Raul Castro'nun olumu Kuba'da siddetli iktidar kavgasi baslatabilir

Kuba'da hâlâ rejimin gerçek gücü olarak kabul edilen eski lider Raúl Castro'nun sağlık durumunun kötüleştiğine dair iddialar, ülkede nasıl bir iktidar mücadelesinin yaşanacağı sorusunu yeniden gündeme getirdi. Medyada çıkan haberler, 95 yaşındaki Castro'nun ölümünün ardından Küba'da 'acımasız' bir güç savaşı yaşanabileceğini öne sürüyor.

Castro kardeşlerin siyasi sahneden çekilmesi yıllardır tartışılıyor. Raúl'un ağabeyi ve eski Küba diktatörü Fidel Castro, 1970'li yıllarda kendi ölümüyle ilgili spekülasyonlara esprili bir dille yaklaşmış, 1950'lerden beri ölümünün konuşulduğunu ve bu nedenle kimsenin buna inanmayacağını söylemişti. Fidel Castro, 2016 yılında 90 yaşında hayatını kaybetti.

Castro'nun yerine kim geçecek?

Miami merkezli bir yayın organı son olarak Raúl Castro'nun ağır hasta olduğunu ve ölümün eşiğinde bulunduğunu iddia etti. Ancak Küba devlet televizyonu daha sonra Castro'yu halka açık bir etkinlikte gösterdi; görüntülerde formda görünen Castro'nun bağımsız hareket edebildiği dikkat çekiyor. Yine de medyada Castro'nun halefinin kim olacağına dair spekülasyonlar giderek artıyor.

Raúl Castro resmî olarak hiçbir makamda bulunmasa da, Komünist Parti'nin fiilî lideri olarak kabul ediliyor. Havana'da faaliyet gösteren yabancı bir iş insanı The Times gazetesine yaptığı açıklamada, "Raúl hayatta olduğu sürece mafya ailesine özgü bir sadakat hüküm sürüyor. Onun ölümünden sonra iktidar mücadelesi patlak verecek" dedi.

Raúl Castro'nun aslında hiçbir zaman emekli olmadığı ileri sürülüyor. Miami Üniversitesi araştırmacısı Michael Bustamante da bu görüşü destekleyerek, "Uzun süredir resmî olarak iktidarda değil, ancak hepimiz biliyoruz ki her önemli karar onun onayını gerektiriyor" ifadelerini kullandı.

Castro ailesinin adayları ve ordu bağlantıları

Castro'nun partinin, hükümetin, ordunun ve ordunun kontrolündeki GAESA ekonomik holdinginin arasındaki ilişkileri dengelemede kilit rol oynadığı belirtiliyor. Kuzey Teksas Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Orlando Pérez, "GAESA ile sivil bakanlıklar ya da İçişleri Bakanlığı ile silahlı kuvvetler arasında çıkan anlaşmazlıklarda hakemlik yapıyor" dedi. GAESA'nın Küba ekonomisinin en az yüzde 40'ını kontrol ettiği tahmin ediliyor.

The Times'a göre, Raúl Castro'nun ölümünün ardından bu karmaşık sistemi kimin kontrol edeceği belirsiz. Ancak medyada, Castroların klanının liderliğini Raúl'un 42 yaşındaki torunu Raúl Guillermo Rodríguez Castro'nun devralabileceği öne sürülüyor. Albay rütbesindeki Rodríguez Castro, yıllarca büyükbabasının korumalığını yapmıştı. Pragmaik olarak nitelendirilen torunun ABD'li yetkililerle de görüştüğü biliniyor.

Klannın bir diğer önemli ismi ise Raúl'un oğlu Alejandro Castro Espín. Eski bir istihbarat subayı olan Espín, 2014 yılında Barack Obama yönetimi döneminde Washington ile ilişkilerin normalleşmesine yol açan gizli müzakerelerde babasını temsil etmişti.

Olası halefler arasında Raúl ve Fidel'in akrabası Óscar Pérez-Oliva Fraga da gösteriliyor. Başbakan yardımcısı ve Dış Ticaret Bakanı olarak görev yapan Fraga'nın, Castro ailesinin yakın çevresinde yer almasına rağmen soyadını taşımaması avantaj olarak değerlendiriliyor. Bu durumun, ülkeyi izolasyondan çıkarması hâlinde onu Kübalı sürgünler için daha kabul edilebilir kılabileceği belirtiliyor.

Castro ailesinin dışında, mevcut Başbakan Manuel Marrero Cruz da hem parti hem de GAESA ile bağlantıları nedeniyle önemli bir figür olarak öne çıkıyor. Ancak pek çok Kübalı temkinli. Halk, Fidel Castro'nun görevi bıraktığı dönemde de rejimde büyük değişimler olacağına dair umutların boşa çıktığını hatırlıyor. Havana'da görev yapan bir araştırmacı, "Büyük umutlar vardı ancak insanlar hayal kırıklığına uğradı çünkü sonuçta gerçekte hiçbir şey değişmedi" dedi.