisimlerini yerleştirirken gerçek bir gözleme dayandığını açıkça gösteriyor. Ünlü gece gökyüzü girdaplarını ise sanatçı daha sonra sanatsal bir abartı olarak ekledi.

Müzeden itiraz

Ancak tüm uzmanlar yeni teoriye katılmıyor. Amsterdam'daki Van Gogh Müzesi temsilcileri, sanatçının eserlerinde gerçek dünyayı birebir taklit etmeye çalışmadığını vurguladı. Bu nedenle eserin yapılış tarihinin de doğrudan gök cisimlerine bakılarak belirlenmemesi gerektiğini savunuyorlar. Ayrıca sanatçı tam da 22 Temmuz civarında ağır bir ruhsal kriz geçirmiş ve bu kriz onu haftalar boyunca çalışamaz hale getirmişti.

Araştırmanın ayrıntıları Scientific Reports dergisinde yayımlandı. Tartışma, ünlü tablonun neyi ne kadar gerçek gözleme dayandığı sorusunu yeniden gündeme taşıyor.