Riigikogu üyesi: Rus uydusunun manevrası kasıtlı provokasyon

Riigikogu (Estonya parlamentosu) üyesi ve fizikçi Mario Kadastik, bir Rus askeri uydusunun Finlandiya radar uydusuna son derece yaklaşmasını kasıtlı bir provokasyon olarak değerlendirdi. Reform Partisi üyesi Kadastik, ERR'in "Vikerhommik" sabah programına yaptığı açıklamada, manevranın büyük bir kazayla sonuçlanabileceğini söyledi.

CNN'in haberine göre, bu ayın başlarında Rus yapımı bir uydu, Ukrayna gibi ülkelere ulusal güvenlik hizmetleri sunmak için kullanılabilen ticari bir yer gözlem uydusuna bir milden (yaklaşık 1,6 kilometre) daha az bir mesafeye yaklaşmış olabilir. Söz konusu uydu, ABD, Finlandiya ve Avrupa ile Asya'nın çeşitli ülkelerinde ofisleri bulunan çok uluslu Iceye şirketi tarafından işletilen Iceye-X36 adlı uydu.

Kadastik, "Rusların gelip uydularını birkaç düzine metre mesafeye park etmesi eşi görülmemiş bir durum. Aynı zamanda son derece tehlikeli" dedi.

Uyduların çok yüksek hızlarda hareket ettiğini hatırlatan Kadastik, bu kadar kısa mesafede çarpışmanın kolayca meydana gelebileceğini belirtti. Ona göre itici motorun ateşleme süresindeki 0,1 saniyeden kısa bir fark yörüngeyi birkaç düzine metre değiştirebiliyor ve bu da çarpışmaya yol açabiliyor. Kadastik, "Her halükârda bu son derece riskli bir faaliyet ve kesinlikle bir provokasyondu" diye konuştu.

Radar uydusunun özelliği ve Rus manevrası

Kadastik'e göre Finlandiyalı uzay şirketi Iceye'nin ürettiği ve hedef alınan radar uydusu yer gözlemi için tasarlandı. Radar kullandığı için karanlıkta ve bulutların arasından da yerde olup biteni ölçüp izleyebiliyor; neredeyse her hava koşulunda yüzeydeki hareketliliğe dair genel bir görüntü sunabiliyor. Çözünürlüğü yaklaşık 20 santimetre olduğundan araçları ve çeşitli nesneleri iyi ayırt edebiliyor. Kadastik, Rusların asıl ilgisinin, Iceye verilerinin özellikle sınır bölgelerinde olup bitenler konusunda Ukrayna'ya düzenli olarak sağlanması olduğunu söyledi. Bu uydu, söz konusu bölgeyi saatte birkaç kez görüntüleyip nesnelerin nereye hareket ettiğini gösterebiliyor.

Kadastik'e göre Rusya, Kosmos 2612 uydusunu Iceye'ye yaklaştırdı; bazı kaynaklara göre Finlandiya radar uydusu her uzaklaşmaya çalıştığında Rus uydusu yeniden yanına manevra yaptı. Kadastik, yakın geçişlerin özellikle uzayda bu kadar çok uydu varken sürekli yaşandığını, ancak yörüngelerin kademeli olarak yakınlaşacak biçimde kasıtlı ayarlanmasının ve ardından neredeyse sıfır bağıl hızda yanına park edilmesinin sıradan bir durum olmadığını vurguladı.

Olası amaçlara da değinen Kadastik, casusluğu olası görmediğini, çünkü radar uydularının nasıl çalıştığının oldukça iyi bilindiğini söyledi. Ona göre daha olası neden, radarın yakınındaki metal bir nesnenin sinyali güçlü biçimde saçarak gürültü yaratması ve belirli frekans bantlarında çalışmayı engellemesi. Kadastik, uydunun bir süre Iceye'nin yanında kalmasının, örneğin bazı Rus birliklerinin hareketlerini gizlemeye hizmet etmiş olabileceğini ifade etti. Diğer bir olasılığın ise Rusya'nın klasik "büyük sopa" yaklaşımıyla güç gösterisi olduğunu belirten Kadastik, bunu her hâlükârda hibrit bir saldırı olarak değerlendirdiğini söyledi.

NATO'dan yanıt beklentisi

Kadastik, bunun Rusya'nın yeni bir alanda tırmandırdığı bir adım olduğunu ve yanıtın NATO'dan gelmesi gerektiğini belirtti. Uydunun Finlandiyalı bir şirket tarafından geliştirildiğini, ABD'deki bağlı şirketi tarafından lisanslanıp fırlatıldığını hatırlattı. Kadastik, uzay alanındaki böylesi güçlü bir tırmanmanın olası etkileri nedeniyle çok önemli olduğunu ve NATO'dan bir tepki beklediğini söyledi.

Uzaydaki faaliyetlerin 1967 Dış Uzay Antlaşması ile nispeten iyi düzenlendiğini anlatan Kadastik, uzayda sınır olmadığını, jeostatik olmayan neredeyse tüm uyduların Dünya'nın tamamı üzerinden geçtiğini hatırlattı. Geleneksel olarak birkaç kilometreye kadar olan yaklaşmaların çarpışmayı önlemek için tüm taraflarla yakından koordine edilmesi gerektiğini vurguladı. Uzaydaki bir çarpışmanın iki otomobilin çarpışmasına benzemediğini, çok dramatik sonuçları olduğunu ve bu nedenle düzeltme manevralarının onlarca, hatta yüzlerce kilometre önceden yapıldığını söyledi. Kadastik, en kötü senaryonun çarpışma sonucu ortaya çıkabilecek Kessler sendromu olduğunu dile getirdi.