The Telegraph: İran'ın yeni lideri yaşlı kuşağın desteğiyle gücünü pekiştiriyor

İngiliz The Telegraph gazetesine göre, İran rejiminin fiili lideri olarak kabul edilen Mojtaba Hamaney, savaş ve istikrarsız iç siyasi ortamda gücünü sağlamlaştırmaya çalışıyor ve giderek daha fazla Devrim Muhafızları Ordusu'nun (IRGC) yaşlı kuşağına dayanıyor.

Mojtaba Hamaney, şubat sonunda geçirdiği saldırıda yaralanmasından bu yana kamuoyu önüne çıkmadı. Bu yıl ayrıca yaz tatilini yapamadı; bunun yerine, konumunu korumak için ülkenin güç yapısını yeniden şekillendirmeye odaklandı.

Devrim Muhafızları'nda üst düzey atamalar

İran, ABD'nin yoğun baskısı altındayken Hamaney, IRGC'nin eski kuşak gazilerini ülkenin savaş makinesinin başına getirdi. Ağustos ayında IRGC'nin yaşlı muhafızlarına yöneldi ve altı deneyimli askeri ve güvenlik figürünü önemli görevlere atadı.

Ahmad Vahid resmen IRGC'nin komutasını devraldı, yardımcılığına Mostafa Izadi atandı. IRGC'nin eski komutanı Mohsen Rezaei ise Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin başına getirildi. Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanlığı'na Ali Abdollahi, yardımcılığına Kiomars Heydari atandı. Ali Ozmaei, IRGC Deniz Kuvvetleri komutanı oldu.

En dikkat çekici atama ise Hossein Taeb'in Besic milis gücünün başına getirilmesi. Yerel Besic komutanları, sokaklarda kontrolü sağlayan grupları yönetiyor.

Taeb'in dönüşü ve iç hesaplaşmalar

Taeb daha önce IRGC'nin istihbarat teşkilatına liderlik etmiş ve 2009 protestolarının şiddetle bastırılmasıyla bağlantılıydı. Analistlere göre bu atama, Hamaney'in yeni bir ayaklanma çıkmasından korktuğunu gösteriyor. Taeb daha önce uydurma suçlamalar hazırlamakla suçlanmış ve eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın müttefikleri de dahil olmak üzere birçok grupla çatışmıştı.

Taeb, 2022'de görevden alındıktan sonra kamuoyunun gözünden kaybolmuştu. Şimdi geri döndü ve gazeteye konuşan kaynaklar, eski hesapları kapatmak için döndüğünü söylüyor. Hamaney'in atadığı önemli isimlerden sadece Heydari, IRGC'nin kurucu üyesi değil. Örgüt, 1979 İran Devrimi'nden sonra yeni İslam rejimini korumak ve darbeleri önlemek için kuruldu ve doğrudan ülkenin en yüksek liderine bağlı.

Hamaney'in kendi durumu belirsizliğini koruyor. Şubat sonunda aldığı yaralanmalardan bu yana kamuoyu önüne çıkmadı. İranlı yetkililer, askeri liderlerin bile Hamaney ile görüşmediğini ve sağlık bilgilerinin çoğunlukla devlet televizyonundan alındığını söylüyor.

İranlı bir yetkili The Telegraph'a verdiği demeçte, "Durum çok hassas ve kırılgan. IRGC'nin birçok üst düzey komutanı öldü ve Mojtaba ana destek tabanına geri döndü," dedi. Gücün merkezi, ülkenin fiili yönetiminin büyük bölümünün yürütüldüğü Hamaney'in ofisi. Bu nedenle Hamaney, babasının kurduğu ağı kontrol etmek için hem ofise hem de güvenlik kurumlarına kendi adamlarını yerleştirmek zorunda.

IRGC'nin kurucu üyelerinden Mohsen Sazegara, devlet aygıtında tasfiyeler yaşanabileceğini öngörüyor. "Çatışmalar azalırsa, (Hamaney'in) görevden almalar ve yeni atamalar yapması ve muhtemelen tasfiyeler beklentisi var," dedi. Sazegara ayrıca IRGC içinde sertlik yanlıları, ılımlılar, reformistler, işadamları ve hırsızlar gibi farklı gruplar bulunduğunu ve örgütte de değişimler yaşandığını belirtti.