Saar: Savunma bakanı Datasel anlaşmalarına bizzat müdahil oldu

Estonya Savunma Yatırımları Merkezi'nin (RKIK) eski Genel Müdürü Magnus-Valdemar Saar, görevden ayrılan Savunma Bakanı Hanno Pevkur'un bir dizi savunma alım anlaşmasını bizzat yönlendirdiğini ve süreci durdurma önerisini reddettiğini öne sürdü. Saar ile Reform Partisi üyesi Pevkur'un pazartesi günü parlamentodaki özel komisyon oturumuna katılmaları bekleniyordu; ancak ikisi de toplantıya gelmedi.

Saar, Avrupa Savcılık Ofisi'nin (EPPO) soruşturma başlatması ve belgeler üzerinden olguları doğrulayamadığı gerekçesiyle soruları yazılı olarak yanıtlamayı tercih ettiğini belirtti.

Saar'ın sekiz sayfalık açıklamasının en dikkat çeken bölümü, Savunma Bakanı Hanno Pevkur'un rolüne ilişkin. Saar, bakanın bu alanda yalnızca rapor bekleyen pasif bir müşteri olmadığını savunuyor.

Saar'a göre Pevkur, "anlaşmaları şahsen öne sürdü ve aktif biçimde önerdi; sözleşme koşulları, teslim takvimleri, ön ödeme miktarları ve en az bir büyük davada fiyatlar üzerindeki müzakerelere müdahale etti, bazı durumlarda tedarikçiyle doğrudan görüştü, imzalanan sözleşmelerin ardından ödemelerin hızlandırılmasını istedi ve neredeyse her hafta yapılan görüşmelerde sözleşme makamına yön verdi."

Nordeto üzerinden yapılan anlaşmalar

Saar, takip sorularına verdiği yanıtta Datasel davasındaki son iki anlaşmanın Savunma Bakanı Pevkur'un kişisel inisiyatifiyle yapıldığını söyledi. Saar'a göre bakan, anlaşmaların Yunan şirketi Nordeto üzerinden yapılmasına özel ilgi gösterdi. RKIK'ye sözleşmeleri hızlı biçimde imzalaması yönünde telkin yapıldı; gerekçe olarak teklifin geçerlilik süresinin kısalığı gösterildi. O dönemde ilk sözleşmeler kapsamındaki teslimat gecikmeleri zaten rapor edilmişti.

Saar, Nordeto'nun RKIK tarafından bilinmediğini ve bildiği kadarıyla şirketin faaliyetlerinin mühimmat ya da savunma sanayi ürünleriyle ilgisi olmadığını belirtti. "Teklif, Savunma Bakanı Pevkur'a özel olarak gönderilmişti. Bakanın ortağın güvenilirliği ve kabiliyetleri konusunda nasıl kanaat oluşturduğunu bilmiyorum" dedi. Saar, RKIK'nin bu aracıyla sözleşme imzalamadığını, genel ilke uyarınca malların kaynağına ve sahipliğine en yakın işletmeyle sözleşme yapıldığını, bunun da bu davada Datasel anlamına geldiğini ekledi.

Özel komisyon başkanı Urmas Reinsalu, iş insanı ve Reform Partisi üyesi Jaanus Rahumägi'nin konuda rol oynayıp oynamadığını sordu. Reinsalu, "Delfi, Jaanus Rahumägi'nin Savunma Bakanı Pevkur'la bağlantılarını haberleştirdi ve Ağustos 2025'te Pevkur'un Yunanistan'da Rahumägi'nin villasında kaldığını ve Yunan savunma bakanıyla görüştüğünü yazdı" dedi. Saar bu soruya kısa yanıt verdi: "O tarihte görevden ayrılmıştım ve görüşülen konuları bilmiyorum."

Saar'ın açıklaması, RKIK genel müdürü olarak görev yaptığı dönemde aracılık düzenlemesini sona erdirmeye ve sözleşmelerle karşılanmayan fonları iade etmeye yönelik resmi kayda geçmiş bir öneride bulunduğunu da ortaya koyuyor. Saar'a göre 2025 kış sonu ile ilkbahar başında RKIK, bu şekilde sözleşme imzalanmasının durdurulması ve kapsanmayan fonların iadesi için savunma bakanının karar toplantısına yazılı öneri sundu. Pevkur öneriyi reddetti ve alımların sürmesini emretti. Saar, karar tutanaklarının Savunma Bakanlığı'nda bulunduğunu ve komisyonun bunları yazılı olarak inceleyebileceğini varsaydığını belirtti.

ERR News, telefonla Hanno Pevkur'a ulaşarak yorum alamadı.