Uzman: Çocuklar sevmedikleri kişiden öğrenmiyor

Estonya'nın hafıza eğitmeni Tauri Tallermaa, çocukların öğrenme sürecinde en belirleyici unsurların ilgi, kavrayış ve tekrar olduğunu söyledi. Tallermaa, ERR kanalında yayınlanan "Terevisioon" programında yaptığı açıklamada, çocukların kendilerine hoşlanmadıkları kişilerden öğrenmediğini vurguladı.

Tallermaa, "Ben çocuklarıma iyi bir öğretmen olmadım" diyerek kendi deneyimini aktardı. Bir çocuğunun şaka yapmasından, diğerinin ise sert davranmasından hoşlanmadığını belirten Tallermaa, kendisini talepkâr görmesine rağmen bir şeyleri öğretmeyi tam olarak başaramadığını ifade etti. "24 yıldır şu basit formülü tekrarlıyorum: bir şeyi ezberlemek için ne yapmak gerekir? Cinsiyetten ve yaştan bağımsız olarak işleyen çok basit şeyler bunlar" dedi.

Hafıza eğitmeni, ilgi duyulmayan bir konuya odaklanmanın neredeyse imkânsız olduğunu söyledi. Ona göre ilgi, ancak iş eğlenceli hale geldiğinde ortaya çıkıyor. "Dahice bir fikir şu: çocuklar sevmedikleri kişilerden öğrenmez. Bir çocuk şaka yapmamdan hoşlanmıyorsa, konunun ciddiye alınmasını istiyor demektir. İlk antrenmanda başına darbe alan bir çocukta piyano çalmaya ya da futbola karşı ilgi oluşmaz" diye açıkladı.

Öğrenmenin üç anahtarı: eğlence, kavrayış ve tekrar

Tallermaa'ya göre öğrenme her durumda bir çaba gerektiriyor. Daha az zahmetle öğrenmek ancak daha önce çaba harcanmışsa mümkün. Bu durumda bir sonraki çaba daha kolay geliyor.

Eğlence duygusunu yaratan şeyin ise ebeveynin ayırdığı zaman olduğunu belirtti. "Genel olarak ergenlik çağına kadar çocuklar, ebeveynleriyle birlikte olmaya hazırdır; yeter ki ebeveynle vakit geçirmek eğlenceli olsun. Eğlenceli değilse akıllı telefonlar ve diğer cihazlar devreye girer, çünkü orası daha eğlencelidir" dedi.

İkinci unsur olarak kavrayışı gösteren Tallermaa, "Hah, şimdi anladım!" dediğimiz anların herkeste yaşandığını söyledi. Bu anda beyinde farklı kalıplar arasında bir bağlantı kuruluyor. Hayal gücü ve fantezi de öğrenmede büyük önem taşıyor. Tallermaa, bir eğitimde Marju Lauristin'in torununa kesirleri nasıl anlattığını örnek verdi: Lauristin bir elmayı ikiye bölüp "bu kesirdir" demiş, "şimdi birden iki oldu; bu ikide bir, şu da ikide diğer" diye açıklamış. Tallermaa, hayal gücünün insana özgü olduğunu, başka hiçbir canlıda bulunmadığını, ancak bunun ebeveynden zaman ve çaba istediğini belirtti. "Önemli olan bir diğer nokta da çocukla basit bir dille konuşmak ve gerçek hayatla bağlantılar kurmak" dedi.

Üçüncü önemli etken ise tekrar. "Beyne 'lütfen bunu bırakma, hatırla' mesajı veriyorsunuz. Çocuklara beklenmedik tekrarlar yapmayı severim; örneğin okula giderken dün öğrendiğimiz bir şeyi sorarım. Bunun büyük değeri var. Elbette bu onların hoşuna gitmiyor" diye konuştu.

Tallermaa, çocuğa okulda soru sorma cesaretinin de aşılanması gerektiğini söyledi. "Anlamadıysan sorarsın. Büyükanne ve büyükbabalarla neden daha eğlenceli? Çünkü onların daha çok zamanı var" diyerek güldü. "Öğrenirken hata yapmak da gerekir; öğrenmenin en kesin yolu budur" diye ekledi.