Pärnu sokak sanatçısı: Gençlerin deneme fırsatı daha fazla

Estonya'nın Pärnu kentinde yaşayan sokak sanatçısı Kristjan Tamm, Kryptik takma adıyla tanınıyor. Tamm, sokak sanatına başladığı 20 yılı aşkın süre öncesine kıyasla gençlerin bugün bu alanı denemek için daha fazla yasal fırsata sahip olduğunu belirtiyor.

Tamm, graffitiyi keşfettiğinde Estonya'daki evlerde internetin henüz yaygın olmadığını anlatıyor. O dönemde okulun bilgisayar derslerinde ABD merkezli graffiti sitelerini incelediğini ve gördüklerini yeniden çizmeye çalıştığını söylüyor. İlk eserleri terk edilmiş binalarda ve harabelerde ortaya çıkmış.

"Ama tahmin edebileceğiniz gibi, başta hiçbir şeyi tam olarak doğru yapamıyorsunuz" diyor.

Tamm, nerede çalışacağını dikkatle seçtiği için polisle hiç sorun yaşamadığını ifade ediyor. Bugün gençlerin, kendisinin gençlik merkezlerinde düzenlediği atölyeler gibi çalışmalarla deneme yapabileceği daha fazla yetkili alan bulunduğunu vurguluyor.

"Artık pratik yapmak için gece sokaklara çıkıp yer aramak zorunda değiller" diyor.

Graffitiden duvar resmine uzanan bir yol

Pärnu'lu sanatçının kökleri hâlâ graffitide, özellikle de sanatçıların kendi isimlerini ve kişisel üsluplarını geliştirdiği harf geleneğinde. Ancak sokak sanatı klasik graffitinin sınırlarını aşmış durumda; boya ve diğer malzemelere erişim de artık çok daha kolay.

Tamm, duvar resimleri için sprey boyayla dolu büyük bir çanta taşıyor. Bu eserlerin tamamlanması büyüklüğe bağlı olarak bir ila üç gün sürebiliyor.

Hava koşulları ise pratik bir zorluk oluşturuyor. Yağmur açık hava çalışma gününü iptal edebildiği için Tamm programını planlarken her sabah hava tahminini kontrol ediyor. Kışın açık hava projelerine ara veriliyor; sanatçı soğuk aylarda kapalı mekânlarda çalışmayı sürdürüyor.

Bugün Tamm ağırlıklı olarak sipariş üzerine duvar resimleri yapıyor; eserin bulunduğu yer ve müşterinin istekleri çalışmanın biçimini belirliyor. Eserlerinde sık sık hayvanlar ve kuşlar yer alıyor. Sıra dışı tuvallerinden birinde, bir atık su pompa istasyonunu akvaryuma dönüştürmüş.

"Mekânın kendisi, orada neyin işe yarayacağını genellikle belirliyor" diyor.

Tamm birkaç yıl önce yaratıcı çalışmaları nedeniyle Pärnu Kent Kültür Ödülü'ne layık görüldü. Bu takdiri beklenmedik bulduğunu, ancak ödülün sokak sanatının Estonya'daki konumunun ne kadar değiştiğini de gösterdiğini söylüyor.

"Estonya'da gördüğümüz değişim çok büyük oldu" diyor.