Tokyo maraton şampiyonu Peres Jepchirchir dopingle suçlandı

Atletizmin temizliğini denetleyen bağımsız kuruluş Athletics Integrity Unit (AIU, Atletizm Dürüstlük Birimi), Tokyo Olimpiyatları'nda kadınlar maratonunu kazanan Peres Jepchirchir'in dopingle suçlandığını duyurdu. 33 yaşındaki Kenya uyruklu sporcunun ülkesinde yarışma dışı verdiği numunede yasaklı madde eritropoetin (EPO) izine rastlandı.

Vücutta kırmızı kan hücresi üretimini artıran EPO, kaslara daha fazla oksijen taşınmasını sağlayarak dayanıklılığı yükseltiyor. AIU cuma günü yaptığı açıklamada, yeni bir numune sonucunun ardından sporcuya geçici yarış yasağı getirdiğini bildirdi. Yasağın süresi ve nihai karar, savunma süreci ve akreditasyon sonuçlarının tamamlanmasının ardından belli olacak.

En büyük favorilerden biriydi

Jepchirchir, geçen yıl da Tokyo'da düzenlenen Dünya Şampiyonası'nda kadınlar maratonunu kazanarak Olimpiyat ve dünya şampiyonluklarını üst üste elde etmişti. Bu iki zafer onu tarihin en başarılı maratoncuları arasına taşıdı.

Kosanın ayrıca 2024'te Londra'da 2:16.16 ile dönemin dünya rekoru sayılan dereceyi, 2020'de ise Polonya'da düzenlenen ve yalnızca kadınların koştuğu yarı maratonda 1:05.16 ile o dönemin dünya rekorunu kırdığı kayıtlara geçti. Zaferleri arasında Londra, Boston ve New York maratonlarındaki birincilikler de bulunuyor. AIU, en son Sidney maratonunu kazanan sporcuya da bu süreçte geçici yarış yasağı uygulandığını açıkladı.

Atletizmde dopingle mücadele nasıl işliyor?

AIU, Dünya Atletizm Birliği tarafından atletizmin dopingle mücadelesini yürütmek üzere kurulan bağımsız bir organ. Sporcuların yarışma içi ve dışı numuneleri, lisanslı laboratuvarlarda inceleniyor. EPO gibi maddeler kan ve idrar numuneleriyle tespit edilebiliyor; yarışma dışı denetimler, sporcunun hangi ülkede bulunduğundan bağımsız olarak yıl içinde habersiz yapılabiliyor.

Pozitif sonuç alındığında süreç genellikle sporcuya bildirimle başlar ve geçici yasak getirilebiliyor. Sporcunun B numunesini talep etme, bilirkişi raporu sunma ve karara itiraz etme hakkı var. Kesin yaptırım, disiplin kurulunun dosyayı incelemesinin ardından açıklanıyor. Maraton gibi dayanıklılık sporlarında EPO, performans artırıcı etkisi nedeniyle denetimlerin odağında yer alıyor.