Riigikogu komisyonu 200 milyon euroluk Türk zırhlı araç ihalesini inceliyor

Estonya parlamentosu Riigikogu'nun yolsuzlukla mücadele özel komisyonu, ülkenin 200 milyon euro tutarındaki Türk zırhlı araç ihalesini mercek altına aldı. Komisyon, Estonya Devlet Savunma Yatırımları Merkezi'nin (RKIK) tekerlekli zırhlı araçları neden Türkiye'den aldığını sorguluyor. İhale kapsamında Estonya, birkaç yıl önce Türk şirketleri Otokar ve Nurol Makina'dan 230 zırhlı araç satın aldı; siparişin tamamı bugüne kadar teslim edildi.

Riigikogu ulusal savunma komisyonunun raporunda uzmanlar, Türkiye ile anlaşma yapılırken komşu ülkelerle stratejik işbirliğinden vazgeçildiğini ve savaş durumunda bu araçların müttefiklerin envanteriyle uyumlu olmadığını belirtiyor. Şimdi yolsuzlukla mücadele özel komisyonu da Savunma Bakanlığı ile RKIK'ten yanıt bekliyor.

"Neden uzak bir ekosistemi seçtik?"

Emekli tümgeneral ve Riigikogu ulusal savunma komisyonu üyesi Meelis Kiili, kararı eleştirerek şunları söyledi: "Neden çok güçlü, teknolojik açıdan gelişmiş, bize coğrafi olarak yakın ve stratejik ortaklarımızın ekosisteminden çıkıp, bize coğrafi olarak uzak ve aynı imkânları sunmayan bir ekosisteme gittik?"

Zırhlı araç ihalesinden sorumlu olan RKIK, konuyu bugün yorumlamak istemediğini, ihale kararları ve ilgili koşulların Savunma Bakanı tarafından açıklanacağını belirtti.

Savunma Bakanı Martin Herem ise kararı savundu: "Eğer 1. Tugay'daki aynı zırhlı araçları almak isteseydik, öncelikle daha fazla ödeyecektik ve ikincisi bugüne kadar 2. Tugay'ın taburları zırhlı araçlarla donatılmamış olacaktı. Türk zırhlı araç ihalesinde iki çok önemli etken vardı: birincisi fiyat, ikincisi teslimat hızı. Ve teslimat hızında en hızlı onlardı. Teknik kalite açısından onlara herhangi bir araçtan daha fazla kusur atfedilemez."

Savunma Bakanlığı eski müsteşarı Kaimo Kuusk ise teslimat hızı ve fiyat kriterlerinin yanı sıra bakım kapasitesinin de önemli olması gerektiğini söyledi. Kuusk, "Burada da görüyoruz, örneğin Hürmüz Boğazı kapanırsa tedarik zincirleri nasıl kesiliyor; ama savaş sırasında, dinleyin, bu hiç işlemez. Yani o zaman bu kriterler karar verme sürecinde hiç önemli değildi. Şimdi başka kriterler var. O zaman olmalı mıydılar? Kesinlikle" diye konuştu.

Kiili, "Bu nedenle ekonomik faydanın büyük bir kısmı Estonya dışına gidebilir ve savunma sanayimizin imkânları kullanılmadan kalır" dedi. Kiili ayrıca "Bu, burada bir ara depo ve üretim üsleri kurmamız gerektiği anlamına geliyor. Muharebe hizmet desteği ve bunun uzun vadeli sürdürülebilirliği – sorun bu" diye ekledi.

Herem'e göre yedek parça tedarikinde şu ana kadar sorun yaşanmadı ve ayrıca ihale yoluyla Estonya'ya bir bakım sağlayıcı aranıyor. Herem, "On yıl sonra burada 'her şey çok aptalcaydı, savaş başlamadı ve neden oraya para harcadık' diyebiliriz. Ancak bugün savaş zamanı birliklerimizi olası bir çatışmaya hazırlamalı ve bunu mümkün olduğunca hızlı yapmalıyız. 'Biraz bekleyelim, biraz daha geliştirelim ve belki üç dört yıl sonra kendi ülkemizde ekonomik kazançla bir şeyler elde ederiz' tarzı her söylem pek de sorumlu bir yaklaşım değil" ifadelerini kullandı.