Sillamäe'den sanatçı Zençik kendi sanat dünyasını kuruyor

Estonya'nın kuzeydoğusundaki Sillamäe, sert mimarisi, sanayisi ve Baltık Denizi ile bilinen bir kent. Burada yaşayan sanatçı Eduard Zençik, semboller, gizemler ve mistik imgelerle kendi sanat dünyasını kuruyor.

Zençik, sanatta çok katmanlılığı sevdiğini belirterek mistisizmin insana elle dokunamadığı şeyleri araştırma imkânı verdiğini söylüyor. Sanatçı, "Müzik gibi: kelimelerle anlatamazsın. Sanatta da kendi sürprizlerinle karşılaştığın anları keşfetmeyi seviyorum" diyor.

Sanat eğitimini Tallinn'de alan ve dünyayı gezen Zençik, her zaman Sillamäe'yi memleketi olarak gördüğünü ifade ediyor. "Sillamäe benim doğduğum yer. Hayatım boyunca onu sevdim. Dünyayı gezerken belki naif bir bakış açısıydı ama samimiydi. Onu her zaman dünyadaki her şeyden ayırdım ve Venedik'ten, Paris'ten, dünyanın bütün güzel kentlerinden daha yakın buldum. Bu küçük şirin kasabanın evrendeki en iyi yer olduğunu düşündüm" diyor.

SillArt galerisi ve uluslararası işbirlikleri

Sillamäe, taze deniz rüzgârlarının kenti olarak anılıyor. Eskiden buraya daha çok deniz ve mimari için gelinirdi; bugün ise çağdaş sanat için de geliniyor. Bu hareketin başlıca destekçisi yerel sanatçı Eduard Zençik.

Zençik yalnızca kendi eserlerini üretmekle kalmıyor, kentin sanat hayatının gelişmesine de katkı sağlıyor. Kısa süre önce açılan SillArt galerisinin kurucularından biri. Galeri, yerel sanatçılar, Estonya'nın diğer bölgelerinden ve yurt dışından sanatçılarla işbirliği yapmayı planlıyor.

Zençik, "SillArt ile yerel sanatçılarla projeler yapma görevimiz var. Bu bölgemize yönelik. Ayrıca Estonya genelinden sanatçılarla işbirliği yapacağız ve dünya çapında planlarımız da var. Finli bir sanatçı ve Estonyalı bir fotoğraf sanatçısıyla projelerimiz şimdiden var. Yani her düzeyde etkileşimde olacağız" diyor.

Müzisyen ve kültür insanı Vladimir Vısoçki ise Zençik'in Sillamäe'yi Estonya'nın ve dünyanın kültür haritasına taşımak için çalıştığını vurguluyor: "Eduard, Sillamäe'nin Estonya'nın ve sadece Estonya'nın değil, tüm dünyanın kültür haritasında yer alması için her şeyi yapıyor. Kente getirdiği bu uluslararası boyut çok önemli."

"Bilinmeyen sanatçı" kimliği

Eduard Zençik kendisini "bilinmeyen bir sanatçı" olarak tanımlıyor. Ona göre bu, sanatsal üslubunu değiştirmesine ve tek bir yönle sınırlanmamasına imkân tanıyor.

"Bu durumda bilinmeyen bir sanatçı olmak benim için rahat, çünkü tek bir yüzü olmak zorunda değilsin. Ünlü olursan ya da herkes üslubunu tanırsa o çizgiyi takip etmek zorundasın. Ben de böyle bir şey yok; kendimi radikal biçimde değiştirebilirim ve bilinmeyen sanatçının birçok yüzü olduğu gibi bir dayanağım var" diyor.

Vısoçki, Zençik'i Sillamäe'nin çağdaş sanattaki simgesi olarak nitelendiriyor: "Bilinmeyen sanatçı Eduard Zençik aslında sadece Sillamäe'nin değil, bu sözü söylemekten çekinmiyorum, tüm Ida-Virumaa'nın ve elbette tüm Estonya'nın temsilcisi."

Zençik için sanat çoktan tuvalin sınırlarını aşmış durumda. "Ben sanatım. Kulağa ne kadar tuhaf gelse de kendimi uzun zamandır kendi yarattığım bir sanat nesnesi olarak hissediyorum. Eserlerim de kendimi dönüştürdüğüm o sanat nesnesinin bir tamamlayıcısı" diyor.

Sanatçı, bitmiş bir resmin bile her zaman ilk tasarıyla örtüşmediğini, çalışma sırasında imgenin tamamen değişebileceğini ve en önemlisinin zamanında durmak olduğunu belirtiyor. "Bu yaratıcı bir süreç; sadece fikri hayata geçirmiyorsun, aynı zamanda uyumu yakalıyorsun. Çoğu zaman resimde zamanında durman gerekir, çünkü o anı kaçırırsan resim bir şekilde gücünü yitirir" diyor.

50 yaşındaki Zençik, sanat yolculuğunu henüz başarılı saymıyor. Hedeflerinin şimdiye kadar ulaştıklarından çok daha büyük olduğunu ve önünde hâlâ pek çok engel bulunduğunu söylüyor. "Neredeyse sürekli betona vuruyorum ve onu kırmadığın sürece seçtiğin yolda ilerleme imkânını koruyacağınna dair bir seçeneğin yok. O yüzden betonu kırmaya devam edeceğiz" diyor.